بورس ۷ میلیونی شد؛ صف خرید ۲۱ همتی و یک سؤال بزرگ؛ کابوس سال ۹۹ برمیگردد؟
بورس تهران روز سهشنبه را با قدرت چشمگیر خریداران آغاز کرد و خیلی زود مرز روانی هفت میلیون واحد را پشت سر گذاشت. در پایان معاملات، شاخص کل با رشد ۱۶۷ هزار و ۳۲۷ واحدی از محدوده ۶ میلیون و ۹۰۷ هزار واحد به حدود هفت میلیون و ۷۴ هزار واحد رسید.
این رشد معادل حدود ۲.۴ درصد بود و یک رکورد تاریخی برای شاخص کل محسوب میشود. شاخص هموزن نیز بیش از ۳۴ هزار واحد افزایش یافت و در ارتفاع یک میلیون و ۹۳۶ هزار واحد ایستاد؛ موضوعی که اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان میدهد صعود بازار صرفاً محصول رشد چند نماد بزرگ شاخصساز نبوده و بخش وسیعی از بازار در حرکت صعودی مشارکت کرده است.
گستردگی رشد در نمادها نیز همین تصویر را تأیید میکند. گزارش پایان بازار صداوسیما از مثبت بودن حدود ۸۴ درصد نمادها و باقی ماندن ۵۱۰ نماد در صف خرید خبر میدهد؛ آمار اقتصادآنلاین نیز با دامنه محاسباتی اندکی متفاوت، ۸۱۰ نماد مثبت، ۱۳۸ نماد منفی و ۵۱۹ صف خرید را ثبت کرده است. بنابراین اختلاف جزئی اعداد بیشتر به نوع نمادهای مورد محاسبه و زمان دریافت دادهها مربوط میشود و اصل پیام تغییری نمیکند: کفه بازار به شکل محسوسی به سود تقاضا بوده است.
صف خرید ۲۱ همتی؛ قدرت تقاضا در نیمه دوم بازار بیشتر شد
یکی از مهمترین اتفاقات امروز، افزایش تعداد صفهای خرید در طول معاملات بود.
در ساعات نخست بازار کمتر از ۴۰۰ نماد صف خرید داشتند، اما با ادامه معاملات تعداد آنها افزایش پیدا کرد و در دقایق پایانی به بیش از ۵۰۰ نماد رسید. ارزش سفارشهای خرید در آخرین دقیقه نیز حدود ۲۱ همت اعلام شد، در حالی که ارزش صفهای فروش تنها حدود نیم همت بود.
این اتفاق از آن جهت اهمیت دارد که در برخی روزهای صعودی، بازار با صفهای خرید سنگین آغاز میشود اما در ادامه و با افزایش عرضه، بخش بزرگی از آنها از بین میرود. امروز تا حدی مسیر معکوس دیده شد؛ تعداد خریداران در ادامه بازار افزایش یافت.
همین رفتار را میتوان نشانهای مثبت برای قدرت کوتاهمدت تقاضا دانست؛ هرچند صف خرید بهتنهایی معیار کافی برای تشخیص ارزندگی سهام نیست و در بازارهای هیجانی میتواند به سرعت تغییر کند.
ارزش معاملات ۴۵ همتی؛ سوخت صعود بورس همچنان فراهم است؟
بر اساس دادههای اقتصادآنلاین، ارزش معاملات امروز حدود ۴۵.۲ همت و حجم دادوستدها نزدیک ۱۰۳.۹ میلیارد برگه سهم بوده است. صداوسیما ارزش معاملات بورس را در یک دامنه محدودتر حدود ۳۲ هزار میلیارد تومان گزارش کرده است؛ بنابراین تفاوت ارقام ناشی از تفاوت در تعریف دامنه معاملات محاسبهشده است و نباید این دو عدد را متناقض تلقی کرد.
از منظر تحلیل روند، ماندن ارزش معاملات در سطوح بالا یکی از مهمترین نشانههای حمایت نقدینگی از صعود شاخص است.
صعود شاخص بدون گردش مناسب پول معمولاً شکنندهتر است، اما وقتی همزمان با رشد قیمتها حجم و ارزش معاملات بالا باقی میمانند، میتوان گفت بازار هنوز توان جذب عرضهها را دارد.
البته ادامه این وضعیت اهمیت بیشتری دارد. اگر در روزهای آینده شاخص همچنان صعود کند اما ارزش معاملات به شکل محسوسی کاهش یابد، میتواند نخستین هشدار درباره ضعیف شدن تقاضا باشد.
نزدیک چهار همت پول حقیقی وارد بازار شد
یکی دیگر از سیگنالهای مهم معاملات سهشنبه، جریان نقدینگی حقیقی بود.
طبق آمار منتشرشده در پایان بازار، بیش از ۳ هزار و ۹۹۶ میلیارد تومان پول حقیقی وارد سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی شده است. بیشترین ورود پول نیز به گروههای فلزات اساسی و محصولات شیمیایی اختصاص داشت.
در ساعات میانی بازار نیز خروج سنگین پول از صندوقهای درآمد ثابت مشاهده شده بود. اقتصادآنلاین تا ساعت ۱۰:۳۰ از خروج حدود ۳.۷ همت پول حقیقی از این صندوقها خبر داده بود که بخشی از آن وارد سهام شده بود.
این جابهجایی مهم است. زمانی که سرمایه از ابزارهای کمریسک درآمد ثابت خارج و به سمت سهام حرکت میکند، میتوان آن را نشانه افزایش ریسکپذیری معاملهگران دانست.
اما این روند باید در چند روز متوالی ادامه داشته باشد. خروج پول از درآمد ثابت در یک روز، بهتنهایی اثباتکننده آغاز یک موج پایدار ورود نقدینگی به بورس نیست.
یک علامت احتیاط؛ سرانه فروش هنوز بالاتر از خرید است
با وجود تمام آمارهای مثبت، یک عدد در معاملات امروز نیازمند توجه بیشتری است.
سرانه خرید حقیقی حدود ۱۰۲ میلیون تومان و سرانه فروش حدود ۱۰۴ میلیون تومان گزارش شده است. به عبارت دیگر، فروشنده حقیقی به طور متوسط اندکی قدرتمندتر از خریدار بوده است.
اختلاف دو میلیون تومانی بزرگ نیست، اما در بازاری که بیش از ۸۰ درصد نمادهای آن مثبتاند و صدها صف خرید تشکیل شده، بهتر است قدرت سرانه خرید نیز به شکل محسوسی از فروش جلو بیفتد.
اگر در روزهای بعد نسبت قدرت خرید حقیقی به فروش افزایش پیدا کند و همزمان ورود پول ادامه داشته باشد، احتمال حفظ شیب صعودی بیشتر خواهد شد.
در مقابل، افزایش شاخص همراه با افت سرانه خرید و رشد سرانه فروش میتواند نشانهای از عرضه تدریجی سهام از سوی معاملهگران بزرگتر به خریداران تازهوارد باشد؛ رفتاری که باید با دقت زیر نظر گرفته شود.
بانک، پتروشیمی و خودرو در مرکز توجه بازار
از نظر گردش معاملات، سه صنعت بانک، محصولات شیمیایی و خودرو در میان گروههای پرمعامله امروز قرار داشتند. بانکها، خودرو و فلزات اساسی نیز از نظر حجم معاملات جزو گروههای بزرگ بازار بودند.
اما از منظر جریان پول، فلزات اساسی و محصولات شیمیایی وضعیت مطلوبتری داشتند و بخش قابل توجهی از پول حقیقی وارد این صنایع شد. آمار رسمی پایان بازار نیز ورود بالای پول به این دو گروه را تأیید میکند.
این موضوع برای شاخص کل اهمیت دارد. فلزیها، پتروشیمیها و سایر صنایع بزرگ وزن قابل توجهی در شاخص دارند و همراهی آنها میتواند قدرت ادامه روند را افزایش دهد.
در مقابل، صندوقهای درآمد ثابت و برخی صندوقهای اهرمی با خروج پول مواجه شدند. صنعت دارویی نیز در میان گروههایی قرار داشت که در بخشی از معاملات تراز ضعیفتری ثبت کرد.
بورس ۱۴۰۵ شبیه بورس ۹۹ شده است؟
با عبور شاخص از یک عدد تاریخی، طبیعی است که خاطره تابستان ۱۳۹۹ برای بسیاری از سهامداران زنده شود؛ دورهای که شاخص در فاصله کوتاهی رشد انفجاری داشت و پس از رسیدن به محدوده دو میلیون واحد وارد سقوطی سنگین و طولانی شد.
اما مقایسه صرف عدد شاخص امروز با سال ۹۹ اشتباه است.
در سال ۱۳۹۹، رشد فوقالعاده سریع قیمت سهام، کاهش شدید نرخ بهره در ابتدای مسیر، هجوم میلیونها سرمایهگذار تازهوارد، تبلیغ گسترده برای ورود مردم و افزایش شدید ارزشگذاری بسیاری از شرکتها به شکل همزمان رخ داده بود. گزارشهای تاریخی نشان میدهد تعداد کدهای بورسی طی مدت کوتاهی چندین برابر شد و پس از تغییر شرایط پولی و سیاستگذاری، اعتماد بازار به سرعت آسیب دید.
از طرف دیگر، تسنیم در گزارش امروز ارزش دلاری بازار سرمایه را در محدوده حدود ۱۰۰ میلیارد دلار برآورد کرده است؛ در حالی که برآوردهای تاریخی ارزش دلاری بورس در اوج سال ۹۹ ارقامی بسیار بالاتر را نشان میدادند. هرچند روش محاسبه ارزش دلاری و نرخ ارز مورد استفاده میتواند این مقایسه را تغییر دهد، همین تفاوت نشان میدهد صرف رسیدن شاخص به هفت میلیون واحد به معنای تکرار ارزشگذاریهای مرداد ۱۳۹۹ نیست.
تورم تضمین نمیکند بورس ریزش نکند
یک نکته مهم نیز باید در تحلیل امروز اصلاح شود. بالا بودن تورم و افزایش اسمی سود شرکتها میتواند در بلندمدت از قیمت بسیاری از سهام حمایت کند، اما هیچکدام تضمین نمیکنند بورس وارد اصلاح سنگین نشود.
بازار سهام علاوه بر سودآوری شرکتها از نرخ بهره، قیمت ارز، سیاستهای اقتصادی، قیمتگذاری دستوری، نرخ خوراک و انرژی صنایع، ریسکهای سیاسی و نظامی و مهمتر از همه سطح ارزشگذاری سهام تأثیر میگیرد.
حتی یک شرکت سودآور نیز اگر قیمت سهم آن بسیار جلوتر از رشد سود حرکت کرده باشد، میتواند وارد اصلاح شود.
بنابراین مهمترین درس سال ۹۹ این نیست که «هر رشد بزرگی به سقوط ختم میشود»؛ بلکه این است که رشد قیمت باید دائماً با سودآوری، نقدینگی و ارزشگذاری شرکتها مقایسه شود.
بورس بعد از فتح هفت میلیون واحد به کجا میرود؟
دادههای امروز هنوز به نفع خریداران است: شاخص کل رکورد تاریخی زده، شاخص هموزن همراه شده، بیش از ۵۰۰ صف خرید باقی مانده، حدود چهار همت پول حقیقی جذب سهام و صندوقهای سهامی شده و ارزش معاملات نیز در سطح قدرتمندی قرار دارد.
با این حال از این نقطه به بعد، حفظ کیفیت رشد مهمتر از خود عدد شاخص خواهد بود.
سهامداران باید بیش از هر چیز ارزش معاملات، ورود و خروج پول حقیقی، نسبت سرانه خرید به فروش، گزارشهای تولید و فروش شرکتها و تحولات سیاسی را دنبال کنند.
اگر ورود پول ادامه پیدا کند و قدرت خریدار حقیقی نیز افزایش یابد، عبور از هفت میلیون واحد میتواند به جای یک هیجان مقطعی، شروع مرحله تازهای از روند بازار باشد. اما اگر شاخص بالا برود و همزمان حجم معاملات، ورود پول و قدرت خریداران کاهش پیدا کند، احتمال اصلاح نیز بیشتر خواهد شد.
بورس امروز یک رکورد تاریخی را شکست؛ اما تجربه سال ۹۹ یادآوری میکند که مهمتر از فتح قله، کیفیت مسیری است که بازار بعد از رسیدن به قله طی میکند.
این گزارش صرفاً تحلیلی و اطلاعرسانی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ سهم یا صندوقی محسوب نمیشود.