فولاد ایرانیان
پیام مهم پزشکیان به جشنواره «هزار و یک روایت»؛ روستاها و عشایر ایران به قاب جهانی سینما می‌آیند
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در پیامی به سومین جشنواره ملی فیلم کوتاه و عکس روستا و عشایر «هزار و یک روایت» در خراسان شمالی، بر ضرورت ثبت فرهنگ بومی، حفظ هویت تاریخی و معرفی ظرفیت‌های ناشناخته روستاها و عشایر ایران تأکید کرد. او سینما و عکاسی را از ابزارهای مؤثر دیپلماسی فرهنگی دانست و خواستار بهره‌گیری از زبان جهانی هنر برای شناساندن آداب‌ورسوم، سبک زندگی و میراث فرهنگی اقوام ایرانی شد. این پیام در شرایطی منتشر شده که جشنواره «هزار و یک روایت» با مشارکت گسترده هنرمندان سراسر کشور و دریافت بیش از ۱۲۰۰ اثر، به یکی از رویدادهای فرهنگی مورد توجه در مهر ۱۴۰۵ تبدیل شده است؛ رویدادی که می‌تواند فرصتی برای بازتعریف جایگاه روستا و عشایر در سینمای ایران باشد.
۲۳:۵۷ - ۳۰ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
مسعود پزشکیان روز پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵ در پیامی به سومین جشنواره «هزار و یک روایت»، از هنرمندان، فیلم‌سازان، عکاسان و برگزارکنندگان این رویداد فرهنگی قدردانی کرد.
رئیس‌جمهور در این پیام، روستاها و جوامع عشایری را بخشی مهم از هویت فرهنگی و اجتماعی ایران معرفی کرد و بر اهمیت ثبت تصویری زندگی، سنت‌ها و آداب اقوام مختلف تأکید داشت.
او با اشاره به تنوع فرهنگی کشور، از زندگی روستایی، کوچ عشایر و سنت‌های اقوامی همچون شاهسون، بختیاری، قشقایی، کرد، ترکمن، لک و عرب به‌عنوان جلوه‌هایی از حافظه تاریخی ایران یاد کرد.
به باور پزشکیان، فرهنگ ایران را نمی‌توان صرفاً در شهرهای بزرگ و آثار تاریخی شهری جست‌وجو کرد؛ بلکه زندگی روزمره روستاییان و عشایر نیز بخش جدایی‌ناپذیر روایت هویت ایرانی است.
این نگاه، اهمیت رویدادهای هنری متمرکز بر مناطق کمتر دیده‌شده را برجسته می‌کند؛ زیرا بسیاری از آیین‌ها، گویش‌ها و شیوه‌های زندگی بومی، بدون ثبت و مستندسازی ممکن است به‌تدریج از حافظه عمومی فاصله بگیرند.
جزئیات سومین جشنواره «هزار و یک روایت»؛ بیش از ۱۲۰۰ اثر به دبیرخانه رسید
سومین دوره جشنواره ملی فیلم کوتاه و عکس روستا و عشایر با میزبانی استان خراسان شمالی برگزار شده و آیین اختتامیه آن برای پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵ در بجنورد برنامه‌ریزی شده است.
بر اساس اعلام مهدی آریان، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان شمالی، یک‌هزار و ۲۲۶ اثر به دبیرخانه این رویداد ارسال شده که شامل ۲۲۴ اثر در بخش فیلم کوتاه و یک‌هزار و دو اثر در بخش عکاسی بوده است.
پس از بررسی‌های اولیه، یک‌هزار و ۵۲ اثر تأیید شدند. همچنین فیلم‌های ارسالی در قالب‌های داستانی، مستند، پویانمایی و آثار مرتبط با هوش مصنوعی دسته‌بندی شده‌اند.
طبق برنامه اعلام‌شده، سالن فرهیختگان دانشگاه آزاد اسلامی بجنورد میزبان مراسم اختتامیه خواهد بود و نمایش رایگان فیلم‌های منتخب در سینما هماگ نیز در برنامه‌های جشنواره قرار داشته است.
این آمار نشان می‌دهد موضوع زندگی روستایی و عشایری توانسته توجه شمار قابل‌توجهی از هنرمندان را جلب کند.
بااین‌حال، موفقیت نهایی چنین رویدادی تنها با تعداد آثار ارسالی سنجیده نمی‌شود؛ کیفیت تولیدات، میزان دیده‌شدن فیلم‌ها و امکان حمایت از هنرمندان پس از پایان جشنواره نیز اهمیت دارد.
چرا پزشکیان بر نقش سینما در معرفی فرهنگ ایران تأکید کرد؟
یکی از محورهای اصلی پیام رئیس‌جمهور، نقش فیلم و عکاسی در انتقال فرهنگ ایرانی به مخاطبان جهانی است.
سینما برخلاف بسیاری از شیوه‌های سنتی معرفی میراث فرهنگی، می‌تواند بدون نیاز به توضیحات طولانی، تجربه زندگی مردم یک منطقه را به نمایش بگذارد.
برای مثال، یک فیلم مستند درباره کوچ عشایر می‌تواند هم‌زمان موضوعاتی مانند خانواده، اقتصاد دامداری، ارتباط انسان با طبیعت و شیوه انتقال سنت‌ها میان نسل‌ها را روایت کند.
همچنین عکاسی مستند قادر است لحظه‌هایی از زندگی روزمره را ثبت کند که در گزارش‌های رسمی و آمارهای اقتصادی کمتر دیده می‌شوند.
از این منظر، تأکید پزشکیان بر دیپلماسی فرهنگی را می‌توان دعوتی به استفاده بیشتر از ظرفیت هنر برای شناخت متقابل ملت‌ها تفسیر کرد.
البته تحقق چنین هدفی به زیرساخت‌هایی مانند ترجمه و زیرنویس آثار، حضور در جشنواره‌های بین‌المللی، دسترسی به شبکه‌های توزیع و همکاری با نهادهای فرهنگی خارج از کشور نیاز دارد.
نقش جشنواره هزار و یک روایت در حفظ میراث فرهنگی اقوام ایرانی
ایران دارای تنوع گسترده‌ای از آیین‌ها، زبان‌ها، گویش‌ها و شیوه‌های زندگی بومی است.
در این میان، جوامع روستایی و عشایری بخش مهمی از سنت‌های فرهنگی را در زندگی روزمره خود حفظ کرده‌اند.
با تغییر سبک زندگی و گسترش مهاجرت به شهرها، اهمیت ثبت تصویری این میراث افزایش یافته است.
فیلم‌های مستند می‌توانند روند تولید صنایع‌دستی، شیوه‌های سنتی کشاورزی، موسیقی محلی، آیین‌های خانوادگی و مراسم فرهنگی را برای نسل‌های آینده حفظ کنند.
نمونه‌ای از این رویکرد، مستند «لال شو» به کارگردانی محمد مقیم‌پور بیژنی است که به بخش رقابتی جشنواره راه یافته است.
این مستند به یکی از آیین‌های بومی مازندران می‌پردازد که با پاسداشت آرش کمانگیر ارتباط دارد. اثر یادشده پیش‌تر در رویدادهای سینمایی داخلی و خارجی نیز حضور داشته است.
چنین آثاری نشان می‌دهند که یک روایت محلی، در صورت برخورداری از کیفیت هنری و ساختار حرفه‌ای، می‌تواند برای مخاطبانی فراتر از منطقه تولید جذاب باشد.
حضور چهره‌های مطرح سینما و عکاسی در جشنواره روستا و عشایر
یکی دیگر از ویژگی‌های سومین جشنواره «هزار و یک روایت»، حضور چهره‌های شناخته‌شده سینما و عکاسی در ترکیب هیئت داوران است.
بر اساس اعلام دبیرخانه جشنواره، احمد الستی، بهنوش طباطبایی، سعید پوراسماعیلی، امید پوراتابک و مهدی جعفری مسئولیت داوری بخش فیلم را بر عهده دارند.
همچنین محمود کلاری، سیف‌الله صمدیان و حسن غفاری به‌عنوان داوران بخش عکاسی معرفی شده‌اند.
حضور این هنرمندان می‌تواند فرصتی برای انتقال تجربه به فیلم‌سازان و عکاسان جوان ایجاد کند.
بااین‌حال، استمرار چنین ارتباطی اهمیت بیشتری دارد. برگزاری کارگاه‌های آموزشی، نشست‌های تخصصی و برنامه‌های راهنمایی حرفه‌ای می‌تواند تأثیر جشنواره را از چند روز برگزاری فراتر ببرد.
برای هنرمندان شهرستانی، ارتباط با فیلم‌سازان و متخصصان شناخته‌شده ممکن است زمینه حضور در پروژه‌های حرفه‌ای‌تر را نیز فراهم کند.
دیپلماسی فرهنگی ایران چگونه از مسیر فیلم کوتاه تقویت می‌شود؟
دیپلماسی فرهنگی زمانی شکل می‌گیرد که آثار هنری بتوانند شناخت مخاطبان کشورهای مختلف از زندگی و فرهنگ یکدیگر را افزایش دهند.
فیلم کوتاه به دلیل مدت‌زمان محدود، هزینه تولید نسبتاً کمتر و امکان نمایش در بسترهای متنوع، ظرفیت مناسبی برای معرفی موضوعات بومی دارد.
اما صرف تولید آثار فرهنگی به معنای موفقیت در عرصه بین‌المللی نیست.
برای دستیابی به مخاطبان جهانی، لازم است فیلم‌ها از نظر روایت، کیفیت تصویری، صدا، تدوین و ترجمه در سطح قابل‌قبولی باشند.
همچنین روایت زندگی روستایی باید از نمایش صرف تصاویر زیبا فراتر برود و واقعیت‌های اجتماعی، اقتصادی و انسانی را نیز بازتاب دهد.
در این چارچوب، جشنواره «هزار و یک روایت» می‌تواند نقطه آغاز شناسایی آثار مناسب برای حضور در رویدادهای بین‌المللی باشد؛ مشروط بر آنکه حمایت از تولیدکنندگان پس از اختتامیه ادامه پیدا کند.
اهمیت خراسان شمالی در میزبانی جشنواره هزار و یک روایت
انتخاب خراسان شمالی برای میزبانی این رویداد، امکان توجه بیشتر به ظرفیت‌های فرهنگی و هنری خارج از تهران را فراهم می‌کند.
این استان با برخورداری از تنوع قومی، موسیقی محلی، صنایع‌دستی و زیست‌بوم‌های روستایی، موضوعات متعددی برای تولید فیلم و عکس در اختیار هنرمندان قرار می‌دهد.
بر اساس اعلام برگزارکنندگان، خراسان شمالی از نظر تعداد آثار ارسالی در بخش فیلم کوتاه رتبه ششم و در بخش تک‌عکس رتبه چهارم کشور را کسب کرده است.
برگزاری جشنواره در استان‌های مختلف می‌تواند به توزیع فرصت‌های فرهنگی کمک کند و امکان دیده‌شدن هنرمندان محلی را افزایش دهد.
بااین‌حال، برای ارزیابی اثر اقتصادی و فرهنگی جشنواره بر منطقه، باید شاخص‌هایی مانند مشارکت مخاطبان، میزان استفاده از خدمات محلی و تداوم فعالیت هنرمندان پس از برگزاری رویداد نیز بررسی شود.
چالش مهم سینمای روستایی؛ روایت واقعی یا تصویرسازی کلیشه‌ای؟
یکی از چالش‌های اساسی در تولید آثار مربوط به روستاها و عشایر، پرهیز از نگاه یک‌بعدی به زندگی مردم این مناطق است.
گاهی روایت‌های تصویری تنها بر طبیعت زیبا، پوشش سنتی یا مراسم محلی تمرکز می‌کنند و مسائل واقعی زندگی مردم کمتر دیده می‌شود.
درحالی‌که روایت دقیق‌تر می‌تواند موضوعاتی مانند آموزش، اشتغال، مهاجرت، تولید، تغییرات محیط‌زیستی و نقش زنان در اقتصاد روستایی را نیز در بر بگیرد.
همچنین مشارکت مستقیم مردم محلی در روند مستندسازی اهمیت دارد؛ زیرا آنان شناخت عمیق‌تری از سنت‌ها و شرایط اجتماعی خود دارند.
احترام به شأن افراد، دریافت رضایت آگاهانه در تصویربرداری و بازنمایی منصفانه فرهنگ‌های گوناگون نیز از اصول مهم تولید آثار مستند است.
اگر جشنواره بتواند چنین رویکردی را تقویت کند، علاوه بر ثبت جلوه‌های فرهنگی، به شناخت واقع‌بینانه‌تر جامعه از زندگی روستایی و عشایری کمک خواهد کرد.
آینده جشنواره هزار و یک روایت؛ چگونه آثار برگزیده جهانی شوند؟
برای تبدیل «هزار و یک روایت» به رویدادی اثرگذار در بلندمدت، صرف برگزاری مراسم و اهدای جوایز کافی نیست.
ایجاد آرشیو دیجیتال از آثار منتخب می‌تواند نخستین گام برای دسترسی پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان به میراث فرهنگی باشد.
همچنین حمایت از فیلم‌سازان جوان برای توسعه طرح‌های مستند و داستانی، برگزاری دوره‌های آموزشی و معرفی آثار منتخب به جشنواره‌های خارجی می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای ایجاد کند.
در بخش عکاسی نیز برگزاری نمایشگاه‌های ملی و بین‌المللی و انتشار مجموعه‌های تصویری می‌تواند به معرفی تنوع فرهنگی ایران کمک کند.
با چنین برنامه‌هایی، جشنواره ظرفیت آن را خواهد داشت که از یک رویداد مقطعی به بستری مستمر برای تولید، نگهداری و عرضه آثار مربوط به فرهنگ روستایی و عشایری تبدیل شود.
جمع‌بندی؛ پیام پزشکیان و فرصتی برای جهانی شدن روایت‌های بومی ایران
پیام مسعود پزشکیان به سومین جشنواره فیلم کوتاه و عکس روستا و عشایر «هزار و یک روایت»، بر اهمیت حفظ هویت فرهنگی، ثبت میراث بومی و استفاده از ظرفیت سینما و عکاسی در معرفی ایران تأکید دارد.
مشارکت بیش از ۱۲۰۰ اثر در این رویداد نشان‌دهنده ظرفیت موجود برای تولید روایت‌های تصویری درباره روستاها و عشایر کشور است.
با این حال، تأثیر ماندگار جشنواره زمانی مشخص خواهد شد که آثار منتخب پس از پایان رویداد نیز امکان نمایش، توزیع و حضور در عرصه‌های ملی و بین‌المللی داشته باشند.
در نهایت، جشنواره «هزار و یک روایت» می‌تواند فرصتی برای پیوند میان هنر معاصر و میراث فرهنگی ایران باشد؛ فرصتی که موفقیت آن به کیفیت روایت‌ها، استمرار حمایت از هنرمندان و میزان دسترسی مخاطبان به آثار تولیدشده بستگی خواهد داشت.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
