فولاد ایرانیان
تهدید بی‌سابقه وزیر جنگ آمریکا علیه ایران؛ هگست از «مذاکره یا ویرانی» گفت | آیا ترامپ آماده حمله جدید است؟
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در تازه‌ترین اظهارات خود علیه ایران هشدار داد که تهران باید میان دستیابی به توافق بر سر برنامه هسته‌ای و مواجهه با اقدام نظامی شدید واشنگتن یکی را انتخاب کند. این سخنان که شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵ در دانشگاه تنسی مطرح شد، در شرایطی بازتاب گسترده‌ای پیدا کرده که مذاکرات ایران و آمریکا با بن‌بست روبه‌رو است و هم‌زمان فشارهای اقتصادی واشنگتن ادامه دارد. هگست همچنین مدعی شد ایران با توسعه توان موشکی خود تلاش می‌کند هزینه اقدام نظامی علیه این کشور را افزایش دهد. با این حال، تهدید تازه مقام ارشد پنتاگون به معنای صدور فرمان قطعی حمله نیست و برای ارزیابی احتمال تشدید درگیری‌ها باید مواضع رسمی، تحرکات نظامی و روند دیپلماسی را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
۰۰:۴۳ - ۲۶ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
وزیر جنگ آمریکا در سخنرانی روز شنبه ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۵ مهر ۱۴۰۵، در جمع دانشجویان دوره آموزش افسران ذخیره و نیروهای تازه‌وارد نظامی در دانشگاه تنسی، مواضع تندی درباره برنامه هسته‌ای ایران مطرح کرد.
به گزارش خبرگزاری آناتولی، پیت هگست اعلام کرد دولت دونالد ترامپ مصمم است مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شود و برای تحقق این هدف، گزینه نظامی را نیز کنار نگذاشته است.
هگست با متهم کردن تهران به پیگیری آنچه «جاه‌طلبی‌های هسته‌ای» خواند، گفت ایران باید در فرصت کوتاهی درباره کنار گذاشتن این برنامه‌ها از طریق مذاکره تصمیم بگیرد؛ در غیر این صورت، ممکن است با اقدام نظامی ویرانگر آمریکا مواجه شود.
این اظهارات از آن جهت اهمیت دارد که از سوی یکی از ارشدترین مقام‌های امنیتی دولت آمریکا بیان شده و مستقیماً موضوع مذاکرات هسته‌ای را به تهدید استفاده از نیروی نظامی پیوند می‌دهد.
با وجود این، در گزارش منتشرشده درباره سخنرانی هگست، تاریخ مشخصی برای اجرای عملیات جدید یا نشانه‌ای از صدور دستور قطعی حمله ارائه نشده است.
ادعای هگست درباره توان موشکی ایران چه بود؟
یکی دیگر از محورهای سخنان وزیر جنگ آمریکا، توان موشکی ایران بود.
هگست ادعا کرد تهران زرادخانه بزرگی از موشک‌های متعارف ایجاد کرده است تا کشورهایی را که به اقدام نظامی علیه آن فکر می‌کنند، با خطر پاسخ متقابل مواجه کند.
از نگاه مقام آمریکایی، این توان نظامی یکی از موانع مهم در مسیر اعمال فشار بیشتر بر ایران است.
با این حال، توسعه توان موشکی و تصمیم به تولید سلاح هسته‌ای دو موضوع متفاوت هستند و نباید آن‌ها را بدون شواهد مستقل یکسان تلقی کرد.
تهران همواره بر ماهیت دفاعی برنامه موشکی خود تأکید کرده و هدف از تقویت این توان را بازدارندگی در برابر تهدیدهای خارجی دانسته است.
در مقابل، مقام‌های آمریکایی معتقدند توان موشکی ایران می‌تواند امنیت نیروهای نظامی و متحدان واشنگتن در منطقه را تهدید کند.
اختلاف دیدگاه دو طرف نشان می‌دهد موضوع موشک‌ها، علاوه بر پرونده هسته‌ای، یکی از محورهای اصلی مناقشه امنیتی میان ایران و آمریکاست.
راهبرد فشار حداکثری ترامپ؛ تحریم اقتصادی در کنار تهدید نظامی
سخنان هگست را باید در چارچوب سیاست گسترده‌تر دولت ترامپ در قبال ایران بررسی کرد.
وزارت خزانه‌داری آمریکا در ۲۴ اوت ۲۰۲۶، برابر با دوم شهریور ۱۴۰۵، عملیات تحریمی جدیدی با عنوان «انزوای اقتصادی» را آغاز کرد.
براساس اعلام رسمی این وزارتخانه، هدف برنامه یادشده محدود کردن شبکه‌های مالی، صادراتی و تجاری مرتبط با ایران و افزایش هزینه همکاری اقتصادی با نهادهای هدف تحریم است.
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، این اقدامات را بخشی از راهبرد افزایش فشار برای وادار کردن تهران به تغییر مواضع خود معرفی کرده است.
در اول اکتبر نیز وزارت خزانه‌داری از گسترش اقدامات تحریمی علیه بخش‌هایی از صنایع ایران، از جمله خودرو، راه‌آهن و فولاد خبر داد.
هگست پیش‌تر در اظهارات رسمی ۲۴ اوت تأکید کرده بود که وزارت جنگ و وزارت خزانه‌داری در اعمال فشار علیه ایران هماهنگ هستند.
بنابراین بخش مربوط به اهمیت فشار اقتصادی در خبر حاضر با مواضع قبلی او همخوانی دارد، هرچند متن کامل سخنرانی تازه در دانشگاه تنسی، در منابع بررسی‌شده به‌طور مستقل در دسترس نبود.
آیا تحریم‌های جدید آمریکا توانسته اقتصاد ایران را متوقف کند؟
یکی از اهداف اعلامی واشنگتن، کاهش منابع درآمدی ایران و محدود کردن توان مالی نهادهای تحت تحریم است.
با این حال، میزان موفقیت این سیاست محل اختلاف است.
روزنامه واشنگتن‌پست در گزارشی به تاریخ ۹ اکتبر اعلام کرد دولت ترامپ در تحقق برخی از زمان‌بندی‌های اولیه خود برای محدود کردن کامل فعالیت‌های اقتصادی و صادرات نفت ایران با دشواری روبه‌رو شده است.
براساس این گزارش، با وجود فشارهای شدید، بخشی از فعالیت‌های تجاری و صادراتی ایران ادامه داشته است.
این مسئله نشان می‌دهد میان اهداف اعلام‌شده سیاست تحریمی و نتایج واقعی آن ممکن است فاصله وجود داشته باشد.
از سوی دیگر، ادامه تحریم‌ها می‌تواند هزینه نقل‌وانتقال پول، بیمه، حمل‌ونقل و واردات کالا را افزایش دهد؛ هزینه‌هایی که در نهایت ممکن است بر فعالیت بنگاه‌ها و وضعیت معیشتی خانوارها نیز تأثیر بگذارند.
در نتیجه، فشار اقتصادی تنها یک ابزار سیاسی نیست و پیامدهای آن می‌تواند به بخش‌های مختلف اقتصاد سرایت کند.
موضع ایران در برابر درخواست‌های آمریکا؛ مذاکرات در چه مرحله‌ای است؟
در حالی که مقام‌های واشنگتن از ضرورت توافق بر سر پرونده هسته‌ای سخن می‌گویند، تهران بر لزوم رسیدگی هم‌زمان به مسائل امنیتی، تحریم‌ها و شرایط منطقه تأکید دارد.
براساس گزارش رویترز در ۱۲ اکتبر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد تهران پاسخ آمریکا به پیشنهاد خود درباره تنگه هرمز را بررسی می‌کند و پس از پایان این بررسی، موضعش را از طریق میانجی‌ها اعلام خواهد کرد.
یکی از اختلافات اصلی دو طرف، ترتیب موضوعات مذاکرات است.
واشنگتن خواهان پرداختن به پرونده هسته‌ای در مراحل اولیه گفت‌وگوهاست، در حالی که تهران بر اهمیت مسائل مرتبط با امنیت کشتیرانی و شرایط توافق گسترده‌تر تأکید دارد.
قطر و پاکستان نیز در ماه‌های گذشته در انتقال پیام‌ها و تسهیل تماس‌های دیپلماتیک نقش داشته‌اند.
بنابراین، برخلاف تصویری که تهدیدهای سیاسی ممکن است ایجاد کنند، مسیر گفت‌وگو به‌طور کامل از دستور کار کنار گذاشته نشده است؛ هرچند نشانه‌ای از دستیابی دو طرف به توافق نهایی وجود ندارد.
برنامه هسته‌ای ایران؛ آژانس بین‌المللی انرژی اتمی چه می‌گوید؟
یکی از مهم‌ترین موضوعات در ارزیابی ادعاهای آمریکا، وضعیت واقعی برنامه هسته‌ای ایران است.
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش‌های خود درباره محدود شدن دسترسی بازرسان به برخی تأسیسات و نامشخص بودن وضعیت بخشی از مواد هسته‌ای ابراز نگرانی کرده است.
در مقابل، مقام‌های ایرانی برنامه هسته‌ای کشور را صلح‌آمیز توصیف می‌کنند و محدودیت‌های ایجادشده در روند بازرسی‌ها را در ارتباط با حملات نظامی و نگرانی‌های امنیتی توضیح می‌دهند.
براساس گزارش به‌روز‌شده سرویس تحقیقات کنگره آمریکا در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، وضعیت کنونی برنامه هسته‌ای ایران همچنان با ابهام همراه است.
این گزارش یادآوری می‌کند ارزیابی اطلاعاتی منتشرشده آمریکا در سال ۲۰۲۵ بیان کرده بود که ایران در آن زمان در حال ساخت سلاح هسته‌ای نبود.
با این حال، آسیب‌دیدگی تأسیسات و محدودیت نظارت بین‌المللی، ارزیابی وضعیت فعلی را دشوار کرده است.
بنابراین ادعای پیگیری ساخت سلاح هسته‌ای نباید بدون داده‌های تأییدشده به‌عنوان یک واقعیت قطعی ارائه شود. در عین حال، ابهام‌های موجود درباره مواد و تأسیسات هسته‌ای نیز نیازمند بررسی فنی و دسترسی نظارتی است.
آیا تهدید هگست نشانه حمله قریب‌الوقوع آمریکا به ایران است؟
پاسخ به این پرسش نیازمند تفکیک میان لفاظی سیاسی، آماده‌سازی نظامی و تصمیم عملیاتی است.
وزیر جنگ آمریکا با مطرح کردن احتمال اقدام شدید نظامی، تلاش کرده پیام بازدارنده و فشار سیاسی واشنگتن را برجسته کند.
اما برای نتیجه‌گیری درباره قریب‌الوقوع بودن حمله، صرف سخنان یک مقام سیاسی کافی نیست.
نشانه‌های مهم‌تر می‌توانند شامل اعلام تصمیم رسمی، تغییرات قابل‌تأیید در آرایش نیروها، هشدارهای امنیتی مشخص و تحولات واقعی در روند مذاکرات باشند.
در روز جمعه ۱۶ اکتبر نیز دونالد ترامپ در گفت‌وگو با نیوزمکس احتمال حمله به مجموعه‌ای موسوم به «کوه کلنگ» را مطرح کرد؛ تأسیساتی که در گزارش‌ها با برنامه هسته‌ای ایران مرتبط دانسته شده است.
او در همان گفت‌وگو استفاده از سلاح هسته‌ای و اعزام نیروی زمینی آمریکا را رد کرد.
این مواضع نشان می‌دهد گزینه‌های مختلف نظامی در سطح اظهارات مقام‌های آمریکایی مطرح هستند، اما از این سخنان نمی‌توان زمان یا قطعیت اجرای یک عملیات جدید را استخراج کرد.
پیامدهای تهدید نظامی آمریکا برای تنگه هرمز و بازار انرژی
تشدید تنش میان ایران و آمریکا تنها یک موضوع دوجانبه نیست و می‌تواند بر بازار جهانی انرژی نیز تأثیر بگذارد.
تنگه هرمز یکی از مسیرهای مهم انتقال نفت و گاز در جهان است و افزایش نااطمینانی درباره امنیت رفت‌وآمد کشتی‌ها می‌تواند هزینه حمل‌ونقل و بیمه محموله‌های انرژی را بالا ببرد.
در ماه‌های گذشته، اختلاف دو طرف درباره امنیت این آبراه به یکی از محورهای مهم مذاکرات تبدیل شده است.
همچنین گزارش‌های اخیر از افزایش خطر برای کشتی‌های تجاری در بخش‌هایی از منطقه حکایت داشته‌اند.
در چنین شرایطی، تهدیدهای تازه نظامی می‌توانند انتظارات معامله‌گران نفت را تحت تأثیر قرار دهند.
با این حال، افزایش قیمت انرژی به مجموعه‌ای از عوامل، از جمله میزان عرضه واقعی، موجودی انبارها و وضعیت تقاضای جهانی وابسته است و نمی‌توان هر نوسان نفت را مستقیماً به یک اظهارنظر نسبت داد.
سه سناریوی پیش روی روابط ایران و آمریکا
با توجه به مواضع اخیر واشنگتن و وضعیت مذاکرات، سه مسیر احتمالی برای تحولات آینده قابل بررسی است.
سناریوی نخست؛ ادامه فشار اقتصادی و مذاکره غیرمستقیم: آمریکا ممکن است تحریم‌ها را حفظ کند و هم‌زمان از طریق میانجی‌ها برای دستیابی به توافق تلاش کند. این مسیر می‌تواند بدون حل فوری اختلافات، کانال‌های دیپلماتیک را فعال نگه دارد.
سناریوی دوم؛ تشدید تنش بدون جنگ گسترده: احتمال دارد تهدیدهای لفظی، اقدامات محدود نظامی یا فشار بر مسیرهای تجاری ادامه پیدا کند، بی‌آنکه به رویارویی گسترده تازه منجر شود.
سناریوی سوم؛ افزایش درگیری نظامی: در صورت شکست گفت‌وگوها یا وقوع حادثه‌ای که دو طرف آن را تهدید جدی امنیتی تلقی کنند، خطر گسترش درگیری وجود دارد.
هیچ‌یک از این سناریوها را نمی‌توان براساس سخنان هگست قطعی دانست. تصمیم‌های بعدی طرفین و نقش میانجی‌های منطقه‌ای در تعیین مسیر تحولات اهمیت زیادی خواهد داشت.
جمع‌بندی؛ پیام جدید واشنگتن به تهران چیست؟
اظهارات شنبه پیت هگست نشان می‌دهد دولت ترامپ همچنان از ترکیب فشار اقتصادی، تهدید نظامی و پیشنهاد مذاکره در سیاست خود علیه ایران استفاده می‌کند.
وزیر جنگ آمریکا با طرح دو گزینه توافق یا اقدام نظامی شدید، بار دیگر تأکید کرده که واشنگتن پرونده هسته‌ای ایران را از اولویت‌های امنیتی خود می‌داند.
در مقابل، ایران خواهان بررسی مجموعه‌ای از مطالبات امنیتی، سیاسی و اقتصادی در چارچوب مذاکرات است و اختلاف نظر دو طرف درباره ترتیب و محتوای گفت‌وگوها همچنان پابرجاست.
نکته اصلی این است که تهدید هگست از نظر سیاسی قابل‌توجه است، اما به‌تنهایی نشانه صدور دستور حمله جدید نیست. تا زمانی که تصمیم رسمی یا تحول میدانی تأییدشده‌ای اعلام نشود، ارزیابی احتمال تشدید جنگ باید با احتیاط انجام گیرد.
اکنون آینده این تنش‌ها بیش از هر چیز به واکنش دیپلماتیک تهران و واشنگتن، وضعیت مذاکرات هسته‌ای و تحولات امنیتی منطقه وابسته خواهد بود.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
