قیمت نفت امروز ۱۰ مهر ۱۴۰۵؛ برنت زیر ۱۰۰ دلار رفت | بازار بین هرمز و آزادسازی ذخایر گرفتار شد

قیمت نفت در معاملات اولیه جمعه ۲ اکتبر ابتدا در محدوده‌ای نزدیک به ارقامی بود که در گزارش‌های صبح ثبت شد. برنت حوالی ۱۰۲ دلار و نفت آمریکا بالاتر از ۹۲ دلار معامله می‌شد؛ اما با باز شدن بازار اروپا شرایط تغییر کرد.

رویترز در تازه‌ترین به‌روزرسانی گزارش داد قیمت برنت با افت ۲ دلار و ۸۳ سنتی یا حدود ۲.۸ درصد به ۹۹ دلار و ۴۸ سنت در هر بشکه رسید و WTI نیز با کاهش ۳ دلار و ۳۵ سنتی تا ۸۹ دلار و ۵۲ سنت پایین آمد. به این ترتیب برنت در مقطعی دوباره سطح روانی ۱۰۰ دلار را از دست داد.

برنت در آن مقطع حدود ۴.۷ درصد در مسیر کاهش هفتگی قرار داشت و نفت آمریکا نیز نزدیک ۳.۱ درصد نسبت به ابتدای هفته پایین‌تر بود. این در حالی است که ماه سپتامبر برای نفت ماهی صعودی بود؛ برنت حدود ۱۴ درصد و WTI نزدیک چهار درصد رشد کرده بودند.

چرا نفت ناگهان ریزش کرد؟

عامل تازه‌ای که بازار را در معاملات اروپا پایین کشید، بحث آزادسازی ذخایر اضطراری نفت و گازوئیل بود.

کشورهای اتحادیه اروپا روز جمعه درباره پیشنهادی از سوی فرانسه مذاکره کردند که بر اساس آن، اروپا می‌تواند حدود ۵۰ میلیون بشکه گازوئیل از ذخایر خود آزاد کند و همزمان اعضای آژانس بین‌المللی انرژی نیز امکان آزادسازی حدود ۵۰ میلیون بشکه نفت خام را بررسی کنند. این خبر بخشی از نگرانی بازار نسبت به کمبود فوری انرژی را کاهش داد.

اول هانسن، استراتژیست کالایی ساکسو بانک، معتقد است فشار اصلی فعلی بازار انرژی دیگر الزاماً کمبود نفت خام نیست؛ مسئله جدی‌تر به فرآورده‌های پالایشگاهی، به‌ویژه گازوئیل، مربوط می‌شود.

این تفکیک برای درک بازار امروز بسیار مهم است؛ نفت خام بیشتری دوباره به بازار رسیده، اما ظرفیت پالایشگاهی و صادرات گازوئیل در خاورمیانه و روسیه همچنان تحت فشار است.

صادرات نفت خلیج فارس جان گرفت؛ دلیل اصلی فشار بر قیمت برنت

یکی از مهم‌ترین عواملی که طی روزهای اخیر جلوی جهش دوباره قیمت نفت را گرفته، بازیابی تدریجی صادرات منطقه خلیج فارس است.

داده‌های گزارش‌شده در پایان سپتامبر نشان می‌دهد صادرات نفت خام منطقه در آن ماه به حدود ۱۶.۳۲۸ میلیون بشکه در روز رسیده؛ بالاترین سطح از زمان آغاز درگیری‌های منطقه‌ای در فوریه. افزایش استفاده عربستان از خط لوله شرق به غرب و ازسرگیری بارگیری نفت از بندر ینبع در دریای سرخ، بخشی از محدودیت مسیر هرمز را جبران کرده است.

بارکلیز نیز در گزارش تازه خود اعلام کرده روند بازیابی جریان نفت خلیج فارس، از جمله از مسیر خطوط لوله جایگزین، در هفته‌های اخیر سرعت گرفته است. با این حال این بانک همچنان بازار فیزیکی نفت را نسبتاً فشرده می‌داند؛ موجودی‌ها کاهش یافته و محموله‌های تحویل فوری با قیمت بالاتری نسبت به قراردادهای آینده معامله می‌شوند.

همین شرایط باعث شده بارکلیز با وجود افت روز جمعه، پیش‌بینی خود برای متوسط قیمت برنت در سه‌ماهه چهارم را ۲۰ دلار افزایش دهد و به ۱۱۵ دلار در هر بشکه برساند. این رقم پیش‌بینی خود بانک است و به معنای تضمین رسیدن قیمت نفت به این سطح نیست.

چین صادرات سوخت را متوقف کرد؛ چرا بازار دوباره نگران شد؟

در طرف دیگر معادله، چین روز پنج‌شنبه شوک تازه‌ای به بازار فرآورده‌های نفتی وارد کرد.

رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد پالایشگاه‌های چینی صادرات فرآورده‌های نفتی خود را برای ماه اکتبر متوقف کرده‌اند و صادرات خارج از هنگ‌کنگ و ماکائو فعلاً انجام نمی‌شود. هدف اصلی این تصمیم، تقویت ذخایر داخلی بنزین و گازوئیل چین عنوان شده است.

این خبر روز پنج‌شنبه باعث جهش قیمت نفت شده بود؛ برنت بیش از چهار دلار افزایش یافت و در ۱۰۲ دلار و ۳۱ سنت بسته شد.

توقف صادرات چین زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که روسیه نیز صادرات گازوئیل را محدود کرده و ظرفیت پالایشگاهی خاورمیانه تحت تأثیر درگیری‌ها کاهش یافته است. بنابراین ممکن است نفت خام در بازار موجود باشد، اما تبدیل آن به گازوئیل و سایر سوخت‌های مورد نیاز اقتصاد جهانی همچنان گلوگاه ایجاد کند.

اعزام ناو هواپیمابر دیگر آمریکا؛ ریسک ژئوپلیتیکی همچنان بالاست

عامل دیگر نوسان شدید قیمت نفت، اخبار نظامی خاورمیانه است.

وال‌استریت ژورنال گزارش داده آمریکا در حال اعزام سومین ناو هواپیمابر و تا ۱۰ هزار نیروی بیشتر به منطقه است. رویترز این گزارش را در پوشش بازار نفت بازتاب داده و نوشته دونالد ترامپ نیز گفته در حال بررسی گزینه‌های خود در ارتباط با ایران است.

همزمان رویترز گزارش کرده ایران نیز در صورت ازسرگیری حملات گسترده آمریکا، برای واکنشی وسیع‌تر آماده می‌شود؛ در حالی که مسیر دیپلماتیک هنوز به‌طور کامل متوقف نشده است.

برای بازار نفت، مسئله اصلی نه پیش‌بینی نتیجه سیاسی این تنش، بلکه احتمال اختلال دوباره در حمل‌ونقل انرژی است. سه نفتکش با پرچم لیبریا نیز در روزهای گذشته هنگام عبور از تنگه هرمز هدف پرتابه‌های ناشناس قرار گرفتند؛ اتفاقی که نشان می‌دهد حتی با افزایش حجم صادرات، ریسک کشتیرانی همچنان از بین نرفته است.

آیا تنگه هرمز تا سال آینده درگیر بحران می‌ماند؟

درباره مدت زمان تنش‌ها سناریوهای متفاوتی مطرح شده و نتیجه قطعی مشخص نیست.

دیوید دوهرتی، رئیس بخش منابع طبیعی بلومبرگ‌نیواف، در تحلیلی که این هفته نقل شده، سناریوی پایه خود را کاهش تنش در حوالی اوایل نوامبر و پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا عنوان کرده است. در عین حال او احتمال داده محدودیت‌های مربوط به هرمز و محاصره آمریکا علیه ایران در شکلی از اشکال تا سال جدید میلادی ادامه داشته باشد.

این فقط یک سناریوی تحلیلی است و نه پیش‌بینی قطعی. همزمان، مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران نیز طی هفته گذشته ادامه داشته و رویترز گزارش کرده دو طرف درباره طرح‌هایی برای بازگشایی تدریجی هرمز و کاهش محدودیت‌های اقتصادی گفت‌وگو کرده‌اند، هرچند هنوز توافق نهایی حاصل نشده است.

بنابراین معامله‌گران همزمان باید دو احتمال کاملاً متفاوت را قیمت‌گذاری کنند: کاهش تنش و بازگشت بیشتر صادرات یا تشدید دوباره درگیری و محدود شدن مسیرهای انرژی.

بازار نفت در چه نقطه‌ای ایستاده است؟

وضعیت نفت در ابتدای اکتبر را می‌توان نبرد میان دو گروه از عوامل دانست.

در سمت کاهشی، صادرات نفت خلیج فارس در حال ترمیم است، عربستان مسیرهای جایگزین خود را فعال‌تر کرده و اکنون بحث آزادسازی ذخایر اضطراری اروپا و آژانس بین‌المللی انرژی نیز مطرح شده است.

در سمت افزایشی، عرضه گازوئیل و فرآورده‌های پالایشگاهی همچنان فشرده است، چین صادرات سوخت را متوقف کرده، روسیه محدودیت صادراتی دارد و خطر اختلال دوباره در تنگه هرمز همچنان پابرجاست. افزایش احتمالی حضور نظامی آمریکا نیز به حساسیت معامله‌گران افزوده است.

به همین دلیل افت برنت به زیر ۱۰۰ دلار را فعلاً نمی‌توان به‌تنهایی پایان موج صعودی نفت دانست؛ همان‌طور که جهش بالای ۱۰۲ دلار در روز پنج‌شنبه نیز تضمینی برای ادامه رشد نبود.

بازار نفت اکنون بیش از آنکه با یک روند مشخص حرکت کند، به خبرهای ساعتی درباره هرمز، صادرات خلیج فارس، ذخایر استراتژیک و تحولات ایران و آمریکا واکنش نشان می‌دهد. بازگشت پایدار قیمت‌ها به سطوح پایین‌تر نیازمند ادامه رشد صادرات و کاهش ریسک حمل‌ونقل است؛ در مقابل، هر اختلال تازه در هرمز یا کاهش بیشتر عرضه فرآورده‌ها می‌تواند بار دیگر حق بیمه ژئوپلیتیکی را به قیمت نفت بازگرداند.