انفجار گیشه سینما در شهریور ۱۴۰۵؛ فروش ۲۶۹ میلیاردی و رکورد خیره‌کننده رضا عطاران با «خانوم والده»

بر اساس آمار منتشرشده، سینماهای کشور در شهریورماه در مجموع بیش از ۲۶۹ میلیارد تومان فروش داشته‌اند. این درآمد از فروش بلیت به ۲ میلیون و ۲۳۳ هزار و ۵۶۳ مخاطب در قالب ۸۲ هزار و ۵۹۶ سانس حاصل شده است.

محاسبه این ارقام نشان می‌دهد به طور متوسط در هر سانس حدود ۲۷ نفر حضور داشته‌اند و متوسط درآمد حاصل از هر بلیت حدود ۱۲۰ هزار و ۴۰۰ تومان بوده است.

این متوسط قیمت نکته مهمی درباره رفتار مخاطبان دارد. بهای میانگین پرداخت‌شده از نرخ معمول بسیاری از سالن‌ها پایین‌تر است و بخشی از این اختلاف را می‌توان با استقبال بالا از روزهای نیم‌بها توضیح داد. نمونه روشن این موضوع در روزهای منتهی به روز ملی سینما دیده شد؛ زمانی که اجرای طرح نیم‌بها در روزهای ۲۰، ۲۱ و ۲۲ شهریور تعداد تماشاگران را نسبت به هفته قبل تقریباً دو برابر کرد.

این داده نشان می‌دهد قیمت بلیت همچنان یکی از متغیرهای مهم در تصمیم خانوار برای رفتن به سینماست.

«زنده‌شور» پرفروش‌ترین فیلم شهریور شد

در جدول فروش ماهانه، «زنده‌شور» به کارگردانی کاظم دانشی در جایگاه نخست قرار گرفت.

این فیلم در شهریور حدود ۶۲ میلیارد تومان فروش داشت و با جذب ۴۹۲ هزار و ۹۷ مخاطب در ۱۷ هزار و ۳۸۳ سانس، پرفروش‌ترین فیلم ماه لقب گرفت.

پس از آن، «استخر» ساخته سروش صحت با حدود ۵۵ میلیارد تومان فروش و ۴۶۰ هزار و ۸۹۱ مخاطب در رتبه دوم ایستاد.

اما شاید مهم‌ترین عدد جدول متعلق به فیلمی باشد که فقط بخش کوتاهی از شهریور را روی پرده بوده است.

رضا عطاران با «خانوم والده» معادلات گیشه را تغییر داد

فیلم «خانوم والده» به کارگردانی سهیل موفق و با بازی رضا عطاران از ۲۵ شهریور اکران خود را آغاز کرد. با وجود اینکه تنها روزهای پایانی ماه فرصت حضور در چرخه اکران شهریور را داشت، حدود ۴۷ میلیارد تومان فروش و ۳۶۲ هزار و ۷۰۳ مخاطب ثبت کرد و در رتبه سوم جدول ماه قرار گرفت.

این روند در مهر حتی شتاب بیشتری گرفته است.

تازه‌ترین آمار منتشرشده در ۱۲ مهر نشان می‌دهد تعداد مخاطبان «خانوم والده» از زمان آغاز نمایش به یک میلیون و ۱۰۴ هزار و ۱۷ نفر رسیده است.

پیش از آن نیز آمار هفتگی سینماشهر نشان داده بود که این فیلم در بازه ۴ تا ۱۰ مهر به تنهایی ۴۵۶ هزار و ۷۴۲ مخاطب جذب کرده است؛ در همان هفته کل سینمای ایران حدود ۶۶۴ هزار و ۵۵۰ تماشاگر داشت. به بیان دیگر، نزدیک به هفت نفر از هر ۱۰ تماشاگر سینمای ایران در آن هفته «خانوم والده» را انتخاب کرده‌اند.

این تمرکز کم‌سابقه، نشان می‌دهد موفقیت اخیر گیشه تا حد زیادی به عملکرد یک فیلم وابسته شده است.

هر سانس «خانوم والده» دو برابر متوسط سینما مخاطب داشت

یکی دیگر از شاخص‌های قابل توجه، تعداد تماشاگر به ازای هر سانس است.

متوسط کل سینمای کشور در شهریور حدود ۲۷ مخاطب در هر سانس بوده است، اما «خانوم والده» در همان روزهای نخست اکران به میانگینی نزدیک به ۵۷ تماشاگر در هر سانس رسیده؛ یعنی بیش از دو برابر متوسط کل بازار.

این نسبت اهمیت بیشتری از عدد خام فروش دارد.

فیلمی ممکن است به دلیل در اختیار داشتن تعداد بسیار زیادی سانس، فروش بالایی ثبت کند؛ اما وقتی فیلمی با تعداد سانس کمتر، سالن‌های پُرتری دارد، به معنی وجود تقاضای واقعی و کشش بالاتر مخاطب برای آن عنوان است.

آمار نخستین هفته اکران نیز این موضوع را تأیید می‌کند. «خانوم والده» تنها در دو روز ابتدایی نمایش خود بیش از ۱۱۸ هزار تماشاگر جذب کرد و در همان هفته پرمخاطب‌ترین فیلم سینمای ایران شد.

سه فیلم بیش از ۶۰ درصد فروش شهریور را بلعیدند

جمع فروش «زنده‌شور»، «استخر» و «خانوم والده» حدود ۱۶۴ میلیارد تومان است.

در مقایسه با فروش ۲۶۹ میلیارد تومانی کل بازار، این سه عنوان حدود ۶۱ درصد فروش شهریور را در اختیار داشته‌اند.

این تمرکز بالا دو برداشت متفاوت ایجاد می‌کند.

از یک طرف، نشان می‌دهد همچنان فیلم‌های موفق توانایی کشاندن تعداد قابل توجهی از مردم به سالن‌ها را دارند و ادعای مرگ گیشه با آمار فعلی سازگار نیست.

اما از طرف دیگر، فاصله زیاد چند فیلم صدرنشین با آثار پایین جدول نشان می‌دهد رونق گیشه هنوز میان همه فیلم‌ها توزیع نشده است.

«اسکورت» حدود ۳۷ میلیارد تومان، «سفینه نجات» حدود ۲۸ میلیارد تومان و «ناپلئون در باغ زردآلو» حدود ۱۸ میلیارد تومان فروش داشته‌اند؛ در حالی که فروش آثاری مانند «سقف»، «لباس شخصی»، «آنتیک»، «سفر به لیمویا»، «جانشین» و «تاکسیدرمی» عموماً در محدوده یک تا هفت میلیارد تومان قرار داشته است.

کمدی همچنان موتور اصلی گیشه است؟

عملکرد «خانوم والده» و «استخر» بار دیگر قدرت فیلم‌های کمدی و سرگرم‌کننده را در جذب مخاطب نشان می‌دهد.

البته «زنده‌شور» به عنوان اثری اجتماعی توانسته صدر ماهانه شهریور را در اختیار بگیرد، بنابراین نمی‌توان بازار را کاملاً کمدی‌محور دانست. اما جهش سریع «خانوم والده» پس از ورود به چرخه اکران نشان می‌دهد فیلمی با ترکیب بازیگران شناخته‌شده، لحن سرگرم‌کننده و ظرفیت خانوادگی همچنان می‌تواند در مدت کوتاهی ساختار جدول فروش را تغییر دهد.

در هفته ۲۸ شهریور تا ۳ مهر نیز کل سینمای ایران با ۷۵۴ هزار و ۴۷۸ مخاطب به فروش حدود ۱۰۰ میلیارد تومان رسید و «خانوم والده» به تنهایی بیش از ۴۸۴ هزار مخاطب داشت.

بنابراین موفقیت فیلم رضا عطاران یک جهش یکی دو روزه نبوده و حداقل طی چند هفته استمرار داشته است.

فروش میلیاردی سینما؛ رونق واقعی یا اثر گرانی بلیت؟

برای ارزیابی وضعیت سینما نباید فقط رقم ریالی فروش را بررسی کرد.

افزایش قیمت بلیت طی سال‌های اخیر باعث شده درآمد گیشه حتی بدون رشد مشابه در تعداد تماشاگران افزایش پیدا کند. یک مقایسه تاریخی منتشرشده درباره هفته نخست مهر نشان می‌دهد فروش سینما طی پنج سال به‌شدت افزایش یافته، اما بخشی مهم از این جهش ناشی از رشد نرخ بلیت بوده است.

به همین دلیل، شاخص تعداد مخاطب اهمیت بیشتری دارد.

شهریور با بیش از ۲.۲ میلیون تماشاگر ماه نسبتاً پرتحرکی بوده، اما متوسط ۲۷ نفر در هر سانس نشان می‌دهد تعداد زیادی از سالن‌ها همچنان با ظرفیت کامل فعالیت نمی‌کنند.

بنابراین تصویر دقیق‌تر این است: گیشه نسبت به ماه‌های کم‌رونق وضعیت بهتری دارد، اما رونق شدید روی تعداد محدودی فیلم متمرکز شده است.

«خانوم والده» می‌تواند پرفروش‌ترین فیلم سال شود؟

با عبور تعداد تماشاگران فیلم از مرز یک میلیون نفر در کمتر از سه هفته، «خانوم والده» اکنون یکی از جدی‌ترین بازیگران گیشه پاییز است.

فقط در هفته منتهی به ۷ مهر، کل سینمای ایران حدود ۹۴ میلیارد تومان فروخت و بیش از ۶۹۰ هزار مخاطب داشت؛ «خانوم والده» با فروش هفتگی بیش از ۶۷ میلیارد تومان در صدر جدول ایستاد.

یک هفته بعد نیز این فیلم همچنان بیشترین تعداد مخاطب را در اختیار داشت.

ادامه چنین روندی می‌تواند جایگاه فیلم را در جدول سالانه به سرعت ارتقا دهد؛ هرچند نتیجه نهایی به مدت اکران، ورود فیلم‌های تازه، تعداد سانس‌ها و حفظ استقبال مخاطبان بستگی دارد.

شهریور میلیاردی سینما و یک هشدار مهم برای گیشه

آمار شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بازار سینما هنوز ظرفیت بالایی برای جذب مخاطب دارد. فروش ۲۶۹ میلیارد تومانی و حضور بیش از ۲.۲ میلیون نفر در سالن‌ها، خصوصاً در شرایط فشار اقتصادی بر خانوار، عدد قابل توجهی است.

اما دو نکته نباید نادیده گرفته شود.

نخست اینکه بخش بزرگی از فروش روی سه عنوان متمرکز است و دوم اینکه استقبال از روزهای نیم‌بها نشان می‌دهد هزینه بلیت همچنان برای مخاطب حساسیت بالایی دارد.

در این میان، «خانوم والده» مهم‌ترین پدیده گیشه است؛ فیلمی که با ورود دیرهنگام به اکران شهریور سومین فیلم پرفروش ماه شد و حالا در ۱۲ مهر بیش از یک میلیون و ۱۰۴ هزار نفر را به سالن‌ها کشانده است.

اگر این روند ادامه پیدا کند، رقابت «خانوم والده» با فیلم‌های صدرنشین سال می‌تواند یکی از مهم‌ترین اتفاقات گیشه در نیمه دوم ۱۴۰۵ باشد؛ رقابتی که بیش از رقم میلیاردی فروش، باید با شاخص تعداد واقعی مخاطبان سنجیده شود.