قلعه‌نویی بعد از شکست ایران مقابل روسیه: بعضی بازیکنان دیگر دعوت نمی‌شوند | آمار چه می‌گوید؟

تیم ملی ایران سه‌شنبه‌شب ۷ مهر ۱۴۰۵ در ورزشگاه کازان آره‌نا دومین مسابقه تدارکاتی خود در فیفادی مهر را برگزار کرد و با نتیجه ۲ بر صفر مقابل روسیه شکست خورد.

الکساندر گولووین هر دو گل میزبان را در نیمه نخست به ثمر رساند. گل نخست در دقیقه ۲۱ روی پاس عمقی الکسی باتراکوف شکل گرفت؛ توپ از میان خط دفاعی ایران عبور کرد و گولووین با ضربه‌ای زمینی دروازه سیدحسین حسینی را باز کرد. پانزده دقیقه بعد، کاپیتان روسیه با ضربه آزاد مستقیم تماشایی گل دوم را نیز زد.

قلعه‌نویی پس از مسابقه گفت ایران با «کمترین موقعیت» دو گل دریافت کرده و گل‌ها نتیجه اشتباهات بازیکنان بوده‌اند. این برداشت درباره گل نخست، با توجه به فضای ایجادشده بین مدافعان و پاس مستقیم باتراکوف، قابل بحث است؛ اما گل دوم علاوه بر خطای منجر به ضربه آزاد، حاصل یک ضربه بسیار باکیفیت از گولووین بود.

در هر حال، نتیجه نهایی روشن بود: ایران پس از شکست ۳ بر یک برابر ازبکستان، دومین مسابقه متوالی خود را نیز باخت و فیفادی فعلی را با پنج گل خورده، یک گل زده و بدون امتیاز به پایان رساند.

قلعه‌نویی: بازی در سطح جام جهانی بود

سرمربی تیم ملی در نشست خبری تلاش کرد جنبه دیگری از مسابقه را برجسته کند. او از کیفیت میزبانی روسیه تشکر کرد و گفت فضای بازی برای ایران یادآور جام جهانی بوده و چنین مسابقاتی همان چیزی است که تیم ملی برای آماده‌سازی نیاز دارد.

از این منظر، حرف قلعه‌نویی قابل درک است. بازی دوستانه اساساً برای آشکار شدن ایرادات تاکتیکی، آزمودن بازیکنان و سنجش تیم برابر حریفان جدی برگزار می‌شود. شکست در یک مسابقه تدارکاتی لزوماً بحران محسوب نمی‌شود.

اما مسئله ایران اکنون فقط یک شکست دوستانه نیست.

ورزش سه گزارش داده است با شکست مقابل روسیه، تیم ملی برای پنجمین مسابقه متوالی بدون برد باقی ماند. ایران در جام جهانی نیز به پیروزی نرسید و پس از آن برابر ازبکستان و روسیه شکست خورد.

بنابراین آنچه اهمیت دارد، نه صرفاً عدد ۲ بر صفر، بلکه روندی است که باید تا جام ملت‌های آسیا تغییر کند.

ادعای قلعه‌نویی درباره امید گل؛ آمار منتشرشده چه می‌گوید؟

یکی از جالب‌ترین بخش‌های صحبت‌های قلعه‌نویی این بود که گفت «امید گل دو تیم به یک اندازه بود».

با این حال، داده‌ای که پس از مسابقه از عملکرد ایران منتشر شد، امید گل تیم ملی را فقط ۰.۴۰ نشان می‌دهد. ایران در کل مسابقه هشت شوت داشت که تنها سه ضربه آن داخل چارچوب بود.

در منبع آماری در دسترس، عدد نهایی xG روسیه درج نشده است؛ بنابراین ادعای برابری امید گل دو تیم را نمی‌توان بر اساس همین داده به‌طور مستقل تأیید یا رد کرد.

اما عدد ۰.۴۰ به‌خودی‌خود یک پیام دارد: ایران موقعیت‌های باکیفیت زیادی نساخته است.

تیم ملی در این مسابقه از سردار آزمون و مهدی طارمی از ابتدا استفاده کرد و در ادامه دنیس اکرت آینسا، شهاب زاهدی و نفرات هجومی دیگری نیز وارد زمین شدند. باوجود استفاده از هفت بازیکن با ویژگی‌های تهاجمی، خروجی نهایی همان هشت شوت و سه ضربه در چارچوب بود.

این آمار نشان می‌دهد مسئله صرفاً «تمام نکردن موقعیت‌ها» نیست؛ خلق موقعیت نیز به یکی از محورهای اصلی کار کادر فنی تبدیل شده است.

طارمی و آزمون آماده نبودند؛ اما مشکل فقط مهاجمان بود؟

قلعه‌نویی در پاسخ به پرسشی درباره موقعیت‌های از دست رفته سردار آزمون و مهدی طارمی گفت هر دو بازیکن در شرایط ایده‌آل بدنی نیستند.

ایران در دقایق ابتدایی واقعاً فرصت‌هایی داشت. آزمون دقیقه ششم شوتی زد که سافونوف مهار کرد و در دقیقه ۱۹ نیز با فرار به محوطه جریمه رسید. طارمی هم دقایقی بعد امکان پیشروی به سمت دروازه داشت، اما مدافع روسیه مانع او شد.

با این حال مشکل ایران بعد از این صحنه‌ها ادامه پیدا کرد.

فاصله خطوط، دشواری انتقال توپ به یک‌سوم هجومی و کمبود پاس‌های کلیدی سبب شد مهاجمان برای بخش‌هایی از مسابقه ارتباط مؤثری با خط میانی نداشته باشند. گزارش آماری بعد از بازی نیز تأکید کرده که تیم ملی در «بازی‌سازی هدفمند» و یافتن مسیر برای خلق موقعیت جدی مشکل داشت.

بنابراین آماده نبودن طارمی و آزمون بخشی از مسئله است، نه تمام آن.

تغییر سیستم هم مانع شکست نشد

قلعه‌نویی پس از شکست برابر ازبکستان دست به تغییرات قابل توجهی زد.

ایران مقابل روسیه با آرایشی متفاوت و سه مدافع مرکزی وارد زمین شد. سیدحسین حسینی به جای علیرضا بیرانوند درون دروازه قرار گرفت و سردار آزمون و مهدی طارمی نیز از ابتدا کنار یکدیگر بازی کردند.

ترکیب اصلی ایران شامل سیدحسین حسینی، صالح حردانی، شجاع خلیل‌زاده، علی نعمتی، رامین رضاییان، آریا یوسفی، سعید عزت‌اللهی، محمد قربانی، محمدمهدی محبی، مهدی طارمی و سردار آزمون بود.

اما تغییر ساختار دفاعی نیز نتوانست مشکل گل خوردن را برطرف کند.

ایران مقابل ازبکستان سه گل دریافت کرد و برابر روسیه نیز در فاصله ۱۵ دقیقه دو بار دروازه‌اش باز شد. این یعنی کادر فنی در دو مسابقه‌ای که هدف اصلی آنها شناسایی ایرادات بود، حالا داده‌های زیادی درباره سازمان دفاعی تیم در اختیار دارد.

مصدومیت محمدمهدی محبی و غیبت چند مهره مهم

مسابقه کازان برای ایران یک خبر بد دیگر نیز داشت.

محمدمهدی محبی در دقیقه ۲۷ به دلیل مصدومیت نتوانست بازی را ادامه دهد و احسان حاج‌صفی به جای او وارد زمین شد. حاج‌صفی با همین حضور به رکورد ۱۵۰ بازی ملی رسید.

قلعه‌نویی نیز بعد از بازی یادآوری کرد که تمام نفرات موردنظرش را در اختیار نداشته است. او از غیبت سامان قدوس به دلیل مصدومیت و محمد محبی به خاطر مسائل مربوط به اقامتش در کرواسی نام برد و همچنین گفت چند بازیکن تیم بزرگسالان همراه تیم امید هستند.

این غیبت‌ها طبیعتاً روی کیفیت گزینه‌های کادر فنی اثر می‌گذارند، اما با نزدیک شدن به جام ملت‌ها، تیم ملی ناچار است برای روزهایی که یک یا چند مهره اصلی در دسترس نیستند نیز راه‌حل داشته باشد.

هشدار جدی قلعه‌نویی: برخی دیگر دعوت نمی‌شوند

مهم‌ترین خروجی نشست خبری شاید نه تحلیل مسابقه، بلکه خبر مربوط به فهرست آینده تیم ملی بود.

قلعه‌نویی صراحتاً گفت کادر فنی در دو بازی اخیر به برخی بازیکنان فرصت داده اما تعدادی از آنها نتوانسته‌اند آنچه موردنظر تیم ملی بوده انجام دهند و در آینده از آنها استفاده نخواهد شد.

او اسمی از بازیکنان موردنظر نبرد.

بنابراین از حالا احتمال تغییرات در فهرست اردوی بعدی افزایش یافته است. این تصمیم می‌تواند بخشی از فرآیند غربال نهایی تیم برای جام ملت‌های آسیا باشد؛ مسابقاتی که زمان زیادی تا شروع آن باقی نمانده است.

نکته مهم برای کادر فنی این است که کنار گذاشتن بازیکنان تنها زمانی مفید خواهد بود که جایگزین‌های آماده‌تر و متناسب‌تری وجود داشته باشند. در غیر این صورت، تغییر اسامی بدون اصلاح ساختار تاکتیکی لزوماً نتیجه متفاوتی ایجاد نمی‌کند.

دو شکست، پنج گل خورده؛ تیم ملی چه چیزی از فیفادی یاد گرفت؟

قلعه‌نویی در یک نکته حق دارد: شکست‌های دوستانه می‌توانند بسیار آموزنده‌تر از بردهای آسان باشند.

ایران در فاصله پنج روز مقابل ازبکستان و روسیه با دو سبک متفاوت روبه‌رو شد و در هر دو مسابقه مشکلاتی در دفاع، کنترل انتقال حریف و خلق موقعیت نشان داد. نتیجه این دو بازی در مجموع شکست ۳ بر یک و ۲ بر صفر بود.

اما ارزش این شکست‌ها تنها در صورتی مشخص خواهد شد که ایرادات شناسایی‌شده در اردوهای بعدی واقعاً اصلاح شوند.

تیم ملی در کازان نه فقط دو گل خورد، بلکه در تولید موقعیت نیز خروجی محدودی داشت. گل اول روسیه ضعف در پوشش فضای میانی خط دفاع را آشکار کرد و در بخش هجومی نیز باوجود حضور مهاجمان باتجربه، ایران نتوانست به اندازه کافی دروازه سافونوف را تهدید کند.

قلعه‌نویی حالا کمتر از همیشه فرصت آزمون و خطا دارد

نتیجه بازی روسیه شاید در پرونده مسابقات دوستانه باقی بماند، اما اثر آن می‌تواند تا جام ملت‌های آسیا ادامه پیدا کند.

قلعه‌نویی بعد از مسابقه گفت از بعضی بازیکنان عبور خواهد کرد، نفرات مصدوم و غایب برمی‌گردند و ایرادات فنی شناسایی‌شده اصلاح می‌شوند. حالا باید دید این وعده‌ها در اردوهای بعدی چگونه روی زمین دیده خواهند شد.

دو شکست مقابل ازبکستان و روسیه به‌خودی‌خود سرنوشت تیم ملی را تعیین نمی‌کنند، اما یک هشدار روشن هستند: ایران برای رسیدن به جام ملت‌ها فقط به بازگشت چند بازیکن یا تغییر چند اسم در فهرست نیاز ندارد؛ کیفیت خلق موقعیت، سازمان دفاعی و نحوه خروج از فشار نیز باید تغییر کند.

اگر این دو شکست همان‌طور که قلعه‌نویی می‌گوید به کشف و اصلاح ضعف‌ها منجر شوند، فیفادی مهر می‌تواند هزینه‌ای برای آماده‌تر شدن تیم باشد. اما اگر مشکلات فعلی در مسابقات بعدی نیز تکرار شوند، دیگر توضیح «بازی دوستانه برای شناخت ایرادات است» پاسخ کاملی برای نتایج تیم ملی نخواهد بود.