جنجال داوری کشتی حسن یزدانی و رحمان عموزاد؛ داور سرشناس سکوت را شکست / دو شکست تلخ تقصیر چه کسی بود؟
رقابتهای کشتی آزاد قهرمانی جهان ۲۰۲۶ در آستانه قزاقستان برای تیم ملی ایران با اتفاقاتی غیرمنتظره همراه شد.
در روز نخست مسابقات، پنجشنبه ۷ آبان ۱۴۰۵، حسن یزدانی و رحمان عموزاد در شرایطی مقابل حریفان خود شکست خوردند که تا لحظات پایانی از آنها پیش بودند.
این دو شکست باعث اعتراض شدید کادر فنی تیم ملی شد و برخی کارشناسان و هواداران نیز تصمیمهای داوری را مورد انتقاد قرار دادند.
بااینحال، عزیزالله اطاعتی، داور اسبق کشتی ایران، در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا تأکید کرد که پس از بررسی صحنههای حساس، قضاوت داوران را صحیح میداند.
او معتقد است تصمیمهای فنی کشتیگیران و نحوه مدیریت ثانیههای پایانی، نقش تعیینکنندهای در نتایج داشته است.
اظهارات اطاعتی از این نظر اهمیت دارد که برخلاف روایت اعتراضی کادر فنی، مسئولیت شکستها را بیشتر متوجه عملکرد روی تشک میداند.
ماجرای شکست حسن یزدانی مقابل آرش یوشیدا؛ چه اتفاقی افتاد؟
حسن یزدانی، کاپیتان تیم ملی کشتی آزاد ایران، در وزن ۹۷ کیلوگرم مسابقات جهانی به مصاف آرش یوشیدا، کشتیگیر ژاپنی و دارنده مدال برنز جهان، رفت.
یزدانی پیش از این مبارزه با نتیجه ۱۱ بر صفر حریف کرهجنوبی خود را شکست داده بود و با آمادگی مناسبی وارد مسابقه دوم شد.
در تقابل با یوشیدا نیز کشتیگیر ایرانی تا لحظات پایانی با نتیجه ۵ بر ۴ پیش بود.
اما درست در آخرین لحظه، یوشیدا موفق شد با اجرای زیرگیری، کنترل حریف را به دست بگیرد و امتیاز تعیینکننده را کسب کند.
با اعلام دو امتیاز برای کشتیگیر ژاپنی، نتیجه به ۶ بر ۵ تغییر کرد.
کادر فنی ایران به این تصمیم اعتراض کرد و درخواست بازبینی ویدئویی داد، اما داوران پس از بررسی تصاویر، تصمیم اولیه را تأیید کردند.
به دلیل ناموفقبودن چلنج، یک امتیاز دیگر به یوشیدا تعلق گرفت و مسابقه با نتیجه ۷ بر ۵ پایان یافت.
این شکست در شرایطی اتفاق افتاد که یزدانی فاصله بسیار کوتاهی تا کسب پیروزی داشت.
چرا اطاعتی داوری کشتی حسن یزدانی را درست میداند؟
عزیزالله اطاعتی در تحلیل این مسابقه اعلام کرد که فیلم مبارزه را چندین بار از زاویههای مختلف بررسی کرده است.
به اعتقاد او، آرش یوشیدا در ثانیههای پایانی با اجرای زیرگیری موفق شد بر حسن یزدانی مسلط شود و تماس زانوی کشتیگیر ایرانی با تشک، شرایط لازم برای ثبت امتیاز را ایجاد کرد.
اطاعتی تأکید کرد که در این صحنه اشتباه مؤثری از سوی داوران مشاهده نکرده است.
این کارشناس همچنین به آمادگی تاکتیکی حریف ژاپنی اشاره کرد.
او معتقد است یوشیدا با شناخت نقاط قوت و ضعف یزدانی، برنامه مشخصی برای برهمزدن ریتم کشتی او داشت.
از نگاه اطاعتی، جوانتر بودن حریف و انگیزه بالای او نیز در نتیجه مسابقه تأثیرگذار بوده است.
البته این توضیحات، تحلیل فنی اطاعتی محسوب میشود و نباید آن را با رأی مستقل کمیته داوری اتحادیه جهانی کشتی اشتباه گرفت.
آنچه از گزارشهای مسابقه مشخص است، تأیید تصمیم اولیه پس از بازبینی و ثبت نتیجه نهایی ۷ بر ۵ به سود یوشیداست.
شکست رحمان عموزاد مقابل وازگن توانیان؛ اخطار ثانیه آخر چگونه سرنوشت کشتی را تغییر داد؟
دومین اتفاق جنجالی روز نخست مسابقات جهانی در وزن ۶۵ کیلوگرم رخ داد.
رحمان عموزاد، دارنده دو مدال طلای جهان و نقره المپیک پاریس، پس از شکست نمایندگان بلژیک و ترکیه به مرحله یکچهارم نهایی رسید.
او در این مرحله مقابل وازگن توانیان از ارمنستان قرار گرفت.
عموزاد تا ثانیههای پایانی با نتیجه ۲ بر یک از حریف خود پیش بود و فاصله کوتاهی تا صعود به نیمهنهایی داشت.
اما داوران در لحظات پایانی به دلیل رفتار تدافعی و حرکت رو به عقب، او را جریمه کردند.
با اختصاص یک امتیاز به نماینده ارمنستان، نتیجه به تساوی ۲ بر ۲ رسید.
کادر فنی ایران به تصمیم داوران اعتراض کرد، اما این اعتراض نتیجهای نداشت و در نهایت با اضافهشدن یک امتیاز ناشی از چلنج ناموفق، توانیان با نتیجه ۳ بر ۲ به پیروزی رسید.
این نتیجه یکی از بحثبرانگیزترین اتفاقات روز نخست مسابقات بود.
انتقاد تند اطاعتی از تاکتیک رحمان عموزاد؛ چرا فقط دفاع کرد؟
عزیزالله اطاعتی معتقد است رحمان عموزاد بیش از هر چیز به دلیل انتخاب تاکتیک نامناسب در ثانیههای پایانی شکست خورد.
او تأکید کرد که عموزاد بهجای تلاش برای حفظ نتیجه از طریق عقبنشینی، میتوانست با اقدام برای زیرگیری، فشار را از روی خود بردارد.
به گفته این داور باسابقه، کشتیگیری که در لحظات حساس تنها به دنبال حفظ امتیاز باشد، ممکن است با واکنش داوران مواجه شود.
اطاعتی همچنین عملکرد کادر فنی را زیر سؤال برد و معتقد بود مربیان باید در ۱۵ ثانیه پایانی دستورهای متفاوتی به عموزاد میدادند.
از نظر او، تغییر تاکتیک در این بازه کوتاه میتوانست مسیر مسابقه را عوض کند.
این تحلیل، موضوع مهمی را مطرح میکند: در کشتی حرفهای، مدیریت زمان الزاماً به معنای دفاع مداوم نیست.
گاهی حفظ برتری نیازمند ادامه تحرک و انجام حملههای کنترلشده است تا حریف فرصت افزایش فشار و کسب امتیاز پیدا نکند.
قانون کشتی درباره کمکاری چه میگوید؟ بررسی مقررات اتحادیه جهانی
یکی از مهمترین پرسشهای این پرونده آن است که آیا داوران میتوانند کشتیگیری را به دلیل عقبنشینی جریمه کنند؟
بر اساس مقررات اتحادیه جهانی کشتی که از ابتدای سال ۲۰۲۶ اجرایی شده، رفتارهایی مانند خودداری از درگیری فعال، قفلکردن دستها برای جلوگیری از کشتیگرفتن و فرار از تماس میتوانند مشمول مقررات مربوط به کشتی منفی شوند.
در کشتی آزاد، ثبت تخلف کشتی منفی در شرایط مقرر میتواند با اخطار و اختصاص یک امتیاز به حریف همراه باشد.
البته مقررات میان «کمکاری» و «کشتی منفی» تفاوت قائل میشوند و نحوه اعمال جریمه در این دو وضعیت یکسان نیست.
بنابراین، صرف عقبرفتن برای چند لحظه بهتنهایی اثبات نمیکند که هر تصمیم داوری صحیح بوده است.
برای قضاوت قطعی درباره صحنه عموزاد، باید نوع تخلف اعلامشده، هشدارهای داور و تصاویر کامل مبارزه بررسی شود.
بااینحال، تأکید اطاعتی بر خطر دفاع بیشازحد با اصل تشویق کشتی فعال در مقررات بینالمللی همخوانی دارد.
اعتراض پژمان درستکار به داوری؛ ماجرای صورت زخمی عموزاد
در مقابل اظهارات اطاعتی، پژمان درستکار، سرمربی تیم ملی کشتی آزاد ایران، واکنش بسیار تندی به شکست رحمان عموزاد نشان داد.
درستکار پس از مسابقه با نشاندادن صورت زخمی عموزاد مقابل دوربین، به رفتار حریف ارمنستانی و قضاوت داوران اعتراض کرد.
او معتقد بود توانیان در جریان مبارزه با ضربهزدن به صورت کشتیگیر ایرانی، شرایط مسابقه را تحت تأثیر قرار داده است.
این اعتراض نشان میدهد اختلاف نظر تنها به اخطار ثانیه پایانی محدود نیست و کادر فنی درباره نحوه برخورد داوران با برخی رفتارهای حریف نیز سؤال دارد.
از سوی دیگر، اطاعتی در تحلیل خود بیشتر بر اشتباهات تاکتیکی کشتیگیران ایرانی تمرکز کرده است.
این دو دیدگاه الزاماً تمام جنبههای یکسانی از مسابقه را بررسی نمیکنند.
ممکن است یک کارشناس تصمیم نهایی درباره اخطار را درست بداند، اما همچنان درباره صحنههای دیگر مسابقه بحث وجود داشته باشد.
به همین دلیل، ارزیابی منصفانه نیازمند بررسی جداگانه هر اعتراض و تطبیق آن با مقررات است.
آیا کادر فنی تیم ملی در دو شکست نقش داشت؟
یکی از مهمترین بخشهای اظهارات اطاعتی، تأکید بر مسئولیت کادر فنی در مدیریت شرایط حساس مسابقه است.
در کشتی حرفهای، مربیان علاوه بر آمادهسازی جسمانی و فنی ورزشکار، وظیفه دارند متناسب با وضعیت امتیازها و رفتار حریف، راهبرد مسابقه را تغییر دهند.
در مبارزه عموزاد، اطاعتی معتقد است مربیان باید برای جلوگیری از افزایش فشار حریف، او را به ادامه فعالیت هجومی تشویق میکردند.
در مسابقه یزدانی نیز نحوه مدیریت لحظات پایانی و جلوگیری از اجرای زیرگیری حریف، موضوعی قابل بررسی است.
بااینحال، مسئولیت یک شکست را نمیتوان بدون بررسی کامل مسابقه تنها متوجه مربی یا کشتیگیر دانست.
تصمیمهای لحظهای روی تشک تحت تأثیر خستگی، وضعیت جسمانی، فشار مسابقه و واکنش حریف اتخاذ میشوند.
تحلیل فنی زمانی ارزشمندتر است که به شناسایی خطاهای قابل اصلاح منجر شود، نه صرفاً مقصرشناسی پس از شکست.
شانس مدال حسن یزدانی و رحمان عموزاد زنده شد
با وجود شکستهای تلخ روز نخست، امیدهای حسن یزدانی و رحمان عموزاد برای کسب مدال جهانی از بین نرفته است.
آرش یوشیدا با شکست احمد تاجالدینوف، قهرمان المپیک از بحرین، به فینال وزن ۹۷ کیلوگرم رسید.
این اتفاق باعث شد حسن یزدانی به جدول شانس مجدد راه پیدا کند.
در وزن ۶۵ کیلوگرم نیز وازگن توانیان با پیروزی در نیمهنهایی مقابل شامیل ممدوف از بلغارستان، جواز حضور در فینال را کسب کرد.
به این ترتیب، رحمان عموزاد نیز فرصت بازگشت به رقابتها را به دست آورد.
براساس برنامه مسابقات، هر دو کشتیگیر ایرانی جمعه ۸ آبان برای ادامه رقابت و کسب مدال برنز تلاش خواهند کرد.
این فرصت میتواند تا حدودی تلخی شکستهای روز نخست را کاهش دهد، اما همچنان نیازمند آمادگی ذهنی و فنی برای مسابقات بعدی است.
جمعبندی؛ ناداوری یا اشتباه تاکتیکی؟ درس بزرگ شکستهای ثانیه آخری
شکست حسن یزدانی و رحمان عموزاد در مسابقات کشتی آزاد قهرمانی جهان ۲۰۲۶، بار دیگر اهمیت جزئیات فنی و مدیریت ثانیههای پایانی را آشکار کرد.
عزیزالله اطاعتی معتقد است داوران در هر دو مسابقه تصمیم درستی گرفتهاند و اشتباهات تاکتیکی کشتیگیران ایرانی، زمینه شکست را فراهم کرده است.
در مقابل، کادر فنی تیم ملی به برخی تصمیمهای داوری اعتراض دارد و بهویژه درباره مبارزه عموزاد، رفتار حریف ارمنستانی را مورد انتقاد قرار داده است.
واقعیت این است که اعتراض به داوری و بررسی اشتباهات فنی نباید جایگزین یکدیگر شوند؛ هر دو موضوع باید جداگانه و بر اساس شواهد بررسی شوند.
با توجه به بازگشت هر دو کشتیگیر به جدول شانس مجدد، اکنون مهمترین اولویت تیم ملی، آمادهسازی ذهنی و تاکتیکی یزدانی و عموزاد برای مسابقات روز دوم است.
دو شکست در ثانیههای پایانی میتوانند به تجربهای تلخ تبدیل شوند؛ اما اگر به اصلاح راهبردهای مسابقه منجر شوند، درسهای مهمی برای آینده کشتی ایران خواهند داشت.