فولاد ایرانیان
شوک تازه به هزینه درمان مردم؛ حذف بیمه سرم و داروهای تزریقی، قیمت‌ها را ۴ برابر می‌کند؟
مصوبه جدید دولت درباره حذف پوشش بیمه‌ای و یارانه ارزی برخی سرم‌ها و داروهای تزریقی، موجی از نگرانی درباره افزایش هزینه درمان خانوارها ایجاد کرده است. محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با انتقاد از این تصمیم هشدار داده که هزینه برخی خدمات درمانی ممکن است تا چهار برابر افزایش پیدا کند. این در حالی است که هم‌زمان با رونمایی از سامانه یکپارچه سلامت «شمس»، امکان نظارت دقیق‌تر بر نسخه‌های پزشکان فراهم شده و این پرسش مطرح است که چرا به‌جای کنترل تجویزهای غیرضروری، بخشی از حمایت بیمه‌ای بیماران کاهش یافته است؟
۱۹:۳۰ - ۰۷ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
بررسی مصوبه شماره ۸۷۰۳۰ هیئت وزیران، مورخ ۲۶ مهر ۱۴۰۵، نشان می‌دهد دولت به پیشنهاد شورای عالی بیمه سلامت و با تأیید سازمان برنامه و بودجه، تغییراتی را در نحوه پوشش بیمه‌ای برخی داروها تصویب کرده است.
مطابق این مصوبه که در جلسه ۱۲ مهر به تصویب رسیده، برخی سرم‌های تزریقی، داروهای ضد درد تزریقی، کورتیکواستروئیدها، آنتی‌هیستامین‌های تزریقی و شماری از آنتی‌بیوتیک‌های سرپایی از پوشش بیمه پایه و یارانه ارزی خارج می‌شوند.
البته یک نکته مهم در متن مصوبه وجود دارد: حذف پوشش بیمه‌ای شامل همه بیماران و تمام خدمات درمانی نمی‌شود. بیماران خاص و صعب‌العلاج، بیماران بستری و بیماران بستری در بخش فوریت‌های پزشکی از بندهای مربوط به حذف پوشش این داروها مستثنا هستند و سهم بیمه پایه آنها مطابق ضوابط قبلی محاسبه می‌شود.
با این حال، نگرانی اصلی درباره بیمارانی است که در مراکز درمانی سرپایی خدمات دریافت می‌کنند. این گروه ممکن است برای دریافت برخی داروهای تجویزی با سهم پرداختی بیشتری مواجه شوند؛ موضوعی که در شرایط افزایش هزینه‌های زندگی، فشار مضاعفی بر بودجه خانوار ایجاد می‌کند.
هشدار مجلس درباره چهار برابر شدن هزینه درمان بیماران
محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، در واکنش به مصوبه دولت اعلام کرد که حذف پوشش بیمه‌ای و یارانه ارزی برخی داروها می‌تواند فشار مالی سنگینی بر بیماران وارد کند.
او با اشاره به هزینه یک تا یک‌ونیم میلیون تومانی برخی خدمات سرم‌تراپی گفت که با تغییر سیاست‌های بیمه‌ای، احتمال افزایش چندبرابری هزینه درمان وجود دارد.
به گفته جمالیان، حذف حمایت‌های بیمه‌ای در کنار تغییر نرخ ارز مورد استفاده برای تأمین مواد اولیه دارویی، ممکن است قیمت برخی خدمات را تا چهار برابر افزایش دهد.
با این حال، افزایش چهاربرابری فعلاً یک هشدار درباره پیامد احتمالی مصوبه است، نه قیمت قطعی و تأییدشده خدمات درمانی. میزان افزایش واقعی به نوع دارو، قیمت مصوب، وضعیت بیمه بیمار و هزینه خدمات مرکز درمانی بستگی دارد.
فرانشیز ۱۰۰ هزار تومانی؛ تغییر دیگری در هزینه نسخه‌های درمانی
علاوه بر حذف پوشش بیمه‌ای برخی اقلام، بخش دیگری از مصوبه هیئت وزیران به تعیین فرانشیز ابتدایی برای نسخه‌های سرپایی اختصاص دارد.
بر اساس بند ششم این مصوبه، برای نسخه‌های دارویی، آزمایشگاهی و تصویربرداری پزشکی، فرانشیز ابتدایی یک میلیون ریالی، معادل ۱۰۰ هزار تومان، تعیین شده و سهم بیمه پایه نسبت به مبالغ مازاد محاسبه می‌شود.
البته بیمه‌شدگان تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی و همچنین دهک‌های درآمدی اول تا سوم از این حکم مستثنا شده‌اند.
این تغییر می‌تواند به‌ویژه برای افرادی که مراجعات درمانی مکرر دارند، اهمیت داشته باشد. هرچند هدف اعلامی دولت مدیریت منابع بیمه‌ای است، افزایش سهم پرداختی بیمار در مراجعات سرپایی ممکن است دسترسی برخی خانوارها به خدمات درمانی را دشوارتر کند.
واکنش سازمان بیمه سلامت؛ هدف جلوگیری از تجویزهای غیرضروری است
در مقابل انتقادهای مطرح‌شده، مهدی ناصحی، مدیرعامل سازمان بیمه سلامت ایران، از تصمیم دولت دفاع کرده و توضیح داده است که بازنگری در پوشش برخی داروهای تزریقی با هدف مدیریت منابع محدود بیمه‌ای انجام شده است.
به گفته او، مصرف غیرضروری سرم و برخی داروهای تزریقی، علاوه بر تحمیل هزینه به نظام سلامت، می‌تواند با خطراتی برای بیماران همراه باشد.
ناصحی تأکید کرده که پوشش بیمه‌ای خدمات ضروری در بخش‌های بستری و اورژانس همچنان برقرار است و هدف، هدایت منابع به سمت بیمارانی است که به خدمات ضروری‌تر و پرهزینه‌تر نیاز دارند.
این توضیحات نشان می‌دهد اختلاف اصلی میان منتقدان و مدافعان مصوبه، لزوماً بر سر ضرورت کنترل مصرف غیرمنطقی دارو نیست؛ بلکه درباره شیوه اجرای این سیاست و تأثیر آن بر پرداخت از جیب مردم است.
از منظر پزشکی نیز باید میان مصرف ضروری و غیرضروری سرم تفاوت گذاشت. برای مثال، سرماخوردگی ساده معمولاً به تزریق سرم نیاز ندارد و در بسیاری از موارد با استراحت و دریافت مایعات خوراکی قابل مدیریت است. البته تشخیص نیاز به درمان تزریقی باید بر اساس وضعیت بالینی هر بیمار انجام شود.
رونمایی از سامانه شمس؛ راهکاری برای کنترل نسخه‌های غیرمنطقی؟
هم‌زمان با بالا گرفتن انتقادها از مصوبه دارویی، محمد جمالیان از رونمایی سامانه «شمس» در وزارت بهداشت خبر داده است؛ سامانه‌ای که به گفته او، در راستای تکالیف برنامه هفتم توسعه برای ایجاد یکپارچگی اطلاعات سلامت طراحی شده است.
بر اساس توضیحات این نماینده مجلس، قرار است این سامانه ارتباط میان بیمارستان‌ها، آزمایشگاه‌ها، داروخانه‌ها و دیگر مراکز ارائه‌دهنده خدمات سلامت را تسهیل کند و امکان دسترسی مجاز پزشکان به سوابق درمانی بیماران را فراهم آورد.
یکی دیگر از قابلیت‌های اعلام‌شده شمس، پایش اطلاعات تجویز دارو و ارائه گزارش‌های مدیریتی درباره عملکرد پزشکان و شاخص‌های مهم سلامت است. با این حال، رونمایی از سامانه به‌معنای تکمیل اتصال همه مراکز درمانی نیست و میزان بهره‌برداری عملیاتی آن همچنان نیازمند ارزیابی است.
جمالیان معتقد است با استفاده از چنین زیرساختی می‌توان پزشکانی را که بیش از استاندارد داروهای تزریقی تجویز می‌کنند، شناسایی و الگوی تجویز آنها را اصلاح کرد.
در واقع، به‌جای اینکه هزینه مصرف بیش از اندازه دارو مستقیماً به بیمار منتقل شود، می‌توان از ابزارهای نظارتی برای اصلاح رفتار تجویزی استفاده کرد.
آیا حذف پوشش بیمه‌ای داروها خلاف قانون است؟
یکی دیگر از محورهای اعتراض جمالیان، تعارض احتمالی مصوبه جدید با اهداف قانونی نظام سلامت است.
ماده ۶۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت، هدف کاهش سهم پرداخت از جیب بیماران به ۳۰ درصد را تا پایان برنامه تعیین کرده است. همچنین این ماده بر گسترش پوشش بیمه سلامت و کاهش خانوارهای مواجه با هزینه‌های درمانی تحمل‌ناپذیر تأکید دارد.
از سوی دیگر، اصل ۴۳ قانون اساسی، تأمین نیازهای اساسی از جمله بهداشت و درمان را از مبانی نظام اقتصادی کشور می‌داند و اصل ۲۹ نیز برخورداری از خدمات بهداشتی، درمانی و مراقبت‌های پزشکی از طریق بیمه و سایر سازوکارها را حقی همگانی معرفی می‌کند. البته این اصول به‌تنهایی به معنای رایگان بودن تمام خدمات درمانی در همه شرایط نیستند.
جمالیان خواستار ارجاع مصوبه به هیئت بررسی و تطبیق مصوبات دولت با قوانین شده است.
با این وجود، خلاف قانون بودن این تصمیم هنوز یک ادعای حقوقی مطرح‌شده از سوی نماینده مجلس است و برای تعیین تکلیف نهایی باید نتیجه بررسی نهادهای مسئول مشخص شود.
آینده قیمت سرم و داروهای تزریقی؛ چه اتفاقی در انتظار بیماران است؟
مهم‌ترین پرسش اکنون این است که اجرای مصوبه جدید چه اثری بر هزینه واقعی درمان خواهد گذاشت.
در صورتی که حذف پوشش بیمه‌ای و یارانه ارزی به افزایش قابل‌توجه سهم پرداختی بیماران سرپایی منجر شود، ممکن است بخشی از خانوارها با هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده مواجه شوند.
از سوی دیگر، اگر سیاست جدید بتواند مصرف غیرضروری داروهای تزریقی را کاهش دهد و منابع آزادشده به درمان‌های ضروری اختصاص یابد، می‌تواند به مدیریت هزینه‌های نظام سلامت کمک کند.
با این حال، موفقیت چنین تصمیمی به چند عامل وابسته است: شفافیت فهرست داروهای مشمول، حفظ دسترسی بیماران نیازمند، نظارت بر نسخه‌های پزشکان و انتشار اطلاعات دقیق درباره تغییر هزینه درمان.
آنچه اکنون اهمیت دارد، روشن شدن قیمت نهایی داروهای مشمول مصوبه و میزان واقعی افزایش پرداخت از جیب بیماران است. بدون این اطلاعات نمی‌توان با قطعیت درباره ابعاد گرانی یا آثار مالی تصمیم دولت قضاوت کرد.
جمع‌بندی؛ کنترل تجویزهای غیرضروری نباید به مانع درمان تبدیل شود
مصوبه جدید دولت درباره حذف پوشش بیمه‌ای برخی سرم‌ها و داروهای تزریقی، بحثی مهم درباره تعادل میان مدیریت منابع مالی و حمایت از بیماران ایجاد کرده است.
منتقدان هشدار می‌دهند که کاهش حمایت بیمه‌ای ممکن است فشار اقتصادی بر خانوارها را افزایش دهد؛ در حالی که سازمان بیمه سلامت، کنترل مصرف غیرضروری و حمایت از درمان‌های ضروری را هدف اصلی این تصمیم معرفی می‌کند.
اکنون با رونمایی از سامانه شمس و گسترش ظرفیت‌های نظارت الکترونیکی، انتظار می‌رود وزارت بهداشت علاوه بر مدیریت هزینه‌ها، اصلاح رفتار تجویزی پزشکان و حفظ دسترسی عادلانه مردم به درمان را نیز دنبال کند.
سرنوشت این مصوبه و نتیجه بررسی آن در مجلس می‌تواند تعیین کند که نظام سلامت به سمت کاهش هزینه‌های غیرضروری حرکت خواهد کرد یا بیماران سرپایی باید سهم بیشتری از مخارج درمان را پرداخت کنند.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
