کابوس عجیب میشائیل بالاک؛ ۸ جامی که در دو سال از دست رفت / از لورکوزن تا چلسی، یک قدم مانده به قهرمانی

روایت هشت ناکامی بزرگ بالاک سال‌هاست در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های فوتبالی بازنشر می‌شود، اما یک اشتباه رایج نیز همراه آن وجود دارد. چلسی در سال ۲۰۰۸ فینال جام حذفی انگلیس را واگذار نکرد؛ این تیم اصلاً به فینال FA Cup نرسید. چهارمین ناکامی مورد اشاره بالاک در آن سال مربوط به جام اتحادیه انگلیس یا League Cup بود که چلسی در فینال ومبلی ۲ بر یک برابر تاتنهام شکست خورد. خود بالاک نیز در دقیقه ۸۸ آن مسابقه وارد زمین شد.

با این اصلاح، اصل داستان همچنان پابرجاست: بالاک در دو مقطع از دوران حرفه‌ای‌اش مجموعاً هشت بار در جایگاه نایب‌قهرمان قرار گرفت.

سال ۲۰۰۲؛ آغاز کابوس بالاک با بایرلورکوزن

فصل ۰۲-۲۰۰۱ برای بایرلورکوزن می‌توانست تاریخی‌ترین فصل باشگاه باشد. تیم کلاوس تاپ‌مولر در سه جبهه برای قهرمانی می‌جنگید و میشائیل بالاک یکی از مهم‌ترین بازیکنان آن تیم بود.

لورکوزن در بوندس‌لیگا تا هفته‌های پایانی مدعی اصلی قهرمانی باقی ماند، اما در سه مسابقه از چهار دیدار پایانی هشت امتیاز از دست داد و در نهایت بوروسیا دورتموند جام را تصاحب کرد. بوندس‌لیگا نیز در مرور آن فصل به همین فروپاشی پایانی اشاره کرده است.

این نخستین ضربه بود، اما اتفاقات تلخ تازه آغاز شده بودند.

فینال جام حذفی؛ دومین جام هم از دست رفت

۱۱ مه ۲۰۰۲، لورکوزن در فینال جام حذفی آلمان مقابل شالکه قرار گرفت. فرصتی وجود داشت تا حداقل یکی از جام‌های داخلی به بای‌آرنا برسد، اما شالکه با نتیجه ۴ بر ۲ پیروز شد و دومین جام بزرگ فصل نیز از دست بالاک و هم‌تیمی‌هایش خارج شد. نتیجه رسمی این مسابقه در آرشیو فدراسیون فوتبال آلمان ثبت شده است.

تنها چهار روز بعد، حتی مسابقه‌ای بزرگ‌تر در انتظار لورکوزن بود.

ضربه زیدان در گلاسکو؛ سومین نایب‌قهرمانی بالاک

لورکوزن پس از عبور از تیم‌هایی مانند لیورپول و منچستریونایتد به نخستین فینال لیگ قهرمانان تاریخ خود رسید. بالاک در مسیر رسیدن تیمش به فینال نیز یکی از چهره‌های اصلی بود؛ او حتی در پیروزی معروف ۴ بر ۲ مقابل لیورپول دو بار گلزنی کرد.

اما در فینال گلاسکو، رئال مادرید مانع قهرمانی شد.

رائول ابتدا رئال را پیش انداخت و لوسیو بازی را مساوی کرد، اما ضربه والی مشهور زین‌الدین زیدان در آستانه پایان نیمه نخست، نتیجه را ۲ بر یک کرد؛ نتیجه‌ای که تا پایان تغییر نکرد و لورکوزن برای سومین بار در مدت کوتاهی نایب‌قهرمان شد.

تنها در فاصله چند هفته، قهرمانی بوندس‌لیگا، جام حذفی و لیگ قهرمانان از دست رفته بود.

جام جهانی ۲۰۰۲؛ تلخ‌ترین ناکامی چون بالاک حتی نتوانست در فینال بازی کند

تابستان همان سال، بالاک همراه تیم ملی آلمان راهی جام جهانی کره‌جنوبی و ژاپن شد و یکی از تأثیرگذارترین بازیکنان تیم رودی فولر بود.

آلمان برخلاف بسیاری از پیش‌بینی‌ها تا فینال پیش رفت، اما بالاک در مسابقه نیمه‌نهایی کارت زرد گرفت و به دلیل محرومیت، دیدار نهایی مقابل برزیل را از دست داد. آلمان بدون او در فینال ۲ بر صفر مغلوب برزیل شد. بوندس‌لیگا و یوفا هر دو این اتفاق را در مرور کارنامه بالاک ثبت کرده‌اند.

به این ترتیب سال ۲۰۰۲ برای بالاک با چهار نایب‌قهرمانی تمام شد؛ سه جام همراه لورکوزن و یک جام همراه آلمان.

یوفا همان سال هنگام انتخاب بالاک به‌عنوان بازیکن سال آلمان به طعنه نوشت که کسب این جایزه تغییر خوشایندی برای بازیکنی است که فصل را با چهار مقام دومی پشت سر گذاشته بود.

شش سال بعد؛ کابوس این بار با پیراهن چلسی برگشت

بالاک پس از موفقیت‌های متعدد با بایرن مونیخ، در سال ۲۰۰۶ راهی چلسی شد. او با بایرن توانسته بود بارها قهرمانی را تجربه کند و نشان دهد دوران حرفه‌ای‌اش فقط از شکست‌های نزدیک تشکیل نشده است.

اما سال ۲۰۰۸ خاطرات ۲۰۰۲ را به شکلی عجیب زنده کرد.

نخستین فینال از دست‌رفته چلسی در آن سال، فینال جام اتحادیه مقابل تاتنهام بود. دیدیه دروگبا چلسی را پیش انداخت، اما پنالتی دیمیتار برباتوف بازی را به تساوی کشاند و جاناتان وودگیت در وقت اضافه گل دوم تاتنهام را زد. بالاک اواخر وقت قانونی به جای مایکل اسین وارد میدان شد، اما نتوانست مانع شکست ۲ بر یک تیمش شود.

لیگ برتر ۲۰۰۸؛ قهرمانی در روز آخر به منچستریونایتد رسید

رقابت چلسی و منچستریونایتد برای قهرمانی لیگ برتر تا آخرین روز فصل ادامه یافت.

بالاک حتی در هفته‌های پایانی نقش مهمی در زنده ماندن امیدهای چلسی داشت. او در پیروزی ۲ بر یک برابر منچستریونایتد هر دو گل تیمش را به ثمر رساند تا دو تیم در فاصله دو هفته تا پایان مسابقات ۸۱ امتیازی شوند.

در هفته پایانی اما یونایتد ۲ بر صفر ویگان را شکست داد و چلسی مقابل بولتون به تساوی یک بر یک رسید. قهرمانی به تیم سر الکس فرگوسن رسید و بالاک بار دیگر در جایگاه دوم ایستاد.

فینال مسکو؛ یک پنالتی تا بزرگ‌ترین جام باشگاهی

تنها چند روز بعد، همان دو تیم این بار در فینال لیگ قهرمانان اروپا در مسکو مقابل هم قرار گرفتند.

بازی پس از ۱۲۰ دقیقه با تساوی یک بر یک تمام شد. بالاک نخستین پنالتی چلسی را به گل تبدیل کرد، اما لغزش معروف جان تری و سپس مهار ضربه نیکولا آنلکا توسط ادوین فن‌درسار، قهرمانی را به منچستریونایتد داد. نتیجه ضربات پنالتی ۶ بر ۵ بود.

بالاک بعدها درباره آن شب گفته بود وقتی سرنوشت جام به یک ضربه می‌رسد، شرایطی سخت‌تر برای یک فوتبالیست وجود ندارد.

یورو ۲۰۰۸؛ هشتمین جام هم مقابل اسپانیا از دست رفت

هنوز تنها ۳۹ روز از فینال مسکو گذشته بود که بالاک بار دیگر در یک فینال بزرگ قرار گرفت؛ این بار با بازوبند کاپیتانی تیم ملی آلمان.

آلمان به دیدار نهایی یورو ۲۰۰۸ در وین رسید، اما گل فرناندو تورس سرنوشت مسابقه را تعیین کرد و اسپانیا با پیروزی یک بر صفر قهرمان اروپا شد. یوفا نیز به تلخی فاصله کوتاه شکست بالاک در فینال لیگ قهرمانان و فینال یورو اشاره کرده است.

به این ترتیب عدد عجیب کامل شد: چهار جام از دست‌رفته در ۲۰۰۲ و چهار جام دیگر در ۲۰۰۸.

آیا بالاک واقعاً «هشت فینال» را باخت؟

نه دقیقاً؛ این نکته برای روایت تاریخی اهمیت دارد.

همه این هشت ناکامی فینال نبودند. در سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۸ بالاک در مجموع هشت رقابت را با عنوان نایب‌قهرمانی تمام کرد، اما دو مورد آنها مربوط به لیگ‌های داخلی یعنی بوندس‌لیگا و لیگ برتر بود که قهرمانی در پایان فصل از دست رفت.

بنابراین عبارت دقیق‌تر این است که بالاک در دو سال ۲۰۰۲ و ۲۰۰۸ هشت بار نایب‌قهرمان شد یا هشت فرصت بزرگ قهرمانی را از دست داد؛ نه اینکه هشت فینال را باخته باشد.

همچنین در روایت سال ۲۰۰۸ باید «جام اتحادیه» را جایگزین «جام حذفی» کرد.

بالاک فقط مرد شکست‌های بزرگ نبود

داستان هشت نایب‌قهرمانی گاهی تصویری ناقص از دوران حرفه‌ای بالاک می‌سازد. او در فاصله این دو سال همراه بایرن مونیخ سه بار قهرمان بوندس‌لیگا شد و سه بار جام حذفی آلمان را فتح کرد. بوندس‌لیگا نیز به سه دبل داخلی او با بایرن اشاره کرده است.

در چلسی نیز سرانجام طعم قهرمانی‌های بزرگ انگلیس را چشید؛ از جمله جام حذفی ۲۰۰۹ و دبل لیگ برتر و جام حذفی در فصل ۱۰-۲۰۰۹.

با این حال، آنچه داستان میشائیل بالاک را منحصربه‌فرد می‌کند، فاصله بسیار کم او با بزرگ‌ترین جام‌های فوتبال در دو سال مشخص است. ۲۰۰۲ و ۲۰۰۸ دو سالی بودند که بالاک هشت بار به آخر خط رسید و هر بار جام در دستان دیگری قرار گرفت؛ روایتی که حتی با وجود قهرمانی‌های متعدد دوران حرفه‌ای او، هنوز یکی از به‌یادماندنی‌ترین داستان‌های فوتبال اروپا باقی مانده است.