حسین عبدی استعفا داد؛ پایان تلخ تیم امید پس از فاجعه ناگویا / «من باید تکل میزدم!»
تیم امید ایران صبح جمعه ۳ مهر به کشور بازگشت و حسین عبدی بلافاصله مقابل خبرنگاران قرار گرفت.
چند ساعت بعد، رسانههای مختلف خبر استعفای سرمربی تیم امید را منتشر کردند. عبدی اعلام کرد از سمت خود کنار میرود تا مسئولان فوتبال و ورزش کشور برای ادامه مسیر این تیم تصمیم بگیرند.
این تصمیم پایان دورهای بود که با انتظارات فراوان برای کسب مدال بازیهای آسیایی آغاز شد اما در همان مرحله گروهی به پایان رسید.
ایران در مسابقه نخست، امارات را ۳ بر یک شکست داد و سپس مقابل چین به تساوی بدون گل رسید. تیم عبدی با چهار امتیاز حتی پیش از بازی سوم صدرنشین گروه B بود و مقابل کرهشمالی نیز ابتدا توسط امیرحسین حسینزاده به گل رسید؛ اما چهار گل دریافت کرد و با شکست ۴ بر یک به رتبه سوم سقوط کرد. چین با پنج امتیاز و کرهشمالی با چهار امتیاز راهی مرحله بعد شدند.
«حتی اگر ۲ بر یک میباختیم، صعود میکردیم»
همین شرایط جدول است که شکست برابر کرهشمالی را برای عبدی دردناکتر کرده است.
او در فرودگاه تأکید کرد تیمش حتی با شکست ۲ بر یک نیز میتوانست صعود کند؛ اما اتفاقی افتاد که به گفته خودش «نباید میافتاد».
ایران دقیقه ۱۷ پیش افتاد اما گلهای کرهشمالی در دقایق ۴۱، ۴۴، ۵۱ و ۶۸ همه چیز را تغییر داد. کرهشمالی نهفقط نتیجه را برگرداند، بلکه ایران را با یک شکست سهگل کنار زد.
عبدی در توضیح آن مسابقه جملهای صریح داشت: «آنها جنگیدند، ما نجنگیدیم؛ آنها دویدند، ما ندویدیم.»
او البته بلافاصله مسئولیت را متوجه خود کرد و گفت هر مشکلی در دوندگی، تکل زدن یا جلوگیری از شوتهای حریف وجود داشته، مسئولیت آن با سرمربی است.
جمله عجیب عبدی؛ «من باید تکل میزدم»
یکی از مهمترین بخشهای صحبتهای سرمربی مستعفی، دفاع او از بازیکنان جوان بود.
عبدی حاضر نشد بازیکنان را بهتنهایی مقصر شکست معرفی کند و با کنایه گفت اگر بازیکنان تکل نزدند، «من باید تکل میزدم» و اگر حریف شوت زد، «من باید جلوی شوت را میگرفتم».
این جملات بیش از آنکه توضیح فنی شکست باشند، تلاش عبدی برای پذیرفتن فشار رسانهای روی خودش و دور نگه داشتن بازیکنان از فضای انتقادی پس از شکست بود.
او گفت این بازیکنان آینده فوتبال ایران هستند و ممکن است در یک مسابقه عملکرد ضعیفی داشته باشند. از همین رو، وظیفه کادر فنی را «سپر شدن» مقابل بازیکنان دانست.
با این حال، پذیرش مسئولیت به معنای نادیده گرفتن مشکلات آمادهسازی نبود.
عبدی: دو ماه بازیکنان را در اختیار نداشتیم
محور اصلی دفاع عبدی از عملکرد کلی کادرش، کمبود زمان تمرین بود.
او گفت پس از دو اردوی مناسب، حدود دو ماه بسیاری از بازیکنان را به دلیل مسابقات باشگاهی در اختیار نداشته و قرار بوده نفرات تیم از دهم ماه تحویل تیم امید شوند تا یک اردوی دو هفتهای برگزار شود، اما این اتفاق عملی نشده است.
به گفته او، برخی نفرات فقط پنج روز پیش از مسابقات در اختیار تیم قرار گرفتند و حتی چهار بازیکن بعد از مسابقه نخست به جمع تیم اضافه شدند.
عبدی همچنین گفت تیم با ۱۵ بازیکن غیر دروازهبان و سه گلر سفر را آغاز کرده و بخش مهمی از نفرات اولیه نیز بازیکنان دفاعی بودهاند.
این همان مسئلهای است که سالها در فوتبال پایه ایران تکرار شده است: تعارض منافع تیمهای باشگاهی با تیم امید.
باشگاهها برای بازیکنان خود هزینه کردهاند و در مقاطعی که مسابقات امید خارج از پنجره رسمی فیفا برگزار میشود، تحویل بازیکن همیشه ساده نیست.
غندیپور هم هرگز به تیم نرسید
سرمربی تیم امید به یک نمونه مشخص نیز اشاره کرد.
او گفت رضا غندیپور اساساً به تیم اضافه نشد و برخی دیگر از نفرات نیز با تأخیر وارد اردو شدند.
از نگاه عبدی، مسابقات فشردهای که تقریباً هر چند روز یکبار برگزار میشود، نیاز به تعداد کافی بازیکن و امکان چرخش ترکیب دارد؛ چیزی که به اعتقاد او در ناگویا به شکل مطلوب فراهم نبود.
با این حال، عبدی خودش نیز تأکید کرد این مسائل نمیتوانند توجیهی برای نمایش مقابل کرهشمالی باشند.
همین دوگانگی بخش مهم مصاحبه اوست: از یک سو توضیح درباره کمبودهای ساختاری و از سوی دیگر پذیرش مسئولیت نتیجه.
فدراسیون قبل از استعفای عبدی هشدار داده بود
پس از حذف تیم امید، فدراسیون فوتبال واکنش نسبتاً تندی نشان داد.
فدراسیون اعلام کرد نتیجه برابر کرهشمالی با انتظارات از نسل جوان فوتبال ایران فاصله داشته و بابت حذف تیم عذرخواهی کرد. در ادامه نیز تأکید شد که زمان بررسی «صادقانه، دقیق و موشکافانه» و گرفتن تصمیمهای شجاعانه فرا رسیده است.
این بیانیه عملاً آینده کادر فنی را در هالهای از ابهام قرار داده بود.
حالا عبدی پیش از آنکه جلسه نهایی فدراسیون به تعیین تکلیف او منجر شود، خودش کنار رفته است.
البته استعفای او پایان تمام مسائل تیم امید نیست؛ بلکه شاید تازه آغاز بحث مهمتری باشد: آیا تغییر سرمربی میتواند مشکل این تیم را حل کند؟
عبدی: قبل از ناگویا هم میخواستیم استعفا بدهیم
بخش مهم دیگری از صحبتهای عبدی این بود که ایده استعفا تازه پس از شکست کرهشمالی شکل نگرفته است.
او گفت پیش از اعزام نیز شرایط به شکلی بوده که کادر فنی درباره استعفا صحبت کرده، اما در نهایت تصمیم گرفته تیم را تنها نگذارد.
به گفته عبدی، انتخاب میان «خودمان» و «تیم ملی» مطرح بوده و کادر فنی گزینه دوم را انتخاب کرده است.
اکنون اما او معتقد است ادامه حضورش نباید مانعی برای تصمیمگیری مسئولان باشد.
عبدی گفت با استعفای خود، وزارت ورزش و کمیته ملی المپیک میتوانند تا خردادماه برای آینده تیم تصمیم بگیرند؛ هرچند هشدار داد اگر مشکل تحویل بازیکن از سوی باشگاهها حل نشود، سرمربی بعدی نیز با همان مسئله روبهرو خواهد شد.
ناکامی فقط مربوط به ناگویا نیست؛ ۲۰ سال بدون مدال
حذف از ناگویا وقتی تلختر میشود که سابقه تیم امید در بازیهای آسیایی را مرور کنیم.
ایران آخرین بار در بازیهای آسیایی ۲۰۰۶ دوحه با هدایت رنه سیموئز مدال برنز فوتبال را گرفت. پس از آن در گوانگژو ۲۰۱۰ چهارم شد و در دورههای ۲۰۱۴، ۲۰۱۸، هانگژو و حالا ناگویا نیز به مدال نرسیده است.
بنابراین ناگویا پنجمین دوره متوالی بازیهای آسیایی بدون مدال برای فوتبال ایران شد؛ یعنی انتظار مدال حالا به ۲۰ سال رسیده است.
این آمار نشان میدهد مشکل را نمیتوان فقط به حسین عبدی محدود کرد.
سرمربیان مختلف آمدهاند و رفتهاند، نسلهای بازیکنان تغییر کردهاند، اما مشکل هماهنگی میان باشگاهها، فدراسیون و برنامه تیم امید همچنان باقی مانده است.
آیا استعفای عبدی مشکل تیم امید را حل میکند؟
از نظر نتیجه، عبدی مسئول تیمی بود که در شرایط مناسب جدول با چهار گل از کرهشمالی شکست خورد و حذف شد؛ بنابراین استعفای او پس از چنین نتیجهای قابل پیشبینی بود.
اما خود اعداد مسابقات نیز یک پرسش مهم ایجاد میکنند.
ایران ابتدا امارات را ۳ بر یک شکست داد و سپس چین را در دیداری که چهار امتیاز دو تیم را تثبیت کرد، متوقف کرد. با وجود این، در مهمترین مسابقه گروه یکی از ضعیفترین نمایشهای خود را ارائه داد.
این افت شدید فقط با یک عامل قابل توضیح نیست.
آمادهسازی ناکافی، تغییر ترکیب، دیر رسیدن بازیکنان، تصمیمات فنی و وضعیت ذهنی نفرات میتوانند همزمان در نتیجه نقش داشته باشند.
به همین دلیل فدراسیون فوتبال نیز اعلام کرده قصد دارد دلایل این شکست را ریشهیابی کند و درباره آینده تیم تصمیم بگیرد.
پایان عبدی؛ آغاز یک پرونده قدیمی
حسین عبدی در فرودگاه مسئولیت فنی را پذیرفت، عذرخواهی کرد و کنار رفت.
اما جمله پایانی او شاید مهمتر از خود استعفا باشد: اگر مسئله در اختیار داشتن بازیکنان، تقویم و هماهنگی با باشگاهها حل نشود، شرایط برای سرمربی بعدی نیز تفاوت زیادی نخواهد کرد.
تیم امید در ناگویا از جایگاهی حذف شد که پیش از بازی آخر صدرنشین گروه بود و حتی شکست خفیف هم میتوانست مسیر صعود را باز نگه دارد. اما نتیجه ۴ بر یک همه چیز را تغییر داد.
حالا عبدی رفته است، اما سؤال اصلی باقی مانده: فوتبال ایران فقط سرمربی جدید میخواهد یا ساختاری که تیم امید را از یک پروژه موقت به برنامهای دائمی تبدیل کند؟
اگر پاسخ به این پرسش پیدا نشود، ممکن است استعفای امروز فقط نام سرمربی را تغییر دهد؛ نه داستانی را که از دوحه ۲۰۰۶ تا ناگویا ۲۰۲۶ بارها تکرار شده است.