نشست پزشکیان با رضایی، بذرپاش و محصولی درباره «جنگ ترکیبی»؛ افزایش اعتبار کالابرگ در دستور کار دولت

نشست هم‌اندیشی با عنوان «ظرفیت‌سازی و هم‌افزایی ظرفیت‌های ملی برای خنثی‌سازی راهبرد دشمن در جنگ ترکیبی علیه کشور» روز یکشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ برگزار شد. طبق گزارش رسمی ریاست‌جمهوری، علاوه بر پزشکیان، محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی، محمدجعفر قائم‌پناه، محمدجواد حاج‌علی‌اکبری، مهرداد بذرپاش، صادق محصولی و مهدی خاموشی در آن حضور داشتند.

نشست پزشکیان چه پیامی داشت؟

ترکیب حاضران نشان می‌دهد جلسه صرفاً یک نشست درون‌دولتی نبود. در کنار مقام‌های فعلی دولت و شورای عالی امنیت ملی، وزیر دولت قبل، دبیرکل جبهه پایداری و مدیران حوزه‌های دینی و فرهنگی نیز حضور داشتند.

پزشکیان در این نشست دوباره بر همان مفهومی تأکید کرد که دولت چهاردهم آن را «مشارکت همه ظرفیت‌ها» می‌نامد؛ یعنی پیشنهادها تنها در سطح نقد و ارائه راهکار باقی نماند و افرادی که ایده‌ای برای حل مسائل دارند، در اجرا و پاسخگویی نیز مشارکت کنند. ریاست‌جمهوری این رویکرد را بخشی از برنامه دولت برای حفظ انسجام داخلی در شرایط فعلی توصیف کرده است.

محسن رضایی نیز که در مرداد ۱۴۰۵ با حکم رئیس‌جمهور به دبیری شورای عالی امنیت ملی منصوب شد، بر استفاده از ظرفیت‌های عمومی در کنار توان دولت و نیروهای مسلح تأکید کرد.

پزشکیان: مصرف برق ۵ درصد کاهش یافته است

یکی از مهم‌ترین اعداد مطرح‌شده در جلسه به بازار انرژی مربوط بود.

پزشکیان گفت در شرایط دشوار اخیر، مصرف برق پنج درصد کاهش یافته، تولید برق به‌طور مستمر افزایش پیدا کرده و روند افزایشی مصرف بنزین متوقف شده است. این اعداد در گزارش رسمی دفتر رئیس‌جمهور نیز منعکس شده‌اند.

اما در مورد کاهش پنج‌درصدی برق یک نکته آماری مهم وجود دارد.

وزارت نیرو از ابتدای تابستان کاهش پنج‌درصدی تقاضای برق را به‌عنوان هدف سال ۱۴۰۵ تعیین کرده بود. مقام‌های توانیر نیز چند بار اعلام کرده بودند دستیابی به همین میزان کاهش می‌تواند بخش مهمی از محدودیت‌های شبکه را کنترل کند.

در برخی مناطق از جمله شهرستان‌های استان تهران نیز کاهش بیش از پنج درصد نسبت به سال قبل گزارش شده است.

با این حال، در منابع عمومی بررسی‌شده هنوز گزارش نهایی و تفصیلی سراسری از تحقق دقیق کاهش پنج‌درصدی مصرف در کل کشور منتشر نشده است. بنابراین در حال حاضر دقیق‌تر است این رقم به‌عنوان عدد اعلامی رئیس‌جمهور درباره عملکرد دولت مطرح شود.

افزایش اعتبار کالابرگ؛ تصمیم قطعی گرفته شده؟

بخش دیگری از سخنان پزشکیان مستقیماً به معیشت خانوار مربوط بود.

رئیس‌جمهور گفت دولت جلسات مستمری برای حمایت از معیشت مردم برگزار می‌کند و افزایش اعتبار کالابرگ یکی از موضوعات در حال بررسی است. ایرنا نیز همین بخش از سخنان او را در گزارش امروز برجسته کرده است.

اما این اظهارات به معنی اعلام مبلغ جدید کالابرگ نیست.

تا پیش از این نشست نیز گزارش‌هایی درباره احتمال افزایش اعتبار منتشر شده بود، ولی رقم جدید و زمان قطعی اجرا رسماً مشخص نشده است و تأمین منابع مالی یکی از عوامل تعیین‌کننده معرفی شده بود.

بنابراین خانوارها فعلاً نباید افزایش اعتبار را قطعی یا با مبلغ مشخص تلقی کنند. آنچه به‌صورت رسمی تأیید شده، بررسی و برگزاری جلسات برای تقویت این حمایت است.

بنزین؛ ادعای توقف رشد مصرف چه معنایی دارد؟

پزشکیان در این نشست گفت دولت توانسته روند افزایشی مصرف بنزین را بدون ایجاد اختلال در زندگی مردم متوقف کند.

در گزارش رسمی ریاست‌جمهوری جزئیات بیشتری مانند متوسط مصرف روزانه، دوره زمانی مقایسه یا میزان کاهش ارائه نشده است. به همین دلیل فعلاً نمی‌توان از همین سخن نتیجه گرفت که مصرف بنزین در مقیاس سالانه یا ماهانه به‌طور قطعی کاهش یافته است.

برای ارزیابی این ادعا باید آمار شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی درباره متوسط مصرف روزانه در دوره مشابه سال قبل و ماه‌های اخیر منتشر شود.

از همین رو، تفاوت میان «توقف رشد»، «ثبات مصرف» و «کاهش مصرف» اهمیت دارد؛ سه عبارتی که از نظر آماری یک معنا ندارند.

معیشت و بیکاری در مرکز سخنان رئیس‌جمهور

پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود مشکلات معیشتی و بیکاری را از اولویت‌های دولت دانست و گفت دولت در کنار هزینه‌های مربوط به شرایط جنگی و محدودیت‌های صادرات نفت، در تلاش است پرداخت تعهدات و پروژه‌های توسعه‌ای را ادامه دهد.

این بخش از صحبت‌ها نشان می‌دهد موضوع حمایت اجتماعی قرار است در کنار سیاست‌های انرژی و پروژه‌های زیرساختی یکی از محورهای اصلی دولت باقی بماند.

اما همانند کالابرگ، معیار سنجش این سیاست در ماه‌های آینده بیش از اظهارات سیاسی، به اعداد بودجه، میزان پوشش خانوارها و قدرت خرید واقعی اعتبار اختصاص‌یافته بستگی خواهد داشت.

بذرپاش چه پیشنهادهایی مطرح کرد؟

مهرداد بذرپاش، وزیر راه و شهرسازی دولت سیزدهم، در این نشست بر ارزیابی مدیران، استفاده از تجربه مدیران دولت‌های گذشته و اصلاح ساختار سازمان برنامه و بودجه تأکید کرد.

او همچنین مسکن، پروژه‌های کریدوری و طرح «ایران‌راه» را از حوزه‌هایی دانست که نیازمند تمرکز بیشتر هستند. طبق گزارش رسمی، بذرپاش بر فاصله میان «عملکرد واقعی دولت» و «برداشت عمومی از عملکرد» نیز تأکید کرده است.

این بخش از جلسه از آن جهت قابل توجه است که حضور یک وزیر دولت قبل در کنار مقامات فعلی، با سیاست اعلام‌شده دولت درباره استفاده از تجربه دولت‌های گذشته همخوانی دارد؛ هرچند نتیجه عملی چنین همکاری‌هایی باید در پروژه‌ها و تصمیم‌های اجرایی ارزیابی شود.

صادق محصولی از بازگشت ارز صادراتی گفت

صادق محصولی، دبیرکل جبهه پایداری، در این جلسه گفت موفقیت دولت را به نفع کشور می‌داند و بر ایجاد سازوکار برای استفاده از پیشنهادهای کارشناسی تأکید کرد.

او همچنین بازگشت ارز حاصل از صادرات را یکی از مسائل مهم اقتصادی عنوان کرد.

بحث بازگشت ارز صادراتی طی سال‌های اخیر یکی از موضوعات اصلی سیاست ارزی بوده و اختلاف نظر میان دولت، بانک مرکزی و بخش خصوصی درباره شیوه و نرخ بازگشت ارز همچنان از مسائل اقتصاد ایران است.

مسکن و اجاره هم وارد دستور جلسه شد

مهدی خاموشی، رئیس سازمان اوقاف، بر توجه به مشکلات مسکن و اجاره‌بها تأکید کرد و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در شبکه ریلی، توسعه انرژی و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان را از دیگر اولویت‌ها دانست.

شورای سیاستگذاری ائمه جمعه نیز طبق گزارش ریاست‌جمهوری بر تقویت انسجام اجتماعی و مدیریت بهتر تجمعات مردمی تأکید کرده است.

مهم‌ترین آزمون نشست؛ تبدیل «هم‌افزایی» به خروجی قابل اندازه‌گیری

نشست ۲۹ شهریور مجموعه گسترده‌ای از موضوعات را از امنیت و سیاست تا برق، بنزین، کالابرگ، مسکن، کریدورها و بازگشت ارز صادراتی در کنار یکدیگر قرار داد.

در سطح سیاسی، دولت می‌گوید قصد دارد از نیروها و جریان‌های متنوع‌تری برای حل مسائل استفاده کند. در سطح اقتصادی نیز پزشکیان از مدیریت مصرف انرژی و افزایش حمایت‌های معیشتی سخن گفته است.

اما برای ارزیابی نتایج این رویکرد، چند شاخص در ماه‌های آینده اهمیت بیشتری خواهند داشت: آیا اعتبار کالابرگ واقعاً افزایش می‌یابد و رقم آن چقدر خواهد بود؟ آمار نهایی مصرف برق و بنزین چه تغییری را نشان خواهد داد؟ و پروژه‌هایی که دولت می‌گوید در شرایط دشوار متوقف نشده‌اند، با چه سرعتی وارد مرحله بهره‌برداری خواهند شد؟

در نتیجه، مهم‌ترین بخش این نشست شاید نه خود عنوان «هم‌افزایی ملی»، بلکه وعده تبدیل پیشنهادها به اقدام اجرایی و پاسخگویی باشد؛ موضوعی که نتیجه آن تنها با انتشار داده‌های قابل سنجش در ماه‌های آینده روشن خواهد شد.