قیمت دلار امروز ۹ مهر ۱۴۰۵؛ دلار ۲۵۵ هزار تومان شد، عرضه ۲ میلیارد دلاری هم ترمز بازار را نکشید

آخرین نرخ ثبت‌شده در گزارش بازار امروز، قیمت دلار را ۲۵۵ هزار تومان نشان می‌دهد؛ یعنی دو هزار تومان بالاتر از نرخ پایانی ۲۵۳ هزار تومانی روز چهارشنبه. یورو نیز حدود چهار هزار تومان رشد کرده و به ۲۹۰ هزار تومان رسیده است.

مسیر این هفته نشان می‌دهد بازار ارز در مدت بسیار کوتاهی جهش سنگینی را پشت سر گذاشته است. دلار در پایان شنبه ۴ مهر حدود ۲۳۲ هزار تومان بود و روز یکشنبه به ۲۳۳ هزار تومان رسید. روز دوشنبه شتاب افزایش بیشتر شد و دلار در پایان معاملات به حوالی ۲۴۴ هزار تومان رفت. روز سه‌شنبه نیز مرز ۲۵۰ هزار تومان شکسته شد و در ادامه بازار به محدوده ۲۵۳ تا ۲۵۵ هزار تومان رسید.

در نتیجه، افزایش ۲۳ هزار تومانی از ۲۳۲ هزار تا ۲۵۵ هزار تومان معادل رشد حدود ۹.۹ درصدی تنها طی چند روز معاملاتی است؛ عددی که نشان می‌دهد بخش مهمی از حرکت اخیر صرفاً نوسان عادی روزانه نیست و انتظارات معامله‌گران نیز به‌سرعت تغییر کرده است.

بانک مرکزی واقعاً دو میلیارد دلار وارد بازار کرده است؟

یک اصلاح مهم در این خبر لازم است.

بانک مرکزی اعلام نکرده که دو میلیارد دلار به‌صورت یکجا وارد بازار شده؛ بلکه برای عرضه تا سقف دو میلیارد دلار اسکناس برنامه‌ریزی کرده است. مرحله نخست از چهارشنبه ۸ مهر آغاز شده و حجم آن یک میلیارد دلار است که قرار است از طریق شعب منتخب بانک‌ها و صرافی‌های بانکی عرضه شود.

براساس این برنامه، افراد بالای ۱۸ سال با ارائه کارت ملی امکان خرید ارز تا سقف ۱۰ هزار دلار برای هر نفر را دارند. بنابراین تیتر «عرضه دو میلیارد دلاری بانک مرکزی» به کل برنامه اشاره دارد، نه میزان ارزی که روز گذشته یکباره به بازار تزریق شده است.

این تفاوت در ارزیابی اثر سیاست بانک مرکزی اهمیت زیادی دارد. بازار هنوز در ابتدای اجرای برنامه است و میزان ارز فروخته‌شده واقعی، قیمت عرضه و استمرار این سیاست تعیین می‌کند که مداخله تا چه اندازه قادر به تغییر انتظارات خواهد بود.

ورود بازارساز دیروز چه اثری داشت؟

داده‌های معاملات چهارشنبه نشان می‌دهد عرضه بانک مرکزی کاملاً بی‌اثر هم نبوده است.

اقتصادنیوز گزارش کرده دلار در جریان معاملات روز گذشته تا سقف ۲۵۷ هزار و ۳۲۰ تومان بالا رفت، اما با ورود بازارساز و آغاز عرضه ارز از سقف روزانه عقب نشست و در یکی از رصدهای بازار به محدوده ۲۵۶ هزار تومان برگشت.

این اتفاق یک نکته را نشان می‌دهد: عرضه می‌تواند از سرعت صعود بکاهد و تقاضای هیجانی را موقتاً تخلیه کند، اما تا این لحظه نتوانسته جهت کلی بازار را کاملاً معکوس کند.

البته میان مراجع مختلف بازار آزاد درباره قیمت بسته‌شدن چهارشنبه اختلاف وجود دارد. تجارت‌نیوز نرخ پایانی را ۲۵۳ هزار تومان ثبت کرده، در حالی که برخی رصدهای لحظه‌ای اقتصادنیوز ارقام بالاتری را گزارش کرده‌اند. این تفاوت معمولاً به ساعت استعلام، محل معامله و شیوه جمع‌آوری نرخ بازار غیررسمی مربوط می‌شود.

چرا با وجود عرضه سنگین ارز، دلار پایین نیامد؟

پاسخ را باید در تفاوت میان عرضه فیزیکی ارز و انتظارات بازار جست‌وجو کرد.

اگر تقاضا فقط ناشی از کمبود اسکناس باشد، افزایش عرضه می‌تواند نسبتاً سریع قیمت را پایین بیاورد. اما وقتی بخشی از تقاضا برای پوشش ریسک سیاسی، حفظ ارزش دارایی یا نگرانی درباره آینده شکل گرفته باشد، صرف افزایش عرضه الزاماً کافی نیست.

بازار ارز در روزهای اخیر دقیقاً در چنین وضعیتی قرار گرفته است.

ایران پاسخ آمریکا به پیشنهاد هفت‌روزه تهران را از طریق میانجی‌های قطری دریافت کرده و مذاکرات غیرمستقیم همچنان ادامه دارد. رویترز به نقل از یک مقام مطلع گزارش کرده اختلاف فعلی بیشتر درباره ترتیب اجرای اقدامات است و گفت‌وگو بر سر اصل چارچوب کاملاً متوقف نشده است.

این خبر از دید بازار یک سیگنال کاهنده ریسک است، اما هنوز «توافق» محسوب نمی‌شود.

سیگنال متناقض واشنگتن؛ مذاکره ادامه دارد، تحریم هم باقی است

در سوی دیگر، دولت آمریکا نیز پیام کاملاً آرام‌کننده‌ای به بازار نداده است.

دونالد ترامپ گزارش‌ها درباره ارائه کاهش تحریم‌ها یا دسترسی ایران به منابع مالی مسدودشده در برابر امتیازات هسته‌ای را رد کرده است. همزمان قطر همچنان در حال میانجی‌گری و انتقال پیام میان طرفین است.

همین ترکیب دوگانه برای بازار ارز مهم است.

از یک طرف، فعال بودن کانال دیپلماسی باعث می‌شود بخشی از معامله‌گران از خرید بسیار سنگین در سقف قیمت اجتناب کنند؛ از طرف دیگر، نبود توافق نهایی باعث می‌شود فروشندگان ارز نیز با اطمینان وارد بازار نشوند.

نتیجه چنین شرایطی معمولاً افزایش نوسان و واکنش بسیار سریع قیمت به تیترهای سیاسی است.

چرا دلار در آخر هفته تقاضای بیشتری دارد؟

بخشی از رفتار امروز را می‌توان با ماهیت معاملات آخر هفته توضیح داد.

تجارت‌نیوز نیز گزارش کرده معامله‌گران برای پوشش ریسک تعطیلات در بازار حضور دارند. زمانی که بازار رسمی داخلی وارد تعطیلات می‌شود اما احتمال انتشار خبر سیاسی در روزهای تعطیل وجود دارد، برخی معامله‌گران ترجیح می‌دهند بدون موقعیت ارزی وارد تعطیلات نشوند.

این رفتار می‌تواند در پنج‌شنبه‌ها تقاضای احتیاطی ایجاد کند؛ خصوصاً در هفته‌ای که اخبار مربوط به ایران، آمریکا و تنگه هرمز تقریباً به‌صورت روزانه تغییر کرده‌اند.

بنابراین بخشی از قیمت ۲۵۵ هزار تومانی امروز احتمالاً «پریمیوم ریسک آخر هفته» را نیز در خود دارد.

یورو چرا به ۲۹۰ هزار تومان رسید؟

یورو نیز امروز هم‌جهت با دلار حرکت کرده و در گزارش بازار به ۲۹۰ هزار تومان رسیده است؛ چهار هزار تومان بالاتر از روز گذشته.

رشد یورو در بازار تهران فقط نتیجه تغییرات یورو در بازار جهانی نیست. بخش بزرگی از قیمت آن از نرخ دلار داخلی تأثیر می‌گیرد؛ بنابراین وقتی دلار آزاد در ایران حدود ۱۰ درصد در چند روز رشد می‌کند، حتی در صورت ثبات نسبی نرخ برابری یورو/دلار نیز قیمت ریالی یورو می‌تواند افزایش پیدا کند.

در نتیجه حرکت همزمان دلار و یورو نشان می‌دهد محرک اصلی بازار داخلی فعلاً بیش از آنکه تغییر رابطه دو ارز در بازار جهانی باشد، کاهش ارزش ریال و افزایش تقاضای ارزی در داخل است.

محدوده ۲۵۷ هزار تومان به مقاومت دلار تبدیل شد؟

رفتار چهارشنبه سطح مهمی برای بازار ایجاد کرده است.

دلار پیش از مداخله بازارساز تا ۲۵۷ هزار و ۳۲۰ تومان پیش رفت و سپس عقب نشست. از این رو محدوده ۲۵۷ تا ۲۵۸ هزار تومان در کوتاه‌مدت به نخستین مانع مهم خریداران تبدیل شده است.

در سمت مقابل، محدوده ۲۵۳ تا ۲۵۵ هزار تومان اکنون منطقه‌ای است که واکنش معامله‌گران در آن اهمیت زیادی دارد.

اگر عرضه بازارساز تقویت شود و دلار نتواند بالای ۲۵۵ هزار تومان تثبیت شود، امکان عقب‌نشینی به ۲۵۰ تا ۲۵۳ هزار تومان افزایش پیدا می‌کند. اما ماندگاری بالای ۲۵۵ هزار تومان و عبور دوباره از سقف ۲۵۷ هزار و ۳۲۰ تومانی می‌تواند توجه بازار را به محدوده روانی ۲۶۰ هزار تومان جلب کند.

این سطوح، حمایت و مقاومت قطعی نیستند و در بازار خبرمحور ارز ممکن است با انتشار یک خبر سیاسی مهم در مدت کوتاهی اعتبار خود را از دست بدهند.

پیش‌بینی قیمت دلار؛ سه عامل تعیین‌کننده هفته آینده

مسیر دلار در شروع هفته آینده بیش از همه به سه متغیر وابسته خواهد بود: نتیجه بررسی پاسخ آمریکا به پیشنهاد ایران، شدت و تداوم عرضه بانک مرکزی و رفتار معامله‌گران در محدوده ۲۵۵ تا ۲۵۷ هزار تومان.

اگر خبرهای مذاکرات به سمت توافق عملی‌تر حرکت کند و همزمان بانک مرکزی عرضه یک میلیارد دلاری مرحله اول را با قدرت ادامه دهد، احتمال کاهش تقاضای احتیاطی بیشتر می‌شود. در چنین سناریویی بازگشت دلار به ۲۵۰ تا ۲۵۳ هزار تومان دور از انتظار نیست و از دست رفتن ۲۵۰ هزار تومان می‌تواند محدوده ۲۴۵ تا ۲۴۸ هزار تومان را دوباره مطرح کند.

در سناریوی مقابل، اگر مذاکرات بدون نتیجه مشخص باقی بماند یا ریسک سیاسی دوباره افزایش پیدا کند، حفظ دلار بالای ۲۵۵ هزار تومان می‌تواند شرایط را برای آزمون دوباره ۲۵۷ تا ۲۶۰ هزار تومان فراهم کند.

سناریوی سوم، ادامه وضعیت فعلی است؛ یعنی بانک مرکزی از بالا رفتن سریع قیمت جلوگیری کند، اما ریسک سیاسی نیز مانع افت جدی شود. در این وضعیت بازار می‌تواند مدتی در یک دامنه پرتلاطم میان ۲۵۰ و ۲۶۰ هزار تومان رفت‌وبرگشت داشته باشد.

دلار ۲۵۵ هزار تومانی؛ نبرد یک میلیارد دلار با انتظارات بازار

مهم‌ترین پیام معاملات پنج‌شنبه ۹ مهر این است که دلار با وجود آغاز بزرگ‌ترین برنامه اخیر عرضه اسکناس، همچنان در سطوح تاریخی معامله می‌شود.

قیمت از ۲۳۲ هزار تومان در ابتدای هفته به ۲۵۵ هزار تومان رسیده و نزدیک ۱۰ درصد افزایش داشته است. یورو نیز به ۲۹۰ هزار تومان رسیده است.

در مقابل، بانک مرکزی برای عرضه تا دو میلیارد دلار برنامه دارد، اما فقط مرحله نخست یک میلیارد دلاری آغاز شده است و هر فرد بالای ۱۸ سال می‌تواند تا سقف ۱۰ هزار دلار خریداری کند.

تجربه معاملات چهارشنبه نشان داد این مداخله قادر است شتاب افزایش را کاهش دهد؛ دلار پس از لمس ۲۵۷ هزار و ۳۲۰ تومان عقب نشست. اما ادامه افزایش نرخ در پنج‌شنبه نشان می‌دهد سیاست ارزی هنوز نتوانسته انتظارات سیاسی بازار را به‌طور کامل تغییر دهد.

از اینجا به بعد، رقابت اصلی میان دو نیرو شکل می‌گیرد: عرضه واقعی ارز از یک سو و ریسک سیاسی از سوی دیگر. هر کدام که در روزهای آینده دست بالاتر را پیدا کند، مشخص خواهد کرد دلار از محدوده ۲۵۵ هزار تومان به سمت ۲۶۰ هزار تومان حرکت می‌کند یا برای نخستین بار پس از جهش این هفته وارد یک اصلاح جدی‌تر می‌شود.