فولاد ایرانیان
هشدار برای بورس فردا ۱۳ مهر؛ پالایشی‌ها بازار را قرمز کردند | اصلاح عمیق‌تر می‌شود یا خریداران برمی‌گردند؟
بورس تهران پس از چند روز حرکت پرقدرت صعودی، یکشنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۵ با غلبه فروشندگان وارد فاز اصلاح شد؛ شاخص کل حدود ۲۴ هزار و ۷۹۰ واحد عقب نشست و در سطح ۷ میلیون و ۷۸۳ هزار واحد قرار گرفت. همزمان خروج پول حقیقی، افزایش صف‌های فروش و تعلیق گسترده نمادهای پالایشی فضای احتیاط را به بازار بازگرداند. با این حال ارزش معاملات بالای ۵۱ هزار میلیارد تومان و باقی ماندن سفارش‌های خرید قابل توجه در پایان بازار نشان می‌دهد تقاضا به‌طور کامل عقب ننشسته است. به همین دلیل معاملات دوشنبه ۱۳ مهر بیش از آنکه آزمون ثبت رکورد تازه باشد، آزمون قدرت خریداران برای مهار موج اصلاح و واکنش بورس به تعیین تکلیف ابهام پالایشی‌ها خواهد بود.
۲۳:۵۵ - ۱۲ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات یکشنبه با افت ۲۴ هزار و ۷۹۰ واحدی معادل ۰.۳۲ درصد به سطح ۷ میلیون و ۷۸۳ هزار و ۲۷۹ واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز ۵ هزار و ۴۵۳ واحد، معادل ۰.۲۶ درصد کاهش پیدا کرد و در محدوده ۲ میلیون و ۶۳ هزار و ۲۶۸ واحد قرار گرفت.
این افت پس از دوره‌ای از رشد سریع بازار رخ داد و از نظر شدت هنوز با یک ریزش سنگین و فراگیر فاصله دارد. با این حال، ترکیب آمارهای معاملاتی نشان می‌دهد فضای روانی بازار در مقایسه با روزهای صعودی گذشته تغییر کرده است.
در پایان معاملات، اقتصادنیوز ۵۳۰ نماد منفی در برابر ۳۳۳ نماد مثبت گزارش کرد و ۳۲۷ صف فروش در مقابل ۱۷۲ صف خرید شکل گرفت. این ترکیب نشان می‌دهد فشار عرضه تنها محدود به چند سهم شاخص‌ساز نبوده و دامنه قابل توجهی از بازار در محدوده منفی معامله شده است.
اقتصادآنلاین نیز با دامنه آماری متفاوت، ۶۲۲ نماد منفی و ۳۳۱ نماد مثبت ثبت کرده و تعداد صف‌های فروش پایان بازار را ۳۳۲ مورد اعلام کرده است. تفاوت ارقام دو منبع به نحوه پوشش نمادها بازمی‌گردد، اما پیام هر دو آمار یکسان است: فروشندگان در روز یکشنبه دست بالاتر را داشتند.
پالایشی‌ها چگونه کل بازار را تحت فشار قرار دادند؟
مهم‌ترین موضوع این روزهای بورس، تعلیق همزمان نمادهای بزرگ صنعت پالایش است.
شپنا، شبندر، شتران، شبریز، شراز و شاوان همزمان از مدار معاملات خارج شده‌اند. نکته مهم این است که علت رسمی اعلام‌شده از سوی ناظر بازار، «بررسی وضعیت شفافیت اطلاعاتی ناشر» بوده است و تا این لحظه نمی‌توان به‌طور قطعی گفت تغییر نرخ خوراک تنها دلیل این توقف‌هاست.
اما چرا بازار فوراً این اتفاق را به نرخ خوراک و قیمت‌گذاری فرآورده‌های نفتی ارتباط داد؟
سودآوری پالایشگاه‌ها به چند متغیر سیاستی بسیار حساس است: قیمت نفت خام و میعانات تحویلی، تخفیف خوراک، نحوه قیمت‌گذاری فرآورده‌ها و نرخ ارز مورد استفاده در محاسبات. هر تغییری در این پارامترها می‌تواند سود شرکت‌های پالایشی را به شکل معناداری جابه‌جا کند.
به همین دلیل حتی پیش از انتشار اطلاعات نهایی، بازار با افزایش ریسک ادراک‌شده روبه‌رو شده است. سرمایه‌گذار در چنین فضایی نمی‌داند سود آینده پالایشگاه‌ها باید با چه فرمولی محاسبه شود؛ بنابراین طبیعی است که بخشی از نقدینگی تا روشن شدن موضوع محتاط شود.
تعلیق شپنا، شبندر و شتران چرا برای کل بورس مهم است؟
پالایشی‌ها فقط یک صنعت مستقل در بورس نیستند. این گروه مجموعه‌ای از شرکت‌های بزرگ و اثرگذار بر شاخص را در خود جای داده است و سهامداران حقیقی فراوانی نیز دارد.
تعلیق همزمان شش نماد مهم از یک طرف نقدشوندگی بخشی از سرمایه بازار را متوقف می‌کند و از طرف دیگر نگرانی درباره سیاست‌های قیمت‌گذاری دولت را به صنایع دیگر منتقل می‌کند.
اگر فعال بازار احساس کند دولت می‌تواند با تغییر یک فرمول بر حاشیه سود شرکتی بزرگ اثر بگذارد، طبیعتاً هنگام ارزش‌گذاری سایر صنایع وابسته به سیاست‌گذاری نیز ضریب احتیاط بیشتری در نظر می‌گیرد.
همین سرایت انتظارات یکی از دلایلی بود که روز یکشنبه حتی صنایع غیرپالایشی نیز با افزایش عرضه مواجه شدند.
خروج پول حقیقی؛ آیا سرمایه‌گذاران از بورس فرار کردند؟
یکی دیگر از سیگنال‌های منفی معاملات امروز، خروج سرمایه حقیقی بود.
اقتصادآنلاین خروج پول حقیقی از معاملات خرد را حدود ۷۵۱ میلیارد تومان اعلام کرده است. اقتصادنیوز نیز با دامنه‌ای شامل سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی، خروج سرمایه را حدود ۸۲۰ میلیارد تومان گزارش کرده است.
این ارقام نشان می‌دهد بخشی از معامله‌گران پس از رشد روزهای گذشته اقدام به شناسایی سود یا کاهش ریسک کرده‌اند.
با این حال هنوز نمی‌توان از «خروج گسترده سرمایه از بورس» صحبت کرد.
اقتصادآنلاین گزارش کرده است که همزمان حدود ۱.۴ همت پول حقیقی از صندوق‌های درآمد ثابت نیز خارج شده است. این نکته مهم است؛ زیرا اگر سرمایه‌گذاران به‌صورت گسترده به سمت پناهگاه‌های کم‌ریسک حرکت می‌کردند، معمولاً انتظار می‌رفت صندوق‌های درآمد ثابت با ورود پول مواجه شوند.
بنابراین بخشی از نقدینگی فعلاً ممکن است در حالت انتظار قرار گرفته باشد یا میان بازارهای مختلف جابه‌جا شود.
ارزش معاملات ۵۱ همتی؛ نقطه امید بورس فردا
در میان آمارهای منفی، یک متغیر مهم همچنان وضعیت نسبتاً مطلوبی دارد: ارزش معاملات.
ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی روز یکشنبه به حدود ۵۱ هزار و ۲۱۲ میلیارد تومان رسید. حجم معاملات نیز نزدیک به ۹۸ میلیارد سهم بود. هرچند ارزش معاملات نسبت به روز قبل کاهش داشت، این عدد همچنان برای بازاری که وارد فاز اصلاح شده، رقم قابل توجهی محسوب می‌شود.
از طرف دیگر، ارزش سفارش‌های خرید پایان بازار حدود ۷.۵ همت در برابر حدود ۶.۶ همت سفارش فروش ثبت شد. اقتصادآنلاین نیز با دامنه‌ای کمی متفاوت ارزش سفارش‌های خرید را ۸.۷ همت در برابر ۷.۶ همت فروش اعلام کرده است.
این آمار یک پیام مهم دارد: اگرچه فروشندگان در تعداد نمادها و قدرت سرانه برتری داشتند، تقاضا از بورس ناپدید نشده است.
به همین دلیل رفتار ابتدای بازار دوشنبه اهمیت زیادی دارد. اگر صف‌های فروش سریع جمع شوند، همین نقدینگی می‌تواند مانع عمیق‌تر شدن اصلاح شود.
کدام صنایع امروز بیشتر مورد توجه بودند؟
در معاملات یکشنبه، فلزات اساسی، محصولات شیمیایی و کانه‌های فلزی از نظر ارزش معاملات در میان گروه‌های مهم بازار قرار داشتند.
کانه‌های فلزی، صندوق‌های طلا و صندوق‌های اهرمی نیز بیشترین ورود پول حقیقی را تجربه کردند، در حالی که صندوق‌های درآمد ثابت، شیمیایی‌ها و بانک‌ها جزو گروه‌های دارای بیشترین خروج سرمایه بودند.
این توزیع نقدینگی نشان می‌دهد بازار به‌صورت یکپارچه در حال فروش نیست و پول هنوز میان صنایع جابه‌جا می‌شود.
در فضای تورمی و نرخ ارز بالا، بخشی از معامله‌گران همچنان به شرکت‌هایی توجه دارند که فروش دلاری، دارایی‌های ارزی یا ظرفیت تعدیل درآمد متناسب با تورم دارند. بنابراین حتی اگر شاخص کل مدتی استراحت کند، امکان شکل‌گیری حرکت‌های انتخابی در برخی صنایع وجود دارد.
پیش‌بینی بورس فردا دوشنبه ۱۳ مهر؛ شروع منفی محتمل است؟
آمار پایان معاملات یکشنبه احتمال شروع محتاطانه و حتی منفی بازار دوشنبه را افزایش داده است.
وجود بیش از ۳۰۰ صف فروش و برتری نمادهای منفی نشان می‌دهد مقداری از عرضه امروز می‌تواند به پیش‌گشایش فردا منتقل شود. اقتصادنیوز نیز سناریوی پایه خود را آغاز معاملات دوشنبه با فشار عرضه دانسته است.
اما مهم‌تر از رنگ دقایق نخست بازار، نحوه واکنش تقاضا پس از شروع معاملات است.
اگر خریداران بار دیگر سفارش‌های فروش را جمع کنند و ارزش معاملات در سطوح بالا باقی بماند، بازار می‌تواند پس از یک شروع ضعیف به سمت تعادل حرکت کند.
در مقابل، اگر صف‌های فروش بزرگ‌تر شوند، خروج پول حقیقی سرعت بگیرد و ارزش معاملات کاهش پیدا کند، اصلاح کوتاه‌مدت بورس می‌تواند یک مرحله دیگر ادامه یابد.
تعیین تکلیف پالایشی‌ها می‌تواند ورق بازار را برگرداند؟
برای معاملات فردا هیچ متغیری به اندازه خبرهای صنعت پالایش اهمیت ندارد.
اگر توضیح رسمی درباره نحوه محاسبه خوراک و فرآورده‌ها منتشر شود و بازار نتیجه بگیرد که سود پالایشگاه‌ها با ضربه بزرگی مواجه نمی‌شود، بخشی از ریسک ایجادشده طی دو روز گذشته می‌تواند تخلیه شود. در این حالت حتی پیش از بازگشایی پالایشی‌ها، فضای عمومی معاملات امکان بهبود دارد.
اما ادامه ابهام نتیجه عکس خواهد داشت.
در حال حاضر طبق اطلاعیه‌های منتشرشده، مهلت تعلیق برخی از نمادهای پالایشی تا ۲۲ مهر اعلام شده است، هرچند در صورت انتشار اطلاعات و رفع ابهام امکان تصمیم جدید ناظر پیش از این تاریخ وجود دارد.
بنابراین معامله‌گران روز دوشنبه بیش از هر خبر دیگری، سامانه کدال و اطلاعیه‌های سازمان بورس را دنبال خواهند کرد.
آیا ریزش ۲۴ هزار واحدی آغاز یک روند نزولی است؟
در مقیاس شاخص کل، افت روز یکشنبه تنها حدود ۰.۳۲ درصد بود. بعد از رشدهای قابل توجه هفته‌های گذشته، چنین اصلاحی به‌تنهایی نشانه تغییر روند میان‌مدت محسوب نمی‌شود.
شاخص کل در ابتدای مهر به سرعت از محدوده‌های پایین‌تر عبور کرده و طی روزهای گذشته رکوردهای جدیدی ثبت کرده بود. در چنین شرایطی شناسایی سود و افزایش عرضه در نزدیکی سقف‌ها اتفاق غیرعادی نیست.
آنچه این اصلاح را خطرناک‌تر می‌کند نه افت یک‌روزه شاخص، بلکه ترکیب چند روزه متغیرهاست.
اگر طی معاملات آینده خروج پول حقیقی تداوم یابد، ارزش معاملات افت کند، صف‌های فروش بزرگ‌تر شوند و ابهام پالایشی‌ها حل نشود، می‌توان درباره عمیق‌تر شدن اصلاح صحبت کرد.
اما اگر بازار بتواند در همین محدوده نقدینگی را حفظ کند و عرضه‌ها جذب شوند، معاملات یکشنبه بیشتر شبیه استراحت بازار پس از یک موج صعودی خواهد بود.
بورس فردا؛ سه علامت مهم را زیر نظر بگیرید
برای تشخیص مسیر معاملات دوشنبه، سه عامل از خود عدد شاخص مهم‌تر هستند: وضعیت صف‌های فروش در نیم ساعت ابتدایی، جریان ورود یا خروج پول حقیقی و هرگونه خبر رسمی درباره پالایشگاه‌ها.
اگر صف‌های فروش از همان ابتدای بازار سبک شوند و خروج پول حقیقی کاهش پیدا کند، احتمال برگشت تعادل بالا می‌رود. اما اگر تعداد صف‌های فروش از محدوده ۳۰۰ نماد فراتر برود و ارزش معاملات نیز همزمان کاهش پیدا کند، ترس از اصلاح عمیق‌تر تقویت خواهد شد.
فعلاً داده‌های یکشنبه تصویر یک بازار دوگانه را نشان می‌دهند: فروشندگان در تعداد نمادها و جریان پول دست بالا را دارند، اما نقدینگی و تقاضای بالقوه هنوز در بازار حضور دارد.
به همین دلیل سناریوی محتمل برای دوشنبه ۱۳ مهر، شروعی محتاطانه و پرعرضه و سپس تلاش بازار برای رسیدن به تعادل است؛ مگر اینکه خبر تازه‌ای درباره نرخ خوراک پالایشگاه‌ها معادله را پیش از شروع معاملات تغییر دهد.
در نهایت، بورس فردا بیش از آنکه برای شکستن رکورد جدید آماده شود، با یک آزمون مهم روبه‌روست: آیا اعتماد خریداران برای جذب عرضه‌ها کافی است یا ابهام پالایشی‌ها اصلاح کوتاه‌مدت را یک روز دیگر ادامه خواهد داد؟
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
