افشاگری معاون وزیر راه از حمله به مسیر خوزستان–تهران؛ آغاز ساخت بزرگراه ۲۴ کیلومتری جنوب دزفول در آبان ۱۴۰۵
عملیات اجرایی بزرگراه جنوبی دزفول روز پنجشنبه هفتم آبان ۱۴۰۵ با حضور هوشنگ بازوند، معاون وزیر راه و شهرسازی، و جمعی از مسئولان محلی آغاز شد.
این پروژه از طرحهای زیرساختی مهم شهرستان دزفول به شمار میرود که اجرای آن سالها از مطالبات ساکنان مناطق جنوبی و مرکزی شهرستان بوده است.
عباس پاپیزاده، نماینده دزفول در مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد طرح جدید دو محدوده اصلی را در بر میگیرد: مسیر حدفاصل پل کهزاد تا میانرود و محور آوج تا سیاهمنصور.
مجموع طول این دو محدوده ۲۴ کیلومتر است و برای اجرای پروژه، استفاده از حدود ۱۱۴ هزار تن آسفالت پیشبینی شده است.
هدف اجرای این طرح، بهسازی و ارتقای کیفیت محورهای ارتباطی منطقه، تسهیل رفتوآمد شهروندان و فراهم کردن شرایط مناسبتر برای حملونقل جادهای است.
بااینحال، آغاز عملیات اجرایی لزوماً به معنای تکمیل تأمین مالی تمام مراحل پروژه نیست. برای ارزیابی میزان پیشرفت واقعی طرح باید مبلغ قرارداد، برنامه زمانبندی و منابع تخصیصیافته نیز مشخص شود.
بازوند: محور خوزستان به تهران یکی از اهداف حملات بود
هوشنگ بازوند در مراسم آغاز عملیات اجرایی بزرگراه جنوبی دزفول، با اشاره به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در جریان آنچه در ادبیات رسمی ایران «جنگ رمضان» نامیده میشود، از اهمیت مسیرهای راهبردی کشور سخن گفت.
به گفته مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل، یکی از محورهایی که در جریان جنگ برای قطع ارتباط آن تلاش شد، مسیر خوزستان به تهران بود.
بازوند اظهار کرد که بخشهایی از این محور در نقاط مختلف هدف اصابت پرتابه قرار گرفته و مجموعه وزارت راه و شهرسازی برای بازگرداندن مسیرهای آسیبدیده به شرایط تردد، اقدامات گستردهای انجام داده است.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که پیشتر نیز گزارشهایی درباره آسیبدیدگی زیرساختهای حملونقل ایران در جریان درگیریها منتشر شده بود.
از جمله، بازوند در هشتم شهریور ۱۴۰۵ از اجرای برنامه بازسازی و تکمیل ۲۶ پل و تونل آسیبدیده در جریان جنگ خبر داده بود.
البته درباره تعداد دقیق نقاط آسیبدیده در محور خوزستان به تهران و میزان خسارت مالی آنها، آمار تفکیکی قابل بررسی در گزارش امروز منتشر نشده است.
نقش وزارت راه در جنگ رمضان؛ چگونه انتقال کالا ادامه یافت؟
یکی دیگر از محورهای سخنان بازوند، عملکرد شبکه حملونقل و لجستیک ایران در شرایط جنگی بود.
او با اشاره به تلاشهای وزارت راه و شهرسازی اعلام کرد که تخلیه کالاها از بنادر جنوبی، جابهجایی محمولهها و بازسازی مسیرهای آسیبدیده بهصورت شبانهروزی دنبال شد.
به گفته معاون وزیر راه، این اقدامات باعث شد جریان تأمین کالاهای ضروری ادامه پیدا کند و کشور با کمبود گسترده ناشی از اختلال حملونقل مواجه نشود.
اهمیت این موضوع به نقش بنادر جنوبی در زنجیره تأمین کالاهای وارداتی و ارتباط آنها با شبکه جادهای کشور بازمیگردد.
هرگونه اختلال طولانیمدت در مسیر انتقال کالا از بنادر به مراکز مصرف میتواند هزینه حملونقل را افزایش دهد، زمان تحویل را طولانیتر کند و بر موجودی بازار اثر بگذارد.
در همین زمینه، سخنگوی تنظیم بازار سازمان جهاد کشاورزی خوزستان در سوم آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد موجودی کالاهای اساسی در شبکه بنکداری و خردهفروشی استان کافی است و کمبود مشخصی مشاهده نمیشود.
بااینحال، برای سنجش مستقل عملکرد لجستیکی در دوران جنگ، انتشار آمار حجم تخلیه بنادر، تعداد محمولههای منتقلشده و میزان اختلال در مسیرهای حمل ضروری است.
چرا بزرگراه جنوبی دزفول برای اقتصاد خوزستان اهمیت دارد؟
توسعه بزرگراه جنوبی دزفول علاوه بر بهبود رفتوآمد شهروندان، از منظر اقتصادی نیز اهمیت دارد.
دزفول یکی از مناطق مهم کشاورزی خوزستان است و دسترسی مناسب به شبکه حملونقل میتواند در انتقال محصولات کشاورزی و کالاهای تولیدی نقش مؤثری داشته باشد.
مسیرهای استاندارد جادهای بهویژه برای جابهجایی محصولات فسادپذیر اهمیت دارند؛ زیرا افزایش زمان حمل میتواند موجب کاهش کیفیت کالا و تحمیل هزینه بیشتر به تولیدکنندگان شود.
اجرای طرح ۲۴ کیلومتری جدید در صورت تکمیل، میتواند ارتباط شهرها و مناطق پیرامونی را تسهیل کند و امکان دسترسی مناسبتر به محورهای اصلی استان را فراهم سازد.
بااینحال، میزان واقعی کاهش زمان سفر، هزینه حمل و ترافیک تنها پس از تکمیل پروژه و انجام مطالعات ترافیکی قابل اندازهگیری خواهد بود.
پل میانرود دزفول؛ پروژه ۴۵۰ متری در انتظار تأمین اعتبار
یکی دیگر از طرحهای مرتبط با توسعه شبکه ارتباطی دزفول، پل میانرود است که وضعیت اجرایی آن نیز در جریان سفر معاون وزیر راه بررسی شد.
براساس گزارش منتشرشده به نقل از پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، این پل ۴۵۰ متر طول دارد و با هدف بهبود ارتباط میانرود، صفیآباد و مناطق پیرامونی با محورهای اصلی منطقه در دست ساخت است.
بازوند در بازدید از این پروژه، میزان پیشرفت فیزیکی آن را حدود ۵۵ درصد اعلام کرد و گفت تأمین اعتبار، یکی از مسائل اصلی ادامه عملیات اجرایی است.
در مقابل، گزارش دیگری از مراسم روز پنجشنبه به نقل از نماینده دزفول، از پیشرفت بیش از ۷۰ درصدی در ارتباط با عملیات ساخت عرشه فلزی خبر داده است.
این دو رقم الزاماً یک شاخص واحد را توصیف نمیکنند و برای مقایسه دقیق آنها باید مشخص شود هر درصد مربوط به کدام بخش پروژه است.
تکمیل پل میانرود در کنار توسعه بزرگراه جنوبی دزفول میتواند به ایجاد شبکه ارتباطی منسجمتر در این منطقه کمک کند.
هشدار بازوند درباره کلنگزنی پروژههای بدون اعتبار
یکی از مهمترین بخشهای سخنان معاون وزیر راه و شهرسازی به موضوع تأمین مالی پروژههای عمرانی اختصاص داشت.
بازوند تأکید کرد که آغاز عملیات اجرایی طرحها بدون تأمین اعتبار لازم، اقدامی مناسب نیست و وزارت راه تلاش میکند پروژههای جدید تنها پس از اطمینان از منابع مالی موردنیاز وارد مرحله اجرا شوند.
این موضع در شرایطی مطرح شده که تعدادی از پروژههای زیربنایی کشور طی سالهای گذشته به دلیل محدودیت منابع مالی، تغییر هزینههای ساخت یا مشکلات اجرایی با تأخیر مواجه شدهاند.
افزایش قیمت مصالح ساختمانی، ماشینآلات، دستمزد و هزینه حملونقل نیز میتواند بر بودجه موردنیاز پروژههای جادهای اثر بگذارد.
در همین زمینه، بازوند پیشتر اعلام کرده بود که اعتبارات شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ به ۹۸ هزار میلیارد تومان رسیده است. البته رقم مندرج در لایحه بودجه با اعتبار مصوب و منابع نقدی تخصیصیافته تفاوت دارد.
ازاینرو، مشخص شدن وضعیت تأمین مالی بزرگراه جنوبی دزفول برای ارزیابی امکان تکمیل آن اهمیت ویژهای دارد.
اعتبار بزرگراه جنوبی دزفول چقدر است؟
با وجود آغاز عملیات اجرایی پروژه، در گزارشهای امروز مبلغ نهایی قرارداد و میزان اعتبار تخصیصیافته برای کل ۲۴ کیلومتر بهصورت شفاف اعلام نشده است.
در سالهای گذشته نیز برای محور سیاهمنصور، آوج و میانرود منابع مالی مختلفی مطرح شده بود.
برای نمونه، عباس پاپیزاده در یکی از گزارشهای پیشین از پیشبینی ۱۴۰ میلیارد تومان اعتبار در قانون بودجه و ۲۵۰ میلیارد تومان در مصوبات سفر ریاستجمهوری برای این محور خبر داده بود.
بااینحال، این ارقام مربوط به مقطع پیشین هستند و نمیتوان آنها را بدون تأیید تازه، اعتبار نهایی پروژه آغازشده در هفتم آبان ۱۴۰۵ دانست.
انتشار اطلاعات مربوط به پیمانکار، مبلغ قرارداد، مدت اجرا و برنامه پرداخت منابع میتواند به ارزیابی دقیقتر پروژه کمک کند.
ایمنی جادههای خوزستان؛ کاهش تصادفات یکی از اهداف توسعه راهها
یکی از پیامدهای احتمالی بهسازی و توسعه محورهای دزفول، افزایش ایمنی تردد است.
در مسیرهایی که رفتوآمد خودروهای سبک، کامیونها و وسایل نقلیه کشاورزی بهصورت همزمان انجام میشود، کیفیت روسازی و طراحی جاده اهمیت زیادی دارد.
توسعه ظرفیت عبور، اصلاح نقاط حادثهخیز، نصب تجهیزات ایمنی و بهبود تقاطعها میتواند خطر برخوردهای جادهای را کاهش دهد.
البته ساخت باند جدید بهتنهایی تضمینکننده کاهش تصادفات نیست و باید در کنار آن، استانداردهای هندسی مسیر، روشنایی، علائم و مدیریت سرعت نیز رعایت شوند.
به همین دلیل، سنجش موفقیت بزرگراه جنوبی دزفول در آینده باید علاوه بر پیشرفت عمرانی، شامل شاخصهای ایمنی و کیفیت تردد باشد.
زیرساختهای حملونقل؛ سرمایه اقتصادی و ضرورت آمادگی در شرایط بحران
اظهارات بازوند درباره اهمیت راهها در دوران جنگ، بار دیگر نقش زیرساختهای حملونقل را در تابآوری اقتصادی کشور برجسته کرده است.
وجود مسیرهای ارتباطی جایگزین، نگهداری منظم پلها و جادهها و آمادگی تجهیزات ترمیم اضطراری میتواند از پیامدهای اختلال در شبکه حملونقل بکاهد.
این موضوع تنها به شرایط جنگی محدود نیست. سیل، زلزله، رانش زمین و سایر حوادث طبیعی نیز میتوانند ارتباط مناطق مختلف را مختل کنند.
ازاینرو، توسعه زیرساختهای حملونقل زمانی بیشترین اثر اقتصادی را خواهد داشت که همراه با برنامه نگهداری، مدیریت بحران و کاهش آسیبپذیری شبکه باشد.
زمان بهرهبرداری بزرگراه جنوبی دزفول مشخص شد؟
تا زمان انتشار گزارشهای بررسیشده در هفتم آبان ۱۴۰۵، تاریخ قطعی بهرهبرداری از مجموع ۲۴ کیلومتر مسیر بزرگراه جنوبی دزفول اعلام نشده است.
همچنین جزئیات نهایی تأمین اعتبار و زمانبندی تکمیل هر بخش از پروژه در دسترس نیست.
در نتیجه، نمیتوان صرف آغاز عملیات اجرایی را به معنای بهرهبرداری نزدیک از کل مسیر دانست.
آغاز توسعه بزرگراه جنوبی دزفول یک گام مهم در پاسخ به مطالبات زیرساختی منطقه است؛ اما نتیجه نهایی آن به تأمین اعتبار پایدار، استمرار عملیات اجرایی و نظارت بر کیفیت ساخت بستگی دارد.
سخنان معاون وزیر راه درباره آسیبپذیری محورهای ارتباطی در دوران جنگ نیز نشان میدهد اهمیت جادهها فراتر از تسهیل رفتوآمد روزانه است.
برای شهروندان دزفول، مهمترین دستاورد این پروژه زمانی محقق خواهد شد که مسیر ۲۴ کیلومتری به مرحله بهرهبرداری برسد و آثار آن در کاهش مشکلات تردد، ارتقای ایمنی و بهبود ارتباطات اقتصادی منطقه نمایان شود.