حاشیه عجیب استقلال–السد؛ ۵ هزار کامنت برای شکایت از یاسر آسانی | السد کامنت‌ها را بست، شکایت پرسپولیس هم رد شد

ماجرا از یک اختلاف حقوقی داخلی شروع شد. وضعیت قراردادی یاسر آسانی در ابتدای فصل با اعتراض برخی باشگاه‌های ایرانی مواجه شده بود و مس شهربابک و سپاهان نسبت به استفاده استقلال از این بازیکن شکایت کردند.

کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال اما در ۱۰ شهریور اعلام کرد با توجه به اینکه فسخ قرارداد آسانی در سازمان لیگ ثبت نشده و مستندات قابل اتکایی علیه استقلال ارائه نشده است، حضور این بازیکن برای استقلال منعی ندارد. استقلال نیز در جریان رسیدگی به استعلامی از فیفا استناد کرده بود.

با وجود این رأی، پرونده به یکی از سوژه‌های اصلی رقابت استقلال و پرسپولیس تبدیل شد.

از پرونده داخلی یاسر آسانی تا صفحه اینستاگرام السد

چند روز پیش از دیدار استقلال و السد در هفته نخست لیگ نخبگان آسیا، گروهی از کاربران ایرانی وارد صفحه رسمی باشگاه قطری شدند.

گزارش «فوتبالی» در ۲۱ شهریور نشان می‌دهد یکی از پست‌های السد در مدت کوتاهی بیش از پنج هزار کامنت دریافت کرد؛ بخش قابل توجهی از این نظرات به فارسی، انگلیسی یا عربی نوشته شده بود و در آنها از مسئولان السد خواسته می‌شد در صورت استفاده استقلال از آسانی، موضوع را به کنفدراسیون فوتبال آسیا بکشانند. این رسانه گزارش کرد بسیاری از حساب‌هایی که چنین پیام‌هایی منتشر می‌کردند خود را هوادار پرسپولیس معرفی کرده بودند.

خبرورزشی نیز همان مقطع گزارش کرد گروهی از این کاربران به باشگاه السد توضیح داده بودند که از نگاه آنها آسانی بازیکنی غیرمجاز است و از تیم قطری خواسته بودند در صورت حضور او شکایت کند. این گزارش همزمان یادآور شد طرفداران استقلال نیز وارد صفحه السد شده و وارد همان جدال مجازی شدند.

بنابراین نسبت دادن رفتار همه کاربران به تمام هواداران پرسپولیس دقیق نیست؛ آنچه قابل مستندسازی است، فعالیت سازمان‌نیافته اما گسترده گروهی از هواداران در صفحه حریف آسیایی استقلال است.

السد صفحه‌اش را نبست؛ کامنت‌ها را محدود کرد

یکی از روایت‌هایی که پس از ماجرا زیاد تکرار شد این بود که «السد صفحه رسمی خود را بست». بررسی گزارش‌ها نشان می‌دهد این تعبیر دقیق نیست.

باشگاه قطری امکان ثبت کامنت در هفت پست اخیر صفحه اینستاگرامش را غیرفعال کرد تا حجم جدال هواداران ایرانی زیر مطالب باشگاه افزایش پیدا نکند. حتی پس از این اقدام، هواداران به آخرین پستی که همچنان امکان ثبت نظر داشت رفتند و صدها کامنت دیگر ثبت شد.

همین اتفاق شاید مهم‌ترین نشانه از عبور یک کری داخلی از مرزهای معمول خودش باشد؛ اختلافی که در اصل به پرونده حقوقی یک بازیکن در فوتبال ایران مربوط بود، به صفحه رسمی یکی از بزرگ‌ترین باشگاه‌های قطر منتقل شد.

آسانی بازی کرد، گل زد و استقلال ۳ بر صفر برد

آنچه در زمین اتفاق افتاد، عملاً بخش دیگری از داستان را رقم زد.

یاسر آسانی در ترکیب استقلال مقابل السد قرار گرفت و در دقیقه ۹ نخستین گل مسابقه را به ثمر رساند. سعید سحرخیزان در دقیقه ۴۷ گل دوم را زد و اسماعیل قلی‌زاده در وقت‌های تلف‌شده نتیجه را ۳ بر صفر کرد.

گزارش رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز آسانی را زننده گل نخست استقلال معرفی کرده و نتیجه نهایی مسابقه را استقلال ۳ – السد صفر ثبت کرده است.

السد حتی در بخش عمده‌ای از مسابقه مالکیت و جریان بازی را در اختیار داشت، اما تنها یک شوت در چارچوب ثبت کرد و یکی از گل‌هایش نیز پس از بررسی VAR مردود شد.

در نتیجه، تمام هیاهوی پیش از مسابقه در نهایت مانع حضور آسانی نشد و استقلال یکی از مهم‌ترین بردهای هفته نخست لیگ نخبگان را ثبت کرد.

شکایت پرسپولیس از یاسر آسانی هم رد شد

نکته مهم‌تر چند روز بعد اتفاق افتاد.

در ۲۶ شهریور، کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال شکایت باشگاه پرسپولیس درباره حضور یاسر آسانی در ترکیب استقلال را رد کرد. طبق گزارش منتشرشده، کمیته انضباطی با استناد به نظر کمیته نقل‌وانتقالات سازمان لیگ، آسانی را بازیکنی فعال و مجاز تشخیص داد و ثبت نشدن فسخ قرارداد او در مراجع رسمی را یکی از دلایل اعتبار قرارداد دانست.

این رأی از نظر زمانی اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد ادعایی که بخش بزرگی از جدال هواداری در صفحه السد بر اساس آن شکل گرفته بود، در مرجع انضباطی داخلی مورد پذیرش قرار نگرفت.

البته باشگاه پرسپولیس پیش‌تر اعلام کرده بود در صورت نرسیدن به نتیجه مدنظر، احتمال پیگیری پرونده در مراحل بالاتر را بررسی می‌کند. بنابراین بحث حقوقی باشگاه‌ها را باید از رفتار هواداران در شبکه‌های اجتماعی جدا کرد.

یک باشگاه می‌تواند از مسیر رسمی نسبت به وضعیت بازیکن رقیب اعتراض کند؛ این بخشی از سازوکار حقوقی فوتبال است. انتقال همان اختلاف به صفحه حریف خارجی و تلاش برای ترغیب آن باشگاه به ثبت شکایت، موضوع متفاوتی است.

کری‌خوانی کجا تمام می‌شود؟

رقابت استقلال و پرسپولیس بدون کری‌خوانی قابل تصور نیست. هوادار پرسپولیس قرار نیست از برد استقلال خوشحال شود و هوادار استقلال هم الزاماً برای موفقیت پرسپولیس جشن نمی‌گیرد.

اما شبکه‌های اجتماعی مرز سنتی کری‌خوانی را تغییر داده‌اند.

در گذشته بخش بزرگی از این رقابت در ورزشگاه، روزنامه‌ها یا جمع‌های هواداری باقی می‌ماند. امروز چند هزار کاربر می‌توانند ظرف چند ساعت یک موضوع داخلی فوتبال ایران را وارد صفحه یک باشگاه خارجی کنند و حتی بخش رسانه‌ای آن باشگاه را ناچار به محدود کردن کامنت‌ها کنند.

همین قدرت، مسئولیت بیشتری نیز ایجاد می‌کند.

هواداری از یک باشگاه به معنای پذیرش تمام رفتارهایی نیست که به نام آن باشگاه انجام می‌شود. همان‌طور که رفتار گروهی از کاربران استقلالی را نمی‌توان به کل هواداران استقلال تعمیم داد، اقدام چند هزار حساب پرسپولیسی نیز نماینده میلیون‌ها هوادار این باشگاه نیست.

مشکل بزرگ‌تر؛ تبدیل اختلاف ورزشی به نبرد مجازی

این اتفاق تنها درباره استقلال و پرسپولیس نیست.

فوتبال ایران طی سال‌های گذشته بارها شاهد «هجوم» کاربران به صفحات بازیکنان، داوران، باشگاه‌های خارجی و حتی اعضای خانواده فوتبالیست‌ها بوده است. نتیجه این رفتار معمولاً نه تغییر نتیجه مسابقه، بلکه خدشه به تصویر هواداری فوتبال ایران در فضای بین‌المللی است.

این بار نیز السد به جای ورود به مناقشه، راه ساده‌تری انتخاب کرد: کامنت‌ها را بست.

برای باشگاهی که بازیکنانی مانند روبرتو فیرمینو، اکرم عفیف، کلودینیو و رومانیولی را در اختیار دارد، هزاران کامنت درباره دعوای حقوقی دو باشگاه ایرانی احتمالاً بیش از آنکه اطلاعات مفیدی باشد، مزاحمت رسانه‌ای محسوب می‌شد.

فوتبال حرفه‌ای فقط داخل زمین نیست

حرفه‌ای شدن فوتبال فقط به VAR، ورزشگاه مدرن، قراردادهای چندصد میلیاردی یا خرید بازیکن خارجی محدود نمی‌شود. فرهنگ هواداری هم بخشی از حرفه‌ای شدن فوتبال است.

هوادار حق دارد از شکست رقیب خوشحال شود، کری بخواند و نسبت به تصمیمات فوتبالی اعتراض کند. اما وقتی یک پرونده حقوقی مسیر مشخصی برای رسیدگی دارد، تبدیل شبکه اجتماعی یک باشگاه خارجی به محل فشار جمعی لزوماً کمکی به فوتبال نمی‌کند.

اتفاق جالب‌تر اینکه در پایان این ماجرا، آسانی که محور تمام کامنت‌ها بود نه‌فقط اجازه بازی پیدا کرد، بلکه یکی از بهترین بازیکنان استقلال برابر السد شد؛ گل اول را زد و در پیروزی ۳ بر صفر تیمش نقش مستقیم داشت.

از ماجرای السد چه چیزی باقی ماند؟

تا اینجا چند واقعیت روشن است: بیش از پنج هزار کامنت در یکی از پست‌های السد ثبت شد؛ گروهی از کاربران منتسب به هواداران پرسپولیس از باشگاه قطری خواستند درباره آسانی شکایت کند؛ السد کامنت‌های هفت پست اخیرش را غیرفعال کرد؛ آسانی مقابل السد بازی کرد و گل زد؛ استقلال ۳ بر صفر برنده شد و چند روز بعد نیز شکایت پرسپولیس از حضور این بازیکن در کمیته انضباطی رد شد.

این پرونده در نهایت بیش از هر چیز یک سؤال درباره فرهنگ هواداری باقی می‌گذارد: کری‌خوانی تا کجا بخشی جذاب از فوتبال است و از کجا به بعد به رفتاری تبدیل می‌شود که اعتبار همان فوتبالی را که هوادار برایش تعصب دارد، آسیب می‌زند؟

استقلال و پرسپولیس همچنان رقیب خواهند ماند و هوادارانشان نیز همچنان برای یکدیگر کری خواهند خواند. مسئله حذف این رقابت نیست؛ مسئله حفظ مرزی است که رقابت را از دشمنی، فشار جمعی و رفتارهای خارج از زمین جدا می‌کند.