طلا در آستانه شکست ۴۱۰۰ دلار؛ ریزش اونس جهانی ادامه دارد؟

بازار طلا در آستانه شروع هفته جدید به یکی از حساس‌ترین نقاط چند ماه اخیر رسیده است. قیمت اونس جهانی که در هفته گذشته در مقاطعی بالاتر از ۴۲۸۰ دلار قرار داشت، روز دوشنبه با موج سنگین فروش روبه‌رو شد و تا ۴۱۱۰.۵۵ دلار عقب نشست؛ پایین‌ترین سطح از پنجم اوت. قیمت نقدی طلا در همان روز حدود ۴ درصد سقوط کرد. افزایش قیمت نفت، تشدید نگرانی درباره تورم و جهش انتظارات برای افزایش دوباره نرخ بهره آمریکا سه عامل اصلی این ریزش بودند.

اگرچه طلا در ادامه هفته توانست از کف خود فاصله بگیرد، معاملات روز جمعه بار دیگر نشان داد که خریداران هنوز کنترل بازار را در اختیار ندارند. قیمت نقدی طلا در آخرین معاملات جمعه به حدود ۴۱۴۰ دلار در هر اونس رسید و در مجموع نزدیک به ۳.۴ درصد در طول هفته افت کرد.

چرا طلا ناگهان تا مرز ۴۱۰۰ دلار سقوط کرد؟

مهم‌ترین عامل فشار بر طلا را باید در بازار اوراق قرضه آمریکا جست‌وجو کرد. طلا دارایی بدون بازده است و هرچه سود اوراق خزانه‌داری بالاتر برود، هزینه فرصت نگهداری این فلز افزایش پیدا می‌کند.

بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا در هفته گذشته تا ۵.۳۴ درصد صعود کرد که بالاترین سطح از سال ۲۰۰۲ محسوب می‌شود. این جهش بزرگ تنها حاصل تصمیمات فدرال رزرو نبود؛ نگرانی از تورم انرژی، کسری بودجه، افزایش عرضه اوراق و انتظارات برای ماندگاری نرخ‌های بهره در سطوح بالا همگی در فروش گسترده اوراق نقش داشتند.

در چنین شرایطی، سرمایه‌گذار میان دارایی بدون سودی مانند طلا و اوراقی که بازده بیش از پنج درصد ارائه می‌کند، انتخاب دشوارتری دارد. همین وضعیت باعث شده تقاضای سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت برای طلا کاهش یابد و هر موج صعودی با عرضه روبه‌رو شود.

آمارهای ضعیف آمریکا به کمک بازار طلا آمدند

در میانه هفته شرایط تا حدودی به نفع طلا تغییر کرد. شاخص اعتماد مصرف‌کننده آمریکا در سپتامبر از ۸۸.۶ به ۸۱.۹ واحد سقوط کرد و به پایین‌ترین سطح در بیش از ۱۲ سال رسید. همزمان، تعداد فرصت‌های شغلی آمریکا در ماه اوت به حدود ۷.۰۷۹ میلیون کاهش یافت. این داده‌ها نشانه‌هایی از سرد شدن تدریجی اقتصاد آمریکا را به بازار مخابره کردند.

ضعیف‌تر شدن داده‌های اقتصادی باعث کاهش بخشی از انتظارات برای افزایش سریع نرخ بهره شد و طلا توانست از محدوده ۴۱۱۰ دلار فاصله بگیرد.

اما مشکل بازار این بود که داده‌های آمریکا کاملا یک‌طرفه نبودند. تورم شاخص هزینه‌های مصرف شخصی در اوت کمتر از انتظار افزایش یافت و تورم هسته سالانه روی ۳ درصد قرار گرفت؛ با این حال، رشد مصرف خانوار همچنان قوی بود و برآورد رشد تولید ناخالص داخلی سه‌ماهه دوم نیز به ۲.۲ درصد ارتقا یافت. این ترکیب به سرمایه‌گذاران نشان داد اقتصاد آمریکا ضعیف شده، اما هنوز وارد رکود نشده است.

این دقیقا همان ترکیبی است که کار طلا را دشوار می‌کند؛ رشد ضعیف‌تر به نفع طلاست، اما مقاومت اقتصاد اجازه نمی‌دهد بازار به سرعت روی کاهش نرخ بهره یا پایان قطعی سیاست انقباضی شرط‌بندی کند.

شوک اشتغال آمریکا؛ احتمال افزایش نرخ بهره اکتبر کمتر شد

مهم‌ترین خبر پایان هفته گزارش اشتغال سپتامبر آمریکا بود. اقتصاد این کشور تنها ۲۹ هزار شغل غیرکشاورزی ایجاد کرد؛ در حالی که اقتصاددانان انتظار افزایش حدود ۹۰ هزار شغل را داشتند. نرخ بیکاری نیز از ۴.۱ به ۴.۲ درصد افزایش یافت و رشد سالانه دستمزدها به ۳ درصد کاهش پیدا کرد. آمار رسمی اداره آمار کار آمریکا نیز افزایش تنها ۲۹ هزار نفری اشتغال و نرخ بیکاری ۴.۲ درصدی را تأیید می‌کند.

واکنش اولیه طلا بسیار مثبت بود و قیمت در مقطعی بیش از یک درصد افزایش یافت. با این حال، بخش بزرگی از این رشد تا پایان معاملات از بین رفت و قیمت نقدی دوباره به محدوده ۴۱۴۰ دلار برگشت. این رفتار نشان می‌دهد ضعف بازار کار به تنهایی برای تغییر روند طلا کافی نیست.

پس از گزارش اشتغال، احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست اکتبر به شکل محسوسی کاهش پیدا کرد. رویترز گزارش داده است که بازار اکنون سناریوی توقف افزایش نرخ بهره در نشست ۲۷ و ۲۸ اکتبر را محتمل‌تر می‌داند، هرچند احتمال یک افزایش دیگر در ماه دسامبر همچنان از بین نرفته است.

تقاضای امن چرا نتوانسته طلا را دوباره صعودی کند؟

یکی از نکات جالب بازار این است که طلا با وجود جنگ، نوسان بازارهای اوراق و نگرانی‌های اقتصادی همچنان تحت فشار قرار دارد. دلیل اصلی، رقابت دو نیروی کاملا متضاد است.

از یک طرف، تنش‌های ژئوپلیتیکی، نگرانی درباره بدهی دولت‌ها و سیاست تنوع‌بخشی ذخایر بانک‌های مرکزی تقاضای ساختاری برای طلا ایجاد کرده است. تحلیل رویترز نشان می‌دهد بخشی از ارزش بالای کنونی طلا ناشی از تقاضای بلندمدت بانک‌های مرکزی و حرکت برخی کشورها برای کاهش وابستگی ذخایر خود به دلار است.

از طرف دیگر، بازده اوراق در بالاترین سطوح چند دهه اخیر قرار گرفته است. بنابراین تقاضای امن مانع سقوط آزاد طلا شده، اما هنوز قدرت کافی برای بازگرداندن روند صعودی را ندارد.

پیش‌بینی قیمت طلا؛ حمایت ۴۱۰۰ دلار زیر ذره‌بین

از منظر تکنیکال، محدوده ۴۱۰۰ دلار اکنون مهم‌ترین سنگر خریداران است. بانک سوسیته ژنرال سطح ۴۰۹۵ دلار را نخستین هدف نزولی مهم معرفی کرده و معتقد است در صورت از دست رفتن این سطح، منطقه ۳۹۶۰ تا ۳۹۴۰ دلار می‌تواند به حمایت تعیین‌کننده بعدی تبدیل شود. همچنین ناتوانی طلا در بازپس‌گیری محدوده ۴۳۱۵ دلار نشانه‌ای از تداوم ضعف ساختار تکنیکال محسوب می‌شود.

بررسی‌های تکنیکال کوتاه‌مدت نیز مقاومت اولیه را حوالی ۴۲۰۰ تا ۴۲۱۰ دلار و سپس ۴۲۳۵ تا ۴۲۴۵ دلار قرار می‌دهند. عبور پایدار از این منطقه می‌تواند راه را برای حمله دوباره به محدوده ۴۳۱۵ دلار باز کند؛ اما تا زمانی که قیمت زیر این مقاومت‌ها قرار دارد، فروشندگان برتری نسبی خود را حفظ خواهند کرد.

هفته آینده طلا چه می‌شود؟

تقویم اقتصادی هفته جدید می‌تواند جهت اونس را مشخص کند. گزارش شاخص مدیران خرید بخش خدمات آمریکا برای دوشنبه ۵ اکتبر برنامه‌ریزی شده و صورت‌جلسه نشست سپتامبر فدرال رزرو نیز چهارشنبه ۷ اکتبر منتشر می‌شود.

اگر شاخص خدمات، به‌خصوص مولفه قیمت‌ها، از تداوم فشار تورمی حکایت کند، بازده اوراق می‌تواند دوباره افزایش یابد و فشار بر طلا تشدید شود. در این سناریو، شکسته شدن ۴۱۰۰ دلار احتمال حرکت به سمت ۴۰۹۵ و سپس محدوده روانی ۴۰۰۰ دلار را افزایش می‌دهد.

اما اگر داده‌ها از سرد شدن اقتصاد حکایت کنند و صورت‌جلسه فدرال رزرو نشان دهد بخش بزرگی از سیاست‌گذاران برای افزایش دوباره نرخ بهره عجله ندارند، کاهش بازده اوراق می‌تواند زمینه یک بازگشت جدی‌تر را فراهم کند.

در نتیجه، چشم‌انداز کوتاه‌مدت طلا هنوز شکننده است. حمایت ۴۱۰۰ دلار فعلا حفظ شده، اما تا زمانی که اونس نتواند محدوده ۴۲۵۰ تا ۴۳۱۵ دلار را پس بگیرد، نمی‌توان از پایان اصلاح نزولی سخن گفت. هفته پیش رو احتمالا بیش از آنکه تحت تاثیر اخبار سیاسی باشد، به نبرد میان «افت انتظارات افزایش نرخ بهره» و «بازده تاریخی بالای اوراق خزانه‌داری» وابسته خواهد بود؛ نبردی که نتیجه آن می‌تواند مشخص کند آیا طلا بار دیگر به سمت ۴۴۰۰ دلار حرکت می‌کند یا برای نخستین بار در ماه‌های اخیر محدوده ۴۰۰۰ دلار را به شکل جدی آزمایش خواهد کرد.