شکست دوم تیم ملی در ۵ روز؛ روسیه ۲-۰ ایران / زنگ خطر دقیقاً ۱۰۰ روز مانده به جام ملت‌ها

دو بازی، دو شکست و مجموع نتیجه یک بر پنج؛ این خلاصه فیفادی‌ای است که قرار بود بخشی از مسیر آماده‌سازی ایران برای جام ملت‌های آسیا باشد.

ایران پنج روز قبل در فرغانه ۳ بر یک برابر ازبکستان شکست خورد و این بار در ورزشگاه کازان آرنا نتوانست مقابل روسیه نتیجه بگیرد. نتیجه نهایی ۲ بر صفر بود و هر دو گل نیز در نیمه نخست به ثمر رسید. داده زنده مسابقات نیز پایان دو بازی ایران در این اردو را با شکست ۳ بر یک و ۲ بر صفر ثبت کرده است.

نتیجه بازی ایران و روسیه؛ گولووین در ۱۵ دقیقه کار را تمام کرد

روسیه در دقیقه ۲۱ به گل نخست رسید. الکسی باتراکوف با پاس در عمق، توپ را از میان مدافعان ایران عبور داد و الکساندر گولووین با ضربه‌ای زمینی دروازه سیدحسین حسینی را باز کرد.

۱۵ دقیقه بعد، کاپیتان روس‌ها دوباره ضربه زد. گولووین این بار روی یک ضربه ایستگاهی از پشت محوطه جریمه، توپ را به گوشه بالای دروازه فرستاد تا روسیه در دقیقه ۳۶ به گل دوم برسد و عملاً نتیجه نهایی مسابقه را پیش از پایان نیمه اول شکل دهد.

نکته نگران‌کننده برای ایران فقط دریافت دو گل نبود؛ دو گل از دو موقعیتی حاصل شدند که دقیقاً به کیفیت تصمیم‌گیری و سازمان دفاعی ارتباط داشتند: نخست شکاف بین مدافعان و سپس خطایی که به یک ضربه ایستگاهی خطرناک منجر شد.

قلعه‌نویی قول «مدل متفاوت» داده بود

یک روز پیش از مسابقه، امیر قلعه‌نویی گفته بود ایران مقابل روسیه با «مدل بازی متفاوت» وارد زمین خواهد شد.

او توضیح داده بود که حدود ۱۰۰ روز تا جام ملت‌ها باقی مانده و هدف کادر فنی، آزمایش نفرات مختلف و مشخص شدن میزان تطابق آنها با تفکرات تاکتیکی تیم ملی است. قلعه‌نویی همچنین تأکید کرده بود اهمیت بازی روسیه صرفاً به نتیجه مربوط نیست و کادر فنی دنبال اهداف تاکتیکی است.

ترکیب اولیه نیز تا حدی همین تغییر را نشان می‌داد. سیدحسین حسینی دروازه‌بان شد، شجاع خلیل‌زاده به ترکیب برگشت، محمد قربانی از ابتدا بازی کرد و زوج سردار آزمون و مهدی طارمی دوباره در خط حمله کنار هم قرار گرفتند.

اما تغییر نفرات الزاماً به تغییر محسوس خروجی منجر نشد.

مشکل ایران مقابل روسیه چه بود؟

ایران در دقایق ابتدایی تلاش داشت با حضور همزمان طارمی و آزمون و نفرات کناری، خط دفاع روسیه را تحت فشار قرار دهد. سردار در دقیقه ششم شوتی زد که ماتوی سافونوف مهار کرد و در دقیقه ۲۰ نیز طارمی در موقعیتی مناسب برای پیشروی قرار گرفت که دفاع روسیه مانع ادامه حرکتش شد.

بعد از گل نخست روسیه، ایران چند حرکت امیدوارکننده داشت. در دقیقه ۳۰ پاس احسان حاج‌صفی به آریا یوسفی رسید، اما ضربه او با تکل مدافع روسیه بلوکه شد. یک دقیقه بعد نیز حرکت حاج‌صفی و پاس سردار آزمون پیش از رسیدن توپ به طارمی توسط مدافعان میزبان خنثی شد.

این موقعیت‌ها اما به فشار مستمر تبدیل نشدند.

ایران در نیمه دوم نیز بیش از آنکه بتواند با پاس‌های ترکیبی وارد محوطه شود، به ارسال، توپ‌های بلند و موقعیت‌های مقطعی متکی بود. ضربه سر شجاع خلیل‌زاده در دقیقه ۶۲ و ضربه آکروباتیک محمد قربانی در دقیقه ۶۴ از معدود فرصت‌های ثبت‌شده ایران بودند.

از این منظر، مشکل فقط نتیجه نبود؛ تیم ملی با وجود استفاده از باتجربه‌ترین مهاجمانش نتوانست به شکل پایدار دروازه روسیه را تهدید کند.

دو بازی، پنج گل خورده؛ خط دفاع دوباره زیر سؤال رفت

آمار این اردو برای خط دفاعی ایران قابل توجه است.

سه گل از ازبکستان و دو گل از روسیه یعنی تیم قلعه‌نویی طی ۱۸۰ دقیقه پنج بار دروازه‌اش باز شده است.

در بازی اول، گل نخست ازبکستان پس از اشتباه در عقب زمین به ثمر رسید، گل دوم از روی پنالتی حاصل شد و گل سوم نیز در ضدحمله شکل گرفت.

در مسابقه روسیه هم گل اول از شکاف دفاعی و پاس مستقیم باتراکوف ایجاد شد و گل دوم نتیجه یک ضربه ایستگاهی بود.

بنابراین مسئله فقط به عملکرد یک مدافع یا یک دروازه‌بان محدود نمی‌شود. نحوه محافظت از فضای میان خطوط، کنترل توپ‌های عمقی، تعداد خطاهای نزدیک محوطه و واکنش پس از از دست دادن توپ موضوعاتی هستند که کادر فنی تا ژانویه باید روی آنها کار کند.

سیدحسین رفت، پیام نیازمند فرصت گرفت

قلعه‌نویی بین دو نیمه دروازه‌بان خود را تغییر داد و پیام نیازمند به جای سیدحسین حسینی وارد زمین شد. صالح حردانی نیز جای خود را به سامان فلاح داد و دنیس اکرت آینسا به جای سردار آزمون وارد مسابقه شد.

روس‌ها در نیمه دوم نتوانستند اختلاف را بیشتر کنند و نیازمند نیز در دقایق پایانی چند بار مقابل حملات میزبان ایستاد.

این بخش از بازی برای کادر فنی از منظر ارزیابی نفرات اهمیت دارد، اما مشکل هجومی همچنان پابرجا ماند؛ ایران در نیمه دوم هم موفق به گلزنی نشد.

مصدومیت محبی و رکورد تاریخی احسان حاج‌صفی

محمدمهدی محبی در دقیقه ۲۷ به دلیل مصدومیت مجبور به ترک زمین شد و احسان حاج‌صفی به جای او وارد مسابقه شد.

این تعویض یک اتفاق تاریخی نیز به همراه داشت.

حاج‌صفی طبق شمارش رایج فعلی، به ۱۵۰ بازی ملی رسید و از رکورد ۱۴۹ بازی جواد نکونام عبور کرد تا به تنهایی در صدر فهرست بیشترین بازی ملی برای ایران قرار بگیرد.

البته همان‌طور که در بررسی‌های آماری قبلی نیز مطرح شده، درباره تعداد دقیق بازی‌های رسمی نکونام میان برخی منابع تاریخی اختلاف وجود دارد؛ اما در شمارش فعلی مورد استفاده رسانه‌های داخلی، حاج‌صفی با بازی شماره ۱۵۰ صدرنشین شده است.

تلخی ماجرا اینجاست که رکورد تاریخی او در شبی ثبت شد که ایران دومین شکست متوالی این فیفادی را تجربه کرد.

طارمی و آزمون کنار هم؛ بدون گل

یکی از تغییرات مهم قلعه‌نویی استفاده همزمان از مهدی طارمی و سردار آزمون در ترکیب اصلی بود.

این دو آخرین بار در هفته هشتم مرحله مقدماتی جام جهانی ۲۰۲۶ مقابل ازبکستان از ابتدا کنار هم قرار گرفته بودند.

بازگشت آزمون امید زیادی برای افزایش قدرت تهاجمی ایجاد کرده بود، اما ایران در دو دیدار مقابل ازبکستان و روسیه فقط یک گل به ثمر رساند؛ آن هم گل تساوی مقابل ازبکستان که در گزارش مسابقه به عنوان گل به خودی جهانگیر اوروزوف ثبت شد.

در نتیجه هنوز نمی‌توان گفت بازگشت زوج طارمی–آزمون مشکل تولید موقعیت ایران را حل کرده است.

دقیقاً ۱۰۰ روز تا جام ملت‌های آسیا

زمان‌بندی این شکست اهمیت ویژه‌ای دارد.

کنفدراسیون فوتبال آسیا امروز، ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶، رسماً شمارش معکوس ۱۰۰ روزه جام ملت‌های آسیا را آغاز کرد. این رقابت‌ها از ۷ ژانویه تا ۵ فوریه ۲۰۲۷ در عربستان برگزار خواهد شد.

ایران در گروه C با چین، سوریه و قرقیزستان همگروه است و طبق برنامه رسمی AFC نخستین دیدارش را ۹ ژانویه برابر چین برگزار خواهد کرد.

یعنی فرصت کادر فنی برای اصلاح مشکلات دیگر نامحدود نیست.

زنگ خطر برای تیم ملی؛ نتیجه یا کیفیت؟

شکست در یک مسابقه دوستانه به خودی خود فاجعه نیست. بازی تدارکاتی دقیقاً برای پیدا کردن مشکلات، آزمایش بازیکنان و تغییر ساختارها برگزار می‌شود.

اما وقتی دو شکست متوالی با پنج گل خورده، مشکل در خلق موقعیت و اشتباه‌های دفاعی همراه می‌شود، دیگر نمی‌توان همه چیز را صرفاً پشت عبارت «بازی تدارکاتی» پنهان کرد.

از سوی دیگر، این نتایج به تنهایی نیز ثابت نمی‌کنند که پروژه تیم ملی محکوم به شکست است. هنوز اردوی دیگری در پیش است و قلعه‌نویی خودش گفته هدف این فیفادی‌ها پیدا کردن بازیکنانی است که با تفکرات کادر فنی سازگار باشند.

اما معیار اردوی بعدی باید روشن‌تر باشد: آیا اشتباه‌هایی که مقابل ازبکستان و روسیه دیده شد کاهش پیدا می‌کنند؟ آیا تیم ملی قادر خواهد بود بدون اتکا به ارسال‌های مکرر، موقعیت باکیفیت بسازد؟ و آیا ترکیب جدیدی که قرار است برای جام ملت‌ها آماده شود، تا دی‌ماه به ثبات می‌رسد؟

فیفادی مهر برای ایران با شکست ۳ بر یک برابر ازبکستان و باخت ۲ بر صفر مقابل روسیه تمام شد؛ دو بازی، صفر امتیاز، یک گل زده و پنج گل خورده. درست در روزی که شمارش معکوس رسمی ۱۰۰ روزه جام ملت‌ها آغاز شده، این اعداد بیش از آنکه صرفاً نتیجه دو بازی دوستانه باشند، هشداری برای کادر فنی هستند: زمان آزمون هنوز وجود دارد، اما فرصت برای تکرار همان مشکلات هر هفته کمتر می‌شود.