فولاد ایرانیان
افزایش اعتبار کالابرگ تصویب شد؛ رقم جدید چقدر است و چه کسانی مشمول میشوند؟
کلیات طرح افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی در جلسه اقتصادی دولت به تصویب رسیده است، اما برخلاف برخی برداشتها هنوز رقم جدید اعتبار و فهرست نهایی خانوارهای مشمول اعلام نشده است. جلسه اصلی این طرح روز یکشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ برگزار شد و دولت در آن چهار مسیر اصلی تأمین مالی شامل صرفهجویی در مصرف سوخت، بازتنظیم حمایت از دهکهای پردرآمد، مطالبات دولت از بخش گاز صنایع و مطالبات خارجی را بررسی کرد. در حال حاضر اعتبار کالابرگ شهریور برای مشمولان یک میلیون تومان به ازای هر نفر است و هرگونه رقم بالاتر، تا زمان اعلام رسمی دولت، قطعی نیست.
۱۹:۳۶ - ۳۰ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
جلسه بررسی افزایش اعتبار کالابرگ در شرایطی برگزار شد که دولت طی ماههای گذشته بارها از ضرورت تقویت قدرت خرید خانوارها سخن گفته بود، اما محدودیت منابع مالی اجرای افزایش اعتبار را به تعویق انداخته بود.
این بار تفاوت مهمی وجود دارد: دولت از مرحله اعلام قصد افزایش عبور کرده و کلیات طرح و چارچوب جامعه هدف را تصویب کرده است. با این حال سازمان برنامه و بودجه مأمور شده وضعیت درآمدی خانوارهای دیگر را بررسی کند تا ترکیب نهایی مشمولان و ابعاد مالی طرح برای تصمیم نهایی مشخص شود.
افزایش کالابرگ قطعی شد؛ اما مبلغ جدید هنوز مشخص نیست
مهمترین نکته برای خانوارها همین است.
مصوبه روز ۲۹ شهریور به معنی شارژ فوری یک مبلغ جدید نیست. گزارش رسمی منتشرشده از جلسه هیچ رقم مشخصی برای اعتبار آینده اعلام نمیکند و صرفاً از تصویب «کلیات افزایش اعتبار» سخن میگوید.
در طرح فعلی، اعتبار کالابرگ شهریور یک میلیون تومان به ازای هر نفر است. وزارت تعاون برای شهریور شارژ اعتبار را بر اساس رقم پایانی کد ملی سرپرستان در چند مرحله انجام داده و اعلام کرده بود این مبلغ در صورت تأمین منابع قابل افزایش است.
بنابراین تیترهایی مانند «کالابرگ دو برابر شد» یا اعلام هر رقم مشخص دیگر، در شرایط فعلی مستند به مصوبه منتشرشده نیست.
آنچه میتوان با اطمینان گفت این است که دولت با اصل افزایش اعتبار موافقت کرده، اما میزان افزایش هنوز به محاسبات بودجهای و تعیین جامعه هدف وابسته است.
چه کسانی کالابرگ بیشتری خواهند گرفت؟
مسیر کلی اظهارات دولت نشان میدهد افزایش اعتبار احتمالاً هدفمندتر از گذشته و متمرکزتر بر خانوارهای کمبرخوردار خواهد بود.
پزشکیان در جلسه تأکید کرده بخشی از منابع مورد نیاز برای افزایش اعتبار اقشار کمدرآمد میتواند از طریق بازتنظیم حمایتهای غیرهدفمند دهکهای پردرآمد تأمین شود. استدلال مطرحشده از سوی دولت این است که افزایش یکسان اعتبار برای خانوارهای پردرآمد اثر تعیینکنندهای بر معیشت آنها ندارد و منابع محدود باید با تمرکز بیشتری توزیع شود.
با این حال، هنوز مشخص نیست این تغییر دقیقاً به معنی حذف کدام دهکها، کاهش اعتبار چه گروههایی یا افزایش اعتبار چه دهکهایی خواهد بود.
سازمان برنامه و بودجه موظف شده وضعیت اقتصادی و درآمدی خانوارهای مختلف را دوباره بررسی کند و گزارش نهایی جامعه هدف را برای تصمیمگیری دولت ارائه دهد. بنابراین تا انتشار این گزارش، اعلام قطعی دهکهای مشمول زودهنگام است.
پول افزایش کالابرگ از کجا تأمین میشود؟
دولت در جلسه اخیر چند منبع متفاوت را روی میز گذاشته است.
مطالبات دولت از صنایع بابت گاز، صرفهجویی در مصرف سوخت، منابع حاصل از بازتنظیم یارانه دهکهای پردرآمد و مطالبات خارجی دولت چهار مسیری هستند که قابلیت اتکای آنها بررسی شده است.
اما همه این منابع کیفیت یکسانی ندارند.
برای مثال، وصول یک طلب خارجی ممکن است درآمد زیادی ایجاد کند، اما لزوماً منبعی پایدار و تکرارشونده برای پرداخت ماهانه کالابرگ نیست. در مقابل، کاهش یک هزینه دائمی یا هدفمندتر کردن یارانهها میتواند منبعی قابل پیشبینیتر ایجاد کند.
همین مسئله باعث شده دولت بر تفکیک منابع مقطعی از منابع پایدار تأکید کند. هدف اعلامشده این است که افزایش اعتبار کالابرگ به ایجاد کسری بودجه تازه یا فشار بر متغیرهای کلان اقتصادی منجر نشود.
هشدار ۷۰ اقتصاددان؛ افزایش کالابرگ بدون کسری بودجه
یکی از بخشهای مهم جلسه، ارائه گزارشی از دیدگاه بیش از ۷۰ اقتصاددان درباره طرح بود.
طبق جمعبندی ارائهشده در جلسه، اکثریت این اقتصاددانان افزایش حمایت کالابرگی در شرایط فعلی را قابل دفاع دانستهاند، اما چهار شرط را برجسته کردهاند: طرح نباید موجب کسری بودجه، پولیشدن کسری، فشار تورمی بیشتر یا کاهش عدالت در توزیع منابع شود.
این شرط از منظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد.
اگر دولت برای افزایش کالابرگ به منابع بانکی یا پایه پولی متکی شود، بخشی از قدرت خریدی که از طریق حمایت مستقیم ایجاد میشود ممکن است در ادامه از مسیر تورم کاهش پیدا کند.
به همین دلیل بحث اصلی دیگر صرفاً «چقدر کالابرگ بیشتر شود» نیست؛ بلکه پرسش مهمتر این است که این افزایش از چه محلی تأمین خواهد شد.
در همان گزارش کارشناسی، هدفمند کردن حمایت از دهکهای پردرآمد و صرفهجویی در مصرف سوخت از مهمترین ظرفیتهای قابل بررسی معرفی شدهاند.
بودجه دستگاههای پرهزینه زیر ذرهبین میرود؟
پزشکیان در این جلسه موضع دیگری را نیز مطرح کرده است: بازنگری در اعتبارات دستگاهها و نهادهایی که از نگاه دولت پرهزینه و کماثر هستند.
او خواسته ظرفیت کاهش هزینههای غیرضروری دستگاههای اجرایی بررسی و منابع آزادشده در صورت امکان به حمایت معیشتی خانوارها منتقل شود.
همچنین رئیسجمهور دستور داده معافیتهای مالیاتی بنگاههای بزرگ و سودآور نیز از منظر عدالت اقتصادی و ظرفیت تأمین منابع طرح مورد بازنگری قرار گیرد.
این دستور هنوز به معنی حذف فوری یک معافیت مشخص نیست؛ بلکه آغاز یک بررسی سیاستی است و هر تغییر نهایی باید در چارچوب مقررات مالیاتی و بودجهای اجرایی شود.
کارگروه ویژه برای تغییر مبلغ کالابرگ تشکیل میشود
یکی از بخشهای متفاوت طرح جدید، ایجاد یک سازوکار پایش روزانه است.
براساس تصمیم جلسه، قرار است کارگروهی ویژه وضعیت معیشتی خانوارها، شرایط اقتصاد و اجرای طرح را بهصورت مستمر رصد کند. این کارگروه امکان بررسی بازتنظیم میزان اعتبار متناسب با تغییر شرایط اقتصادی و وضعیت گروههای هدف را خواهد داشت.
اگر این مدل اجرایی شود، کالابرگ میتواند از یک رقم ثابت برای دورههای طولانی فاصله بگیرد و انعطاف بیشتری در برابر تغییر هزینه سبد مصرفی خانوار داشته باشد.
با این حال، جزئیاتی مانند شاخص مورد استفاده برای تغییر اعتبار، فاصله زمانی بازنگری و سقف یا کف افزایش هنوز منتشر نشده است.
چرا بازار ارز هم وارد جلسه کالابرگ شد؟
در پایان جلسه، پزشکیان به رئیس کل بانک مرکزی دستور داد موضوع ساماندهی بازار ارز، جلوگیری از نوسانات هیجانی و حرکت به سمت ثبات بیشتر بازار با جدیت پیگیری شود.
ارتباط این موضوع با کالابرگ مستقیم است.
بخش بزرگی از کالاهای مصرفی خانوار، حتی اگر تولید داخل باشند، به مواد اولیه، حملونقل یا نهادههایی وابستهاند که از نرخ ارز اثر میگیرند. بنابراین اگر قیمت کالاهای اساسی با سرعت بالا افزایش پیدا کند، افزایش اسمی اعتبار کالابرگ ممکن است خیلی زود بخشی از اثر واقعی خود را از دست بدهد.
از این منظر، سیاست حمایتی فقط با افزایش رقم یارانه کامل نمیشود و ثبات قیمت کالاها نیز بخش مهم دیگری از معادله قدرت خرید است.
کالابرگ مهر چقدر میشود؟
فعلاً پاسخ رسمی وجود ندارد.
اعتبار فعلی یک میلیون تومان به ازای هر نفر است، کلیات افزایش آن تصویب شده، اما رقم جدید و زمان دقیق اجرای افزایش هنوز اعلام نشده است.
مرحله بعدی به گزارش سازمان برنامه و بودجه درباره منابع و جامعه هدف بستگی دارد. سپس دولت باید مبلغ قابل پرداخت را با توجه به منابع پایدار نهایی کند.
بنابراین برای خانوارها سه نکته قطعیتر از بقیه است: اصل افزایش اعتبار مورد موافقت قرار گرفته، تمرکز طرح جدید بیشتر بر اقشار کمبرخوردار خواهد بود و رقم نهایی هنوز تعیین نشده است.
افزایش کالابرگ؛ آزمون اصلی در تأمین منابع
تصمیم دولت برای افزایش کالابرگ زمانی میتواند اثر پایدار داشته باشد که منابع آن نیز پایدار باشد.
اگر تأمین مالی از طریق کاهش هزینههای غیرضروری، اصلاح یارانههای غیرهدفمند یا منابع قابل اتکا انجام شود، دولت فضای بیشتری برای استمرار طرح خواهد داشت. در مقابل، اتکا به منابع موقت یا ایجاد کسری میتواند پایداری سیاست را کاهش دهد؛ همان نگرانیای که در گزارش ارائهشده از دیدگاه اقتصاددانان نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
در نتیجه، خبر مهم جلسه ۲۹ شهریور فقط «افزایش کالابرگ» نیست. بخش مهمتر ماجرا تغییر رویکرد دولت از افزایش عمومی و بدون پشتوانه مشخص به سمت افزایش هدفمند، تأمین مالی پایدار و امکان بازتنظیم اعتبار براساس شرایط اقتصادی خانوارها است.
حالا باید منتظر مرحله بعد ماند: اعلام جامعه هدف نهایی، رقم جدید و زمان نخستین شارژ کالابرگ با مبلغ افزایشیافته.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
