یخچال‌فریزر ۳۰۱ میلیون تومان شد؛ فاصله عجیب قیمت مدل‌های بازار در ابتدای پاییز ۱۴۰۵

تازه‌ترین بررسی قیمت یخچال‌فریزرها نشان می‌دهد انتخاب خانوارها اکنون با دامنه قیمتی بسیار گسترده‌ای روبه‌روست.

در بخش اقتصادی‌تر بازار، یخچال‌فریزر ۲۲ فوت استیلون مدل SPIRING-17402 حدود ۷۳ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است. همین نرخ در فهرست‌های آنلاین نیز برای این مدل دیده می‌شود. این محصول از نوع فریزر پایین و بدون برفک است و در گروه گزینه‌های ارزان‌تر یخچال‌های خانوادگی قرار می‌گیرد.

در پله بعدی، یخچال‌فریزر ۲۴ فوت اسنوا مدل SBDi-S100 در رصد بازار با قیمت ۱۲۱ میلیون و ۷۹۹ هزار تومان عرضه می‌شود. این مدل ۲۴ فوت، دارای ظرفیت حدود ۳۶۷ لیتر، کمپرسور High Efficiency، رده انرژی A+، سیستم نوفراست و قابلیت سرمایش و انجماد سریع است.

یخچال‌فریزر ۳۰ فوت هایسنس مدل RFC-500S نیز در بازار مورد بررسی حدود ۱۶۴ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان قیمت خورده است. مشخصات ثبت‌شده برای این مدل شامل ظرفیت ۵۰۰ لیتر، رده انرژی A، سیستم نوفراست، سرمایش سریع و گردش هوای چندگانه است.

اما در بخش گران‌تر بازار، بوش KGN56AI204 با قیمت حدود ۳۰۱ میلیون و ۸۴۰ هزار تومان قرار دارد. منابع فروش نیز همین رقم را برای این مدل ثبت کرده‌اند و سایت رسمی بوش نیز وجود مدل KGN56AI204 را در فهرست محصولات خود تأیید می‌کند.

فاصله ۲۲۹ میلیون تومانی میان دو یخچال

مقایسه همین چهار محصول به‌تنهایی عمق شکاف قیمتی بازار را نشان می‌دهد.

فاصله یخچال استیلون ۷۳ میلیون تومانی با بوش ۳۰۱ میلیون و ۸۴۰ هزار تومانی حدود ۲۲۸ میلیون و ۸۴۰ هزار تومان است. به بیان ساده، قیمت بوش بیش از چهار برابر مدل اقتصادی‌تر مورد بررسی است.

حتی فاصله استیلون و اسنوا نیز نزدیک ۴۹ میلیون تومان است و برای رفتن از اسنوای ۲۴ فوت به هایسنس ۳۰ فوت باید بیش از ۴۲ میلیون تومان دیگر هزینه کرد.

بزرگ‌ترین جهش دوباره در عبور از هایسنس به بوش دیده می‌شود؛ اختلاف این دو مدل حدود ۱۳۷ میلیون تومان است.

البته ظرفیت، برند، کشور سازنده، کیفیت قطعات، خدمات پس از فروش و سطح امکانات این مدل‌ها یکسان نیست و مقایسه صرف قیمت به معنی هم‌رده بودن کامل آنها نیست؛ اما این اعداد به‌خوبی نشان می‌دهند یک خانواده برای خرید یخچال اکنون با بازاری از کمتر از ۱۰۰ میلیون تا چندصد میلیون تومان روبه‌روست.

چرا یخچال‌فریزر گران شده است؟

اولین عامل را باید در هزینه تولید جست‌وجو کرد.

دبیر انجمن صنعت لوازم خانگی پیش‌تر اعلام کرده بود تولیدکنندگان برای تأمین مواد اولیه نیازمند تسهیل واردات هستند و در عین حال تأکید کرده بود کالا در بازار به اندازه کافی وجود دارد و مشکل اصلی کمبود محصول نیست.

این نکته مهم است؛ زیرا یخچال تولید داخل نیز کاملاً از نرخ ارز مستقل نیست.

حتی در محصولاتی که بخش عمده مونتاژ و ساخت آنها داخل کشور انجام می‌شود، بخشی از مواد اولیه، تجهیزات الکترونیکی و قطعات تخصصی مستقیماً یا غیرمستقیم تحت تأثیر ارز قرار دارند. از طرف دیگر، قیمت فولاد، محصولات پتروشیمی، حمل‌ونقل، دستمزد و هزینه سرمایه در گردش نیز در قیمت نهایی نقش دارند.

دلار آزاد شنبه ۴ مهر در منابع مختلف در بازه حدود ۲۳۴ تا ۲۳۵ هزار تومان ثبت شده است؛ سطحی که نسبت به ماه‌های قبل افزایش قابل توجهی دارد و طبیعتاً انتظارات هزینه‌ای تولیدکننده و فروشنده را بالا نگه می‌دارد.

قیمت بالا رفت، اما تولید بسیاری از شرکت‌ها کاهش یافت

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های وضعیت فعلی بازار، همزمانی افزایش قیمت با کاهش تولید است.

بررسی عملکرد شش شرکت بورسی فعال در حوزه لوازم خانگی در مرداد ۱۴۰۵ نشان داده از میان این شرکت‌ها، پنج مجموعه کاهش تولید داشته‌اند و تنها یک شرکت توانسته تولید خود را افزایش دهد. همزمان نرخ فروش محصولات بعضی شرکت‌ها نسبت به دوره مقایسه‌ای رشدهای بسیار بالایی ثبت کرده است؛ برای نمونه نرخ فروش انتخاب الکترونیک ۱۴۹ درصد و مادیران ۱۰۲ درصد افزایش گزارش شده است.

این وضعیت برای بازار یخچال معنای روشنی دارد: افزایش قیمت فقط نتیجه افزایش تقاضا نیست.

در حقیقت بازار لوازم خانگی در شرایطی گران شده که تقاضای مصرفی ضعیف است. بنابراین آنچه مشاهده می‌شود بیشتر یک تورم ناشی از هزینه در کنار افت قدرت خرید است تا رونق سنتی بازار.

خریدار هست، اما توان خرید نیست

گزارش‌های میدانی از بازار لوازم خانگی در سال جاری بارها یک تصویر مشابه را ثبت کرده‌اند: فروشگاه‌ها کالا دارند، اما بسیاری از مشتریان بعد از شنیدن قیمت‌ها خرید را به تعویق می‌اندازند.

در گزارش میدانی خردادماه، فعالان بازار از کاهش محسوس خریداران با وجود موجود بودن کالا در ویترین‌ها گفته بودند. افزایش قیمت و افت قدرت خرید نیز به‌عنوان عامل اصلی رکود معرفی شده بود.

این مسئله در شهریور تشدید شده است. برخی گزارش‌های تازه حتی از حرکت خانوارها به سمت تعمیر لوازم قدیمی به جای خرید کالای جدید خبر می‌دهند.

یخچال دقیقاً کالایی است که این رفتار در آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. برخلاف تلویزیون یا بعضی کالاهای مصرفی که خانواده می‌تواند خرید آنها را به‌طور کامل حذف کند، یخچال کالای ضروری است. بنابراین خانواری که توان خرید مدل ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومانی را ندارد، معمولاً بین تعمیر دستگاه قدیمی، خرید اقساطی یا رفتن به سراغ مدل ارزان‌تر یکی را انتخاب می‌کند.

جهش قیمت لوازم خانگی از آمار رسمی هم پیداست

رشد قیمت لوازم خانگی فقط یک مشاهده فروشگاهی نیست.

براساس گزارشی که بر داده‌های بانک مرکزی استناد کرده، گروه لوازم خانگی در اردیبهشت ۱۴۰۵ نسبت به فروردین حدود ۲۰ درصد تورم ماهانه ثبت کرده و به یکی از گروه‌های دارای بیشترین رشد قیمت تبدیل شده بود.

از همان ماه‌های ابتدایی سال نیز گزارش‌های بازار از افزایش شدید قیمت بعضی مدل‌های یخچال خبر می‌دادند. تسنیم در خردادماه گزارش کرده بود بازار همزمان با رشد قیمت‌ها و کاهش تقاضا روبه‌رو شده و درباره افزایش ده‌ها تا حتی بیش از ۱۰۰ میلیون تومانی بعضی مدل‌ها بحث شکل گرفته است.

بنابراین قیمت‌های مهرماه را نمی‌توان یک اتفاق یک‌روزه دانست؛ آنها نتیجه روندی هستند که از ماه‌های نخست سال شکل گرفته است.

حتی «کم‌مصرف بودن» هم به کالای گران تبدیل شده است

افزایش قیمت یک اثر جانبی دیگر نیز دارد.

در شرایط عادی، خانواده هنگام خرید یخچال می‌تواند بین قیمت اولیه و هزینه برق در سال‌های آینده مقایسه انجام دهد. اما گزارش میدانی تسنیم نشان داده برخی خریداران به دلیل محدودیت بودجه حتی وقتی می‌دانند مدل کم‌مصرف‌تر در بلندمدت اقتصادی‌تر است، مجبور می‌شوند گزینه ارزان‌تر را انتخاب کنند.

در همان گزارش، اختلاف مدل‌های مشابه با رده‌های متفاوت مصرف انرژی بین هشت تا ۱۰ میلیون تومان عنوان شده بود.

به این ترتیب، افزایش قیمت اولیه ممکن است خانوارها را از فناوری‌هایی که در بلندمدت مصرف برق کمتری دارند نیز دور کند.

چرا قیمت یک مدل در فروشگاه‌های مختلف متفاوت است؟

یکی دیگر از ویژگی‌های بازار فعلی، پراکندگی شدید قیمت‌هاست.

برای بعضی مدل‌ها، نتایج آنلاین اختلاف‌های قابل توجهی میان فروشندگان نشان می‌دهد. این تفاوت می‌تواند ناشی از زمان خرید موجودی توسط فروشگاه، نوع گارانتی، رنگ، هزینه حمل، شرایط فروش نقدی یا اقساطی و حتی قدیمی بودن قیمت درج‌شده در برخی سایت‌ها باشد.

به همین دلیل خریدار نباید تنها براساس یک قیمت اینترنتی تصمیم بگیرد.

در خرید یخچال، علاوه بر مدل دقیق باید پسوند مدل، رنگ، نوع گارانتی، تاریخ به‌روزرسانی قیمت و موجودی واقعی فروشنده نیز بررسی شود. اختلاف قیمت غیرمعمول میان دو فروشنده نیز می‌تواند نشانه قدیمی بودن نرخ یکی از آنها باشد.

قیمت یخچال در پاییز ۱۴۰۵ چه می‌شود؟

جهت بازار در هفته‌های آینده بیش از هر چیز به سه عامل وابسته است: دلار، هزینه مواد اولیه و میزان تولید.

اگر دلار در محدوده‌های فعلی یا بالاتر تثبیت شود، احتمال کاهش سریع قیمت کارخانه‌ای پایین خواهد بود؛ زیرا بخش قابل توجهی از هزینه تولید بر مبنای نرخ‌های جدید شکل گرفته است.

از سوی دیگر، ضعف تقاضا یک مانع جدی برای افزایش نامحدود قیمت است. فروشنده‌ای که مشتری ندارد، نمی‌تواند صرفاً با افزایش مداوم برچسب قیمت فروش خود را حفظ کند.

به همین دلیل محتمل‌ترین وضعیت بازار لوازم خانگی در کوتاه‌مدت، ادامه همان الگویی است که اکنون دیده می‌شود: قیمت‌های بالا در کنار معاملات کم‌رمق.

برای خریدار نیز شرایط ساده نیست. ارزان‌ترین مدل بررسی‌شده ۷۳ میلیون تومان است، اسنوای ۲۴ فوت از ۱۲۱ میلیون تومان عبور کرده، هایسنس مورد بررسی به حدود ۱۶۵ میلیون تومان رسیده و یک مدل بوش بیش از ۳۰۱ میلیون تومان قیمت دارد.

بازار یخچال در ابتدای پاییز فقط گران نشده است؛ فاصله میان توان خرید خانوار و قیمت کالای ضروری خانه نیز بزرگ‌تر شده است. تا زمانی که نرخ ارز، هزینه تولید و قدرت خرید به ثبات نرسند، بعید است ویترین لوازم خانگی از این وضعیت رکود تورمی خارج شود.