قیمت مرغ امروز ۳۰ شهریور ۱۴۰۵؛ فیله ۶۷۵ هزار تومان ماند، بازار در آستانه تغییر است؟

آخرین رصد بازار نشان می‌دهد نرخ قطعات پرمصرف مرغ امروز تغییر خاصی نسبت به روزهای گذشته نداشته است.

سینه مرغ با استخوان با نرخ کیلویی ۴۹۵ هزار تومان عرضه می‌شود. فیله مرغ که همچنان یکی از گران‌ترین قطعات بدون استخوان بازار است، کیلویی ۶۷۵ هزار تومان قیمت دارد و ران مرغ بدون پوست و بدون کمر نیز با نرخ حدود ۳۹۶ هزار تومان به فروش می‌رسد. گزارش اقتصادآنلاین در ساعت ۱۲:۴۵ امروز نیز تأکید کرده بازار قطعات مرغ در ثبات کامل قرار دارد.

اهمیت این اعداد زمانی بیشتر می‌شود که آنها را با ۲۰ شهریور مقایسه کنیم. در آن تاریخ نیز قیمت فیله مرغ ۶۷۵ هزار تومان، سینه مرغ با استخوان ۴۹۵ هزار تومان و ران بدون پوست و بدون کمر ۳۹۶ هزار تومان اعلام شده بود. یعنی سه قلم اصلی بازار طی حدود ۱۰ روز عملاً بدون تغییر مانده‌اند.

این رفتار نشان می‌دهد موج نزولی ابتدای نیمه دوم شهریور فعلاً به یک کف نسبی رسیده است.

چرا قیمت مرغ ثابت مانده است؟

مهم‌ترین دلیل ثبات فعلی، برتری نسبی عرضه نسبت به تقاضاست.

در هفته‌های اخیر حجم ورود مرغ به کشتارگاه‌ها بالا بوده و شبکه توزیع با کمبود جدی مواجه نشده است. از طرف دیگر، تقاضای مصرفی نیز به اندازه‌ای نبوده که بتواند قیمت‌ها را دوباره به سمت بالا هل دهد.

گزارش بازار ۲۰ شهریور از «اشباع زنجیره توزیع» و افزایش عرضه به‌عنوان عوامل اصلی افت قیمت یاد کرده بود. در همان مقطع، مرغ کامل به حدود ۲۵۰ هزار تومان در هر کیلو رسیده و قیمت قطعات نیز کاهش یافته بود.

اکنون همان بازار پس از افت اولیه، وارد یک تعادل موقت شده است؛ یعنی فروشندگان انگیزه زیادی برای کاهش بیشتر قیمت ندارند و در عین حال قدرت تقاضا نیز برای آغاز موج افزایشی کافی نیست.

تولیدکنندگان اما از وضعیت بازار راضی نیستند

ثبات قیمت برای مصرف‌کننده لزوماً به معنی شرایط مناسب برای تولیدکننده نیست.

حبیب اسدالله‌نژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، ۲۳ شهریور اعلام کرد مرغداران هر کیلو مرغ زنده را حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان عرضه می‌کنند، در حالی که براساس محاسبات اتحادیه، هزینه تمام‌شده به حدود ۲۵۰ هزار تومان رسیده است. او زیان تولیدکنندگان را در آن مقطع حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار تومان به ازای هر کیلو برآورد کرده بود.

این اختلاف توضیح می‌دهد چرا برخلاف انتظار مصرف‌کننده، افت بیشتر قیمت الزاماً خبر خوبی برای کل زنجیره نیست.

اگر تولیدکننده برای چند دوره متوالی محصول خود را پایین‌تر از هزینه تولید بفروشد، در دوره‌های بعد ممکن است جوجه‌ریزی را کاهش دهد. نتیجه چنین اتفاقی می‌تواند چند هفته بعد به شکل کاهش عرضه و جهش دوباره قیمت در بازار مصرف ظاهر شود.

به همین دلیل، سیاست‌گذار تلاش کرده پیش از رسیدن بازار به چنین مرحله‌ای وارد عمل شود.

خرید حمایتی مرغ از ۲۳ شهریور آغاز شد

شرکت پشتیبانی امور دام از ۲۳ شهریور خرید حمایتی مرغ تولید داخل را آغاز کرده است.

پرویز جعفری، مدیرعامل این شرکت، اعلام کرده مرغ منجمد شیرینگ‌پک‌شده با وزن ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ گرم با نرخ ۳۳۵ هزار تومان به ازای هر کیلو و تحویل درب سردخانه از تولیدکنندگان خریداری می‌شود. هدف این برنامه، تقویت ذخایر راهبردی، حمایت از تولیدکنندگان و امکان مداخله در بازار در زمان کمبود عنوان شده است.

همزمان وزارت جهاد کشاورزی مجوز خرید تا ۳۰ هزار تن گوشت مرغ را نیز صادر کرده است؛ اقدامی که در استان‌ها برای جمع‌آوری بخشی از محصول مازاد اجرایی شده است.

این سیاست در عمل دو کارکرد دارد: نخست اینکه اجازه نمی‌دهد افت شدید قیمت در مبدا، مرغداران را از ادامه تولید منصرف کند و دوم اینکه بخشی از مازاد تولید فعلی را به ذخایر دولتی منتقل می‌کند.

آیا خرید حمایتی باعث گرانی مرغ می‌شود؟

خرید حمایتی الزاماً به معنی افزایش سریع قیمت در خرده‌فروشی نیست.

مرغی که دولت با نرخ ۳۳۵ هزار تومان خریداری می‌کند، محصول منجمد، بسته‌بندی‌شده و تحویل درب سردخانه است و مستقیماً با مرغ زنده در مرغداری یا هر نوع قطعه‌بندی عرضه‌شده در فروشگاه قابل مقایسه نیست.

در شرایط فعلی، حجم عرضه در بازار همچنان بالاست و گزارشی از کمبود گسترده دیده نمی‌شود. بنابراین اثر خرید حمایتی بیشتر از آنکه افزایش فوری قیمت مصرف‌کننده باشد، ایجاد یک کف حمایتی برای تولیدکننده است.

با این حال، اگر میزان جمع‌آوری از بازار بالا برود و همزمان جوجه‌ریزی در دوره بعد کاهش پیدا کند، توازن بازار ممکن است در هفته‌های آینده تغییر کند.

جوجه‌ریزی؛ متغیر اصلی قیمت مرغ در پاییز

یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که باید برای پیش‌بینی قیمت مرغ در مهر و آبان دنبال شود، میزان جوجه‌ریزی است.

اتحادیه مرغداران پیش‌تر اعلام کرده بود نیاز واقعی کشور با جوجه‌ریزی ماهانه حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ میلیون قطعه قابل تأمین است، اما سطح تولید در برخی دوره‌ها بالاتر از این مقدار بوده و همین موضوع یکی از دلایل شکل‌گیری مازاد عرضه و زیان مرغداران عنوان شده است.

از آنجا که فاصله بین جوجه‌ریزی و ورود مرغ به بازار چند هفته است، تغییر تصمیم تولیدکنندگان امروز می‌تواند اثر خود را با تأخیر در بازار نشان دهد.

بنابراین ثبات کنونی نباید به این معنا تعبیر شود که قیمت مرغ برای ماه‌های آینده نیز بدون تغییر خواهد ماند.

نهاده‌های دامی همچنان ریسک اصلی تولید هستند

عامل مهم دیگر، قیمت و دسترسی به نهاده‌هاست.

داده‌های بازار نهاده در ۳۰ شهریور، قیمت مرغ زنده را حدود ۱۹۷ هزار و ۵۰۰ تومان و مرغ کشتار را نزدیک ۳۰۱ هزار تومان ثبت کرده‌اند. در همان بازار، ذرت و کنجاله سویا همچنان بخش مهمی از هزینه تولید را تشکیل می‌دهند.

اگر تأمین خوراک دام و طیور منظم بماند، تولیدکنندگان امکان ادامه چرخه فعلی را خواهند داشت؛ اما هرگونه اختلال در واردات، تخصیص ارز یا توزیع نهاده می‌تواند هزینه تولید را دوباره افزایش دهد.

به همین دلیل بازار مرغ بیش از بسیاری از کالاهای غذایی به اتفاقاتی وابسته است که چند هفته قبل از رسیدن محصول به فروشگاه رخ می‌دهد.

پیش‌بینی قیمت مرغ در مهر ۱۴۰۵

با اطلاعات فعلی، سناریوی غالب برای روزهای ابتدایی مهر ادامه نوسان محدود و ثبات نسبی است.

عرضه کافی است، شبکه توزیع با کمبود روبه‌رو نیست و خرید حمایتی نیز بخشی از مازاد تولید را جذب می‌کند. این ترکیب در کوتاه‌مدت می‌تواند مانع ریزش شدیدتر یا جهش ناگهانی قیمت شود.

اما دو عامل می‌توانند این سناریو را تغییر دهند: کاهش جوجه‌ریزی به دلیل زیان تولیدکنندگان و افزایش هزینه نهاده‌های دامی.

اگر تولید در سطح فعلی باقی بماند و تأمین نهاده‌ها دچار اختلال نشود، بازار می‌تواند در مهر نیز آرام بماند. در مقابل، اگر مرغداران در واکنش به زیان ماه‌های اخیر تولید را کاهش دهند، فشار افزایشی ممکن است با چند هفته تأخیر در بازار نمایان شود.

بازار مرغ فعلاً آرام است؛ اما آرامش شکننده است

تصویر بازار در آخرین روز شهریور روشن است: قیمت قطعات اصلی مرغ نزدیک به ۱۰ روز است تغییری نکرده و مصرف‌کننده فعلاً با شوک تازه‌ای مواجه نیست.

فیله مرغ روی ۶۷۵ هزار تومان، سینه با استخوان روی ۴۹۵ هزار تومان و ران بدون پوست و بدون کمر روی ۳۹۶ هزار تومان ثابت مانده است.

اما زیر این آرامش، تولیدکنندگانی قرار دارند که از فروش زیر قیمت تمام‌شده گلایه دارند و دولت نیز برای حفظ چرخه تولید ناچار به خرید حمایتی شده است.

بنابراین بازار مرغ در پایان شهریور نه در شرایط کمبود، بلکه در شرایط مازاد نسبی عرضه و تلاش برای حفظ انگیزه تولید قرار دارد. همین تعادل ظریف تعیین می‌کند که ثبات امروز در مهر ادامه پیدا کند یا بازار دوباره وارد دوره تازه‌ای از نوسان شود.