فولاد ایرانیان
شکایت عجیب ارلینگ هالند از شرکت هواپیمایی؛ یک «دم‌اسبی» Norwegian را به دادگاه کشاند
یک تصویر شوخی‌آمیز از هواپیمایی با موهای بلوند و دم‌اسبی معروف ارلینگ هالند، حالا به یک پرونده حقوقی واقعی تبدیل شده است. مهاجم منچسترسیتی به همراه شرکت بریتانیایی خود، York Promotions Ltd.، از Norwegian Air Shuttle شکایت کرده و مدعی است این شرکت بدون اجازه از نشانه‌های ظاهری قابل‌شناسایی او برای تبلیغ و فروش بلیت در جریان جام جهانی ۲۰۲۶ استفاده کرده است. Norwegian این اقدام را بخشی از حمایت خودجوش از تیم ملی نروژ می‌داند؛ اما پرونده اکنون به دادگاه منطقه‌ای اسلو رسیده و نخستین جلسه برنامه‌ریزی آن برای ۹ اکتبر تعیین شده است.
۱۳:۳۰ - ۱۰ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
ماجرای شکایت ارلینگ هالند از یکی از شناخته‌شده‌ترین شرکت‌های هواپیمایی کشورش در نگاه نخست بیشتر شبیه یک شوخی فوتبالی است تا یک پرونده قضایی. Norwegian در جریان جام جهانی تصویری دستکاری‌شده از یکی از هواپیماهای خود منتشر کرد؛ هواپیما در این تصویر موهای بلند بلوندی داشت که در پشت آن به شکل دم‌اسبی بسته شده بود.
این مدل مو برای مدت‌ها یکی از مشخصه‌های ظاهری بسیار شناخته‌شده هالند بود.
شرکت هواپیمایی نیز کنار تصویر نوشته بود: «هیچ‌وقت این‌قدر نروژی به نظر نرسیده بودیم.»
اما آنچه برای Norwegian یک شوخی تبلیغاتی و همراهی با تب جام جهانی بود، از نگاه تیم حقوقی هالند استفاده تجاری بدون مجوز از هویت او محسوب می‌شود. پست مورد بحث نیز بعداً از شبکه‌های اجتماعی این شرکت حذف شد.
هالند دقیقاً بابت چه چیزی شکایت کرده است؟
توماس هاگن، وکیل هالند، تأیید کرده که از طرف این فوتبالیست و شرکت York Promotions Ltd. علیه Norwegian Air Shuttle ASA دادخواست ثبت شده است.
او موضوع پرونده را «استفاده غیرقانونی Norwegian از نشانه‌های متمایز هالند در بازاریابی بلیت هواپیما در جریان جام جهانی فوتبال» توصیف کرده است.
نکته مهم اینجاست که شرکت هواپیمایی در تبلیغ مورد بحث نه نام کامل هالند را نوشته بود و نه تصویر چهره او را مستقیماً روی هواپیما قرار داده بود.
اختلاف حقوقی دقیقاً بر سر همین نقطه شکل گرفته است: آیا استفاده از مجموعه‌ای از نشانه‌های ظاهری که مخاطب به‌وضوح آنها را به یک چهره مشهور مرتبط می‌کند، می‌تواند معادل بهره‌برداری تجاری از هویت آن فرد باشد؟
پاسخ نهایی را دادگاه خواهد داد.
یک مدل مو چگونه می‌تواند موضوع دعوای حقوقی شود؟
از نظر حقوقی، مسئله به این سادگی نیست که یک فرد بتواند مالک انحصاری یک مدل مو باشد.
کارل فردریک تانگن، مدرس بازاریابی و اقتصاد در Kristiania University College، در گفت‌وگو با Dagbladet صراحتاً گفته است که نمی‌توان صرفاً یک مدل موی جمع‌شده را به‌عنوان علامت تجاری در انحصار گرفت؛ با این حال او معتقد است ترکیب استفاده‌شده در تبلیغ Norwegian به‌روشنی به هالند اشاره می‌کند.
این تمایز کلیدی پرونده است.
بحث تیم هالند ظاهراً این نیست که هر فردی در نروژ برای داشتن موی بلوند دم‌اسبی باید از او اجازه بگیرد. مسئله این است که وقتی یک شرکت تجاری، در اوج جام جهانی و هم‌زمان با شهرت یک فوتبالیست، هواپیمایش را دقیقاً با مشخصه ظاهری شناخته‌شده او بازطراحی می‌کند و از آن برای بازاریابی برند و فروش بلیت استفاده می‌کند، آیا از ارزش تجاری شهرت بازیکن بهره برده است یا خیر.
قانون بازاریابی نروژ چه می‌گوید؟
اسناد دادگاه که رسانه‌های نروژی به آنها استناد کرده‌اند، پرونده را مرتبط با قانون بازاریابی نروژ معرفی می‌کنند.
این قانون تنها درباره علائم تجاری ثبت‌شده نیست و قواعد گسترده‌تری برای رفتار تجاری و شیوه‌های بازاریابی در نظر می‌گیرد. متن قانون از شرکت‌ها می‌خواهد در روابط تجاری و تبلیغات، اصول بازاریابی صحیح را رعایت کنند.
توره لونده، استاد حقوق دانشگاه برگن، نیز به Dagbladet گفته مقررات بازاریابی دامنه‌ای وسیع‌تر از صرفاً علائم تجاری دارد و مسئله رضایت فرد در چنین پرونده‌ای اهمیت پیدا می‌کند. او از جمله کارشناسانی است که با توجه به اطلاعات علنی موجود، استدلال هالند را از نظر حقوقی قابل توجه ارزیابی کرده است؛ البته این ارزیابی کارشناسی است و هنوز حکمی از سوی دادگاه صادر نشده است.
پاسخ Norwegian؛ «داشتیم تیم ملی را تشویق می‌کردیم»
شرکت هواپیمایی روایت کاملاً متفاوتی دارد.
Norwegian دریافت دادخواست را تأیید کرده، اما گفته علت طرح چنین شکایتی را درک نمی‌کند. سخنگوی این شرکت توضیح داده Norwegian مانند بخش بزرگی از جامعه نروژ در تابستان از تیم ملی حمایت می‌کرده و تنها چند پست خودجوش، الهام‌گرفته از ترندهای شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده است.
این شرکت طرح شکایت را «تأسف‌آور» خوانده و گفته امیدوار است طرفین از طریق گفت‌وگویی منطقی به راه‌حل برسند تا شرکت همچنان بتواند از قهرمانان ورزشی نروژ حمایت کند.
این دفاع احتمالاً یکی از محورهای اصلی اختلاف خواهد بود: آیا پست Norwegian صرفاً یک شوخی و حمایت ورزشی بود یا یک تبلیغ تجاری؟
تیم هالند بر جنبه تجاری و ارتباط پست با بازاریابی بلیت تأکید دارد؛ Norwegian نیز آن را بخشی از فضای اجتماعی جام جهانی توصیف می‌کند.
چرا زمان انتشار تبلیغ اهمیت دارد؟
پست در زمان عادی منتشر نشده بود.
نروژ در جام جهانی ۲۰۲۶ به مرحله یک‌چهارم نهایی رسید؛ نخستین حضور این کشور در جام جهانی از سال ۱۹۹۸. هالند نیز یکی از چهره‌های اصلی این تیم بود و نروژ در نهایت با شکست ۲ بر یک مقابل انگلیس از مسابقات کنار رفت.
در چنین فضایی، ارزش تجاری تصویر و نشانه‌های مرتبط با ستاره اصلی تیم ملی به شکل قابل‌توجهی افزایش می‌یابد.
برای برندها، استفاده از یک نشانه بسیار شناخته‌شده می‌تواند بدون نوشتن نام یک ورزشکار نیز همان تداعی ذهنی را در مخاطب ایجاد کند؛ همان چیزی که در تبلیغات به ارزش تجاری «likeness» یا شباهت و هویت قابل‌شناسایی مربوط می‌شود.
خود هالند قبلاً با شوخی‌های مدل مو مشکلی نداشت؛ پس چرا حالا شکایت کرده؟
این یکی از نکات جالب پرونده است.
VG گزارش داده هالند در گذشته به برخی میم‌ها و شوخی‌های اینترنتی مربوط به موهایش واکنش مثبت نشان داده و حتی از آنها خندیده است. او درباره موج میم‌های جام جهانی گفته بود که بعضی از آنها بسیار بامزه بوده‌اند.
اما میان یک میم ساخته‌شده توسط کاربران شبکه اجتماعی و استفاده یک شرکت تجاری از همان نشانه برای تبلیغات تفاوت حقوقی بالقوه وجود دارد.
به بیان ساده، رضایت یا شوخی کردن با محتوای کاربران الزاماً به معنای اجازه عمومی برای استفاده تجاری برندها نیست.
VG نیز تأکید کرده جزئیات کامل دادخواست علنی نیست و بنابراین نمی‌توان نتیجه گرفت همه محتواهایی که هالند قبلاً درباره آنها شوخی کرده، از نظر حقوقی با تبلیغ Norwegian شرایط یکسانی دارند.
آیا هالند درخواست غرامت کرده است؟
در حال حاضر رقم رسمی و علنی برای خسارت احتمالی منتشر نشده است.
Norwegian نیز در پاسخ به پرسش رسانه‌ها درباره اینکه هالند و شرکتش چه مبلغی مطالبه کرده‌اند، جزئیاتی ارائه نکرده و موضوع را به تیم بازیکن ارجاع داده است.
بنابراین هر عددی درباره جریمه یا غرامت در این مرحله گمانه‌زنی است.
پرونده هنوز وارد مرحله رسیدگی ماهوی و صدور رأی نشده است.
جلسه ۹ اکتبر دادگاه هالند و Norwegian چیست؟
یکی از نکات مهمی که در برخی بازنشرها ممکن است اشتباه برداشت شود، ماهیت جلسه ۹ اکتبر است.
براساس برنامه دادگاه منطقه‌ای اسلو، هالند و York Promotions Ltd. قرار است روز جمعه ۹ اکتبر با Norwegian Air Shuttle در یک جلسه ویدئویی شرکت کنند. این نشست از ساعت ۱۰ تا ۱۱ برنامه‌ریزی شده است.
اما این جلسه، دادگاه نهایی برای تعیین برنده و بازنده نیست.
رسانه‌های نروژی آن را یک جلسه برنامه‌ریزی پرونده معرفی کرده‌اند؛ جلسه‌ای که معمولاً برای تعیین مسیر رسیدگی، مسائل مورد اختلاف و برنامه مراحل بعدی برگزار می‌شود.
بنابراین نباید انتظار داشت ۹ اکتبر الزاماً حکم نهایی صادر شود.
پرونده‌ای فراتر از یک «دم‌اسبی»
ماجرای هالند و Norwegian در ظاهر درباره یک تصویر طنزآمیز است، اما در عمل به یکی از مهم‌ترین مسائل اقتصادی ورزش حرفه‌ای مربوط می‌شود: ارزش تجاری هویت ورزشکار.
ستاره‌ای در سطح هالند فقط از قرارداد باشگاهی درآمد ندارد؛ نام، تصویر، ظاهر، سبک پوشش و سایر عناصر قابل‌شناسایی او نیز می‌توانند بخشی از یک برند چندمیلیون‌دلاری باشند.
برای همین مرز میان «شوخی با یک فوتبالیست معروف» و «استفاده تجاری از شهرت او» می‌تواند بسیار حساس شود.
Norwegian می‌گوید قصدش حمایت از تیم ملی بوده؛ تیم حقوقی هالند می‌گوید شرکت از مشخصه‌های او برای بازاریابی بلیت استفاده کرده است. دادگاه هنوز درباره هیچ‌کدام از این روایت‌ها حکم نداده است.
حالا همان دم‌اسبی بلوندی که سال‌ها بخشی از ظاهر شناخته‌شده ارلینگ هالند بود، حتی پس از کوتاه کردن موهای او هم خبرساز شده است؛ با این تفاوت که این بار داستان نه در زمین فوتبال، بلکه در دادگاه اسلو ادامه خواهد داشت.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
