هشدار جدی به خریداران آیفون ۱۸؛ فروش بدون رجیستری دردسرساز شد | سامانه ۱۲۴ آماده دریافت شکایت

اظهارات تازه مدیر دفتر خدمات بازرگانی وزارت صمت، توجه‌ها را به یکی از شیوه‌های پرخطر فروش تلفن همراه جلب کرده است؛ فروش گوشی‌هایی که وضعیت قانونی مشخصی ندارند، اما با تبلیغات جذاب و قیمت پایین‌تر به مشتری پیشنهاد می‌شوند.

محله‌ای توضیح داده برخی فروشندگان ممکن است با عباراتی مانند «بدون گارانتی» یا «فاقد اصالت»، مشتری را به خرید محصولی تشویق کنند که عرضه قانونی آن محل تردید است. او این نوع رفتار را در صورت گمراه کردن مشتری، مصداق احتمالی اغواگری دانسته است.

به گفته این مقام وزارت صمت، فروشنده نمی‌تواند صرفاً با اعلام نداشتن گارانتی یا ارائه تخفیف، مسئولیت اطلاع‌رسانی درباره وضعیت قانونی کالا را نادیده بگیرد.

این موضوع به‌ویژه درباره گوشی‌های گران‌قیمت اهمیت دارد؛ زیرا زیان خریدار تنها محدود به هزینه احتمالی تعمیرات نیست. گوشی فاقد ثبت قانونی ممکن است پس از مدتی امکان استفاده از خدمات شبکه تلفن همراه را از دست بدهد.

آیفون ۱۸ در ایران؛ چه مدل‌هایی واقعاً عرضه شده‌اند؟

یکی از نکات مهم برای جلوگیری از انتشار اطلاعات نادرست، تفکیک مدل‌های مختلف خانواده آیفون ۱۸ است.

شرکت اپل در ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ از آیفون ۱۸ پرو و آیفون ۱۸ پرو مکس رونمایی کرد و عرضه جهانی این دو مدل از ۱۸ سپتامبر آغاز شد. با این حال، مدل پایه آیفون ۱۸ در مراسم پاییزی اپل معرفی نشد و انتشار آن برای سال ۲۰۲۷ پیش‌بینی شده است.

بنابراین در گزارش‌های مربوط به بازار ایران باید مشخص باشد منظور از «آیفون ۱۸» مدل‌های پرو و پرو مکس موجود در بازار جهانی است یا مدل پایه‌ای که هنوز به‌صورت رسمی عرضه نشده است.

این تفاوت اهمیت دارد؛ چراکه استفاده کلی از نام آیفون ۱۸ ممکن است زمینه انتشار آگهی‌های مبهم یا گمراه‌کننده را فراهم کند.

واردات تجاری گوشی بالای ۴۰۰ یورو چه وضعیتی دارد؟

بر اساس گزارش‌های منتشرشده درباره ضوابط ثبت سفارش سال ۱۴۰۵، پس از چند ماه وقفه، ثبت سفارش جدید تلفن همراه در مرحله نخست برای گوشی‌هایی با ارزش کمتر از ۴۰۰ یورو از سر گرفته شد.

در این چارچوب، مدل‌های گران‌قیمت آیفون ۱۸ پرو و پرو مکس امکان استفاده از مسیر فعلی ثبت سفارش تجاری را ندارند. بنابراین عرضه احتمالی دستگاه در یک فروشگاه، به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که آن گوشی از مسیر قانونی واردات تجاری تأمین شده است.

نکته تعیین‌کننده این است که محدودیت کنونی به مرحله فعلی ثبت سفارش مربوط می‌شود. هرگونه تغییر در سیاست واردات باید با اعلام رسمی ضوابط جدید بررسی شود؛ نه بر اساس وعده فروشندگان یا اخبار غیررسمی شبکه‌های اجتماعی.

آیا آیفون ۱۸ از طریق مسافری رجیستر می‌شود؟

موضوع دیگری که خریداران باید به آن توجه کنند، تفاوت واردات تجاری با ورود مسافری است.

ورود مسافری برای همراه مسافر طراحی شده و نباید به مسیری برای تأمین موجودی تجاری فروشگاه‌ها تبدیل شود. حتی اگر گوشی از نظر فیزیکی وارد کشور شده باشد، این موضوع به‌تنهایی به معنای امکان فعال‌سازی قانونی آن در شبکه تلفن همراه نیست.

در گزارش ۱۳ مهر تسنیم تأکید شده بود که هیچ دستورالعمل رسمی تازه‌ای برای رجیستری مدل‌های آیفون ۱۸ اعلام نشده است. گزارش ۱۷ مهر نیز همین نگرانی را تکرار کرده است.

البته درباره ثبت یا تعریف ارزش گمرکی این سری، گزارش‌های منتشرشده کاملاً یکسان نیستند. برخی از مطرح شدن اطلاعات ارزش‌گذاری گمرکی خبر داده‌اند و برخی دیگر نبود شناسه قابل استفاده را گزارش کرده‌اند. بنابراین بدون استعلام مستقیم از سامانه‌های مربوط، نباید درباره ثبت شدن یا نشدن تمام مدل‌ها حکم قطعی داد.

نکته اساسی این است که حتی ثبت ارزش گمرکی نیز معادل مجوز واردات، ترخیص قانونی یا رجیستری نیست.

فرق گوشی بدون گارانتی، بدون شناسه و رجیسترنشده چیست؟

یکی از دلایل سردرگمی خریداران، استفاده نادرست از اصطلاحاتی است که در بازار تلفن همراه معانی متفاوتی دارند.

وجود یکی از این شرایط لزوماً به معنای وجود تمام موارد دیگر نیست.

برای مثال، نداشتن گارانتی به‌تنهایی ثابت نمی‌کند گوشی قاچاق است. در مقابل، داشتن کارت گارانتی نیز جایگزین استعلام اصالت و رجیستری نمی‌شود.

خریدار باید وضعیت هر مورد را جداگانه بررسی کند؛ به‌خصوص زمانی که فروشنده از عبارت‌هایی مانند «بعداً رجیستر می‌شود» استفاده می‌کند.

وعده رجیستری تضمینی آیفون ۱۸؛ خطری جدی برای خریداران

در روزهای اخیر برخی آگهی‌ها با وعده رجیستری آینده یا دریافت مبالغ جداگانه برای فعال‌سازی سری آیفون ۱۸ منتشر شده‌اند.

گزارش ۱۳ مهر تسنیم حتی به ادعاهایی درباره دریافت ۲۰۰ میلیون تومان برای رجیستری اشاره کرده و تأکید داشته که این مبالغ فاقد مبنای رسمی تأییدشده هستند.

مسئله فقط هزینه اضافه نیست؛ خریدار ممکن است گوشی را تحویل بگیرد اما امکان استفاده پایدار از سیم‌کارت در آن را نداشته باشد.

همچنین نباید تصور کرد روشن شدن گوشی یا آنتن‌دهی اولیه به معنای ثبت قانونی و دائمی دستگاه است. سامانه همتا پیش‌تر هشدار داده بود گوشی‌های فاقد ثبت معتبر ممکن است ابتدا به شبکه متصل شوند و پس از مهلت تعیین‌شده خدماتشان قطع شود.

بنابراین معیار اطمینان، وعده شفاهی فروشنده نیست؛ پاسخ استعلام رسمی شناسه دستگاه است.

کلاهبرداری با پیش‌فروش آیفون ۱۸؛ پرونده ۴ میلیارد تومانی

نگرانی درباره آگهی‌های غیررسمی صرفاً یک احتمال نظری نیست.

پلیس فتا تهران در چهارم مهر ۱۴۰۵ از شناسایی و دستگیری متهم پرونده‌ای خبر داد که با تبلیغ پیش‌فروش گوشی‌های جدید آیفون در اینستاگرام، بیش از چهار میلیارد تومان از متقاضیان دریافت کرده بود.

براساس توضیحات پلیس، شاکیان تحت تأثیر قیمت استثنایی و محدود بودن فرصت ثبت‌نام، بدون بررسی هویت فروشنده مبالغی واریز کرده بودند، اما پس از پرداخت، فروشنده پاسخ‌گو نبود.

این پرونده نشان می‌دهد خطر خرید گوشی جدید تنها به مسئله رجیستری محدود نیست. پیش‌پرداخت به فروشگاه ناشناس یا صفحات اجتماعی نیز می‌تواند باعث از دست رفتن کل مبلغ شود.

چگونه اصالت گوشی آیفون را قبل از خرید بررسی کنیم؟

مهم‌ترین اقدام خریداران، بررسی شناسه ۱۵ رقمی IMEI پیش از پرداخت وجه است.

این شناسه را می‌توان از اطلاعات دستگاه یا با شماره‌گیری *#06# مشاهده کرد. سپس باید آن را از طریق کد دستوری *7777#، پیامک به ۷۷۷۷ یا وب‌سایت رسمی همتا استعلام کرد.

پاسخ استعلام باید با برند، مدل و مشخصات دستگاه موردنظر مطابقت داشته باشد. همچنین نوع ورود دستگاه، وضعیت قانونی و امکان فعال‌سازی باید بررسی شود. این مراحل در راهنمای رسمی استعلام اصالت تلفن همراه نیز توضیح داده شده‌اند.

برای گوشی دارای سابقه مالکیت نیز انتقال مالکیت ضروری است و صرف دریافت جعبه یا فاکتور، جایگزین آن نمی‌شود.

در خرید گوشی نو، بهتر است فاکتور دارای مشخصات فروشنده و شناسه IMEI دریافت شود و فعال‌سازی دستگاه پیش از پایان معامله کنترل شود.

سامانه ۱۲۴؛ چگونه تخلف فروش موبایل را گزارش کنیم؟

وزارت صمت از مردم خواسته در صورت مشاهده عرضه گوشی فاقد شناسه قانونی یا تبلیغات گمراه‌کننده، گزارش خود را از طریق سامانه ۱۲۴ ثبت کنند.

مصرف‌کنندگان می‌توانند با شماره ۱۲۴ تماس بگیرند یا از مسیر اینترنتی ثبت شکایت وزارت صمت استفاده کنند.

برای بررسی مؤثرتر گزارش، بهتر است نام فروشگاه، نشانی، مشخصات دستگاه، تصویر آگهی، فاکتور یا مستندات مکاتبات با فروشنده در اختیار مرجع رسیدگی قرار گیرد.

البته ثبت شکایت به معنای اثبات فوری تخلف نیست؛ موضوع باید در چارچوب اختیارات دستگاه‌های نظارتی بررسی شود.

چرا آیفون ۱۸ با وجود محدودیت واردات به بازار راه پیدا کرده است؟

وجود تقاضا برای گوشی‌های پرچمدار، حتی در شرایط محدودیت ثبت سفارش، موجب شده برخی فروشندگان به عرضه غیررسمی محصولات جدید روی بیاورند.

در گزارش‌های ابتدای مهر، از مشاهده آگهی‌های فروش سری آیفون ۱۸ و حتی تبلیغ قرعه‌کشی این گوشی در کانال‌ها و فروشگاه‌های آنلاین خبر داده شده بود.

از منظر اقتصادی، این وضعیت می‌تواند نتیجه شکاف میان تقاضای بازار و دسترسی محدود به مسیر رسمی تأمین کالا باشد.

اما همین شکاف احتمال شکل‌گیری قیمت‌های غیرشفاف، دریافت پیش‌پرداخت‌های سنگین و فروش محصولات فاقد پشتیبانی معتبر را افزایش می‌دهد.

در چنین فضایی، مسئولیت دستگاه‌های نظارتی فقط برخورد با خریدار یا فروشنده نهایی نیست؛ شفاف‌سازی درباره ضوابط واردات، ثبت سفارش، رجیستری و نحوه عرضه قانونی نیز اهمیت دارد.

آیا محدودیت واردات آیفون ۱۸ برداشته می‌شود؟

در حال حاضر نمی‌توان زمان مشخصی برای تغییر محدودیت‌های واردات یا آغاز رجیستری این مدل‌ها اعلام کرد.

تجربه آیفون ۱۴ نشان داده که وضعیت حقوقی ورود و رجیستری گوشی‌ها ممکن است در طول زمان تغییر کند؛ اما همین تجربه دلیل کافی برای تضمین رجیستری آیفون ۱۸ در آینده نیست.

برای هرگونه تصمیم تازه باید ضوابط مربوط به ثبت سفارش، حقوق ورودی، ارزش‌گذاری گمرکی و شرایط فعال‌سازی از سوی مراجع مسئول اعلام شود.

بنابراین خریدار نباید تصمیم چندصد میلیون تومانی خود را بر پایه احتمالی قرار دهد که هنوز به دستورالعمل رسمی تبدیل نشده است.

جمع‌بندی؛ آیفون ارزان بدون رجیستری ممکن است گران تمام شود

هشدار تازه وزارت صمت نشان می‌دهد مسئله عرضه آیفون ۱۸ در بازار ایران دیگر تنها یک موضوع تجاری نیست و به حقوق مصرف‌کنندگان نیز گره خورده است.

از یک طرف محدودیت فعلی ثبت سفارش گوشی‌های بالای ۴۰۰ یورو پابرجاست و از طرف دیگر آگهی‌های عرضه غیررسمی سری آیفون ۱۸ در بازار مشاهده شده‌اند. همزمان، گزارش‌های اخیر از نبود مسیر تأییدشده رجیستری برای این مدل‌ها حکایت دارند.

در چنین شرایطی، پایین‌تر بودن قیمت یک گوشی نمی‌تواند جبران‌کننده نامشخص بودن وضعیت قانونی آن باشد.