قائم‌پناه: معوقات معلمان پرداخت شد؛ ۱۴ هزار کلاس جدید و وعده ادامه تلاش برای رفع فیلترینگ

مراسم مورد اشاره برخلاف برخی بازنشرها، صبح چهارشنبه اول مهر ۱۴۰۵ در دبستان پسرانه شهید مجید عباسی منطقه ۵ تهران برگزار شد و قائم‌پناه در این برنامه زنگ آغاز سال تحصیلی جدید را به صدا درآورد. گزارش‌های منتشرشده در همان روز حضور معاون اجرایی رئیس‌جمهور در این مدرسه را تأیید می‌کنند.

صحبت‌های قائم‌پناه چند محور متفاوت داشت؛ از وضعیت مطالبات معلمان و مدرسه‌سازی گرفته تا گرانی، شرایط اقتصادی و سیاست دولت درباره فیلترینگ.

قائم‌پناه: پاداش و معوقات معلمان پرداخت شده است

معاون اجرایی رئیس‌جمهور در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت مطالبات فرهنگیان گفت دولت چهاردهم پاداش‌ها و معوقات معلمان را پرداخت کرده و مدعی شد در آغاز فعالیت دولت بخشی از این مطالبات باقی مانده بود که بعداً تسویه شد. همین اظهارات در گزارش‌های منتشرشده از مراسم بازگشایی مدارس نیز بازتاب یافته است.

اما عبارت «تمام معوقات» نیازمند توضیح است.

در ۲۲ شهریور ۱۴۰۵، علیرضا منادی سفیدان، رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، در نامه‌ای به رئیس سازمان برنامه و بودجه خواستار پرداخت معوقات فرهنگیان بازنشسته، اصلاح احکام بازنشستگان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ و پرداخت مطالبات بازنشستگان سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ شد. در همان نامه به ردیف ۷ هزار میلیارد تومانی بودجه برای بخشی از معوقات رتبه‌بندی نیز اشاره شده بود.

این نامه نشان می‌دهد دست‌کم از منظر کمیسیون آموزش مجلس، بخشی از مطالبات فرهنگیان و بازنشستگان هنوز در میانه شهریور به‌طور کامل تعیین تکلیف نشده بود.

بنابراین دقیق‌تر است گفته شود قائم‌پناه از تسویه مطالبات مورد نظر دولت خبر داده است، اما شواهد تازه پارلمانی نشان می‌دهد پرونده همه مطالبات فرهنگیان لزوماً بسته نشده است.

ماجرای معوقات رتبه‌بندی معلمان

موضوع فقط به پاداش پایان خدمت محدود نیست.

در تیرماه نیز یک عضو کمیسیون آموزش مجلس اعلام کرده بود حدود ۸ هزار میلیارد تومان از منابع مورد نیاز رتبه‌بندی و مطالبات مربوط به فرهنگیان هنوز تأمین نشده است.

از سوی دیگر، وزارت آموزش و پرورش طی ماه‌های گذشته از پرداخت بخش‌هایی از مطالبات، معوقات رتبه‌بندی و پاداش پایان خدمت بازنشستگان خبر داده بود.

این تفاوت در اظهارات احتمالاً به نوع مطالبه و دوره زمانی آن مربوط می‌شود. مطالبات فرهنگیان یک عنوان واحد نیست و می‌تواند شامل پاداش پایان خدمت، معوقات رتبه‌بندی، اصلاح احکام، مطالبات بازنشستگان یا پرداخت‌های مربوط به نیروهای حق‌التدریس باشد.

به همین دلیل برای قضاوت درباره اینکه «همه بدهی‌ها پرداخت شده‌اند»، باید هر ردیف به‌طور جداگانه بررسی شود.

۱۴ هزار کلاس درس جدید در مهر

قائم‌پناه در بخش دیگری از سخنان خود اعلام کرد که در قالب نهضت مدرسه‌سازی با مشارکت مردم، ۱۴ هزار کلاس درس در مهرماه به بهره‌برداری رسیده است. او این آمار را یکی از نتایج برنامه دولت در حوزه توسعه فضای آموزشی دانست.

این عدد در چند گزارش خبری امروز تکرار شده است، اما در جست‌وجوی انجام‌شده، گزارش تفصیلی مستقلی از سازمان نوسازی مدارس با فهرست استان‌ها، پروژه‌ها و تعداد دقیق مدارس متناظر با این ۱۴ هزار کلاس پیدا نشد.

بنابراین فعلاً این عدد را باید آمار اعلام‌شده از سوی معاون اجرایی رئیس‌جمهور دانست.

اهمیت این آمار زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم کمبود فضای آموزشی و تراکم کلاس‌ها در برخی استان‌ها طی سال‌های گذشته یکی از مسائل مهم آموزش عمومی ایران بوده است.

«دیگر مدرسه کانکسی و کپری نداریم»؛ ادعایی که نیازمند تعریف دقیق است

قائم‌پناه همچنین گفت دولت به وعده خود درباره حذف مدارس کانکسی و کپری عمل کرده است و سرانه فضای آموزشی افزایش یافته است.

این جمله نیز نیازمند کمی احتیاط است.

«مدرسه کانکسی» می‌تواند به کانکس مستقل با تعداد مشخص دانش‌آموز، فضای موقت در یک مجموعه آموزشی یا کلاس جایگزین در مناطق دورافتاده اشاره داشته باشد. بدون انتشار آمار رسمی تفصیلی درباره تعداد واحدهای حذف‌شده و تعریف دقیق «پایان مدارس کانکسی»، نمی‌توان از این جمله نتیجه گرفت که هیچ کلاس کانکسی یا فضای آموزشی موقت در هیچ نقطه کشور باقی نمانده است.

بنابراین تعبیر دقیق‌تر این است که دولت اعلام کرده هدف حذف مدارس کانکسی و کپری در چارچوب برنامه مدرسه‌سازی محقق شده است؛ ارزیابی کامل این ادعا به انتشار داده‌های جزئی‌تر نیاز دارد.

قائم‌پناه درباره گرانی چه گفت؟

معاون اجرایی رئیس‌جمهور در بخش دیگری از صحبت‌هایش وجود گرانی را «واقعیتی تلخ» توصیف کرد و گفت شرایط اقتصادی و امنیتی کشور نیز باید در نظر گرفته شود. او تأکید کرد در شرایط دشوار، هم دولت و هم مردم ناچار به تحمل فشار بیشتری هستند.

این بخش از سخنان قائم‌پناه به سرعت در رسانه‌ها بازتاب یافت؛ به‌ویژه عبارت او درباره اینکه «مردم و دولت باید تحملشان را بالا ببرند».

این اظهارات یک موضع سیاسی درباره چگونگی مواجهه با فشار اقتصادی است و به‌تنهایی توضیحی درباره برنامه دولت برای کاهش تورم، افزایش حقوق یا جبران افت قدرت خرید ارائه نمی‌کند.

از منظر معیشتی، معلمان مانند دیگر گروه‌های حقوق‌بگیر با اثر افزایش قیمت کالاها و خدمات روبه‌رو هستند و به همین علت موضوع پرداخت معوقات و بهبود قدرت خرید آنان طی ماه‌های اخیر دوباره به یکی از محورهای پیگیری مجلس و دولت تبدیل شده است.

وعده رفع فیلترینگ دوباره تکرار شد

یکی دیگر از بخش‌های مهم اظهارات قائم‌پناه به محدودیت پلتفرم‌ها مربوط بود.

او گفت دولت برای رفع فیلترینگ تلاش می‌کند و شخصاً نیز از این سیاست حمایت می‌کند. قائم‌پناه همچنین اظهار داشت «اکثریت مردم ایران» موافق رفع فیلترینگ هستند.

اما درباره بخش دوم این جمله باید بین «اظهار نظر مقام دولتی» و «نتیجه نظرسنجی رسمی ملی» تفکیک کرد.

در جست‌وجوی امروز، نظرسنجی رسمی تازه‌ای با نمونه، روش‌شناسی و جامعه آماری منتشرشده از سوی یک نهاد آماری ملی که دقیقاً گزاره «اکثریت مردم موافق رفع فیلترینگ هستند» را برای مهر ۱۴۰۵ اندازه‌گیری کرده باشد، پیدا نشد.

برخی نظرسنجی‌های قبلی منتشرشده درباره بازگشایی اینترنت نیز از حمایت بالای پاسخ‌دهندگان خبر داده‌اند، اما «بازگشایی اینترنت» الزاماً دقیقاً هم‌معنای «رفع فیلترینگ همه پلتفرم‌ها» نیست.

بنابراین این بخش از سخنان قائم‌پناه فعلاً باید به خود او منتسب شود.

آیا دولت زمان مشخصی برای رفع فیلترینگ اعلام کرد؟

خیر.

قائم‌پناه در این مراسم از ادامه تلاش دولت سخن گفت، اما تاریخی برای رفع محدودیت پلتفرم‌های باقی‌مانده اعلام نکرد.

در مقابل، برخی نمایندگان مجلس همچنان بر در نظر گرفتن ملاحظات امنیتی در تصمیم‌گیری درباره فیلترینگ تأکید دارند. برای نمونه، نایب‌رئیس کمیسیون صنایع مجلس اخیراً گفته در شرایط عادی کسی خواهان فیلترینگ نیست، اما سیاست اینترنت باید با شرایط امنیتی کشور نیز هماهنگ شود.

این اختلاف دیدگاه نشان می‌دهد موضوع رفع محدودیت‌ها همچنان در سطح تصمیم‌گیری سیاسی قرار دارد و سخنان معاون اجرایی رئیس‌جمهور به معنای اعلام یک تصمیم اجرایی فوری نیست.

اول مهر با چند وعده مهم برای معلمان آغاز شد

سخنان قائم‌پناه در آغاز سال تحصیلی سه پیام اقتصادی و اجرایی اصلی داشت: دولت می‌گوید بخش مهمی از مطالبات معلمان را تسویه کرده، ۱۴ هزار کلاس جدید را به مدار آموزش وارد کرده و سیاست رفع فیلترینگ را همچنان دنبال می‌کند.

اما در هر سه محور، جزئیات اهمیت دارد.

در حوزه مطالبات، نامه تازه کمیسیون آموزش مجلس نشان می‌دهد برخی معوقات بازنشستگان هنوز محل پیگیری است. در موضوع مدرسه‌سازی، رقم ۱۴ هزار کلاس از سوی دولت اعلام شده اما جزئیات کامل پروژه‌ها باید منتشر شود. در پرونده فیلترینگ نیز هنوز زمان‌بندی مشخصی برای اجرای کامل وعده دولت اعلام نشده است.

بنابراین مهم‌ترین نکته سخنان امروز قائم‌پناه، بیش از خود وعده‌ها، فاصله میان «اعلام انجام کار» و «جزئیات قابل سنجش اجرای آن» است؛ فاصله‌ای که درباره معوقات معلمان، مدارس کانکسی و رفع فیلترینگ همچنان به داده‌ها و تصمیم‌های رسمی بیشتری نیاز دارد.