قیمت تخممرغ شانهای ۶۵۰ هزار تومان میشود؟ هشدار مرغداران درباره گرانی و زیان سنگین تولید در آبان ۱۴۰۵
بازار تخممرغ در نخستین روزهای نیمه دوم آبان با اختلاف قابلتوجه میان قیمت فروش تولیدکنندگان و نرخ عرضه در فروشگاهها روبهروست.
براساس اظهارات تازه حمیدرضا کاشانی، قیمت هر کیلوگرم تخممرغ درِ مرغداری بین ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تومان قرار دارد.
این نرخ، قیمت فروش محصول از سوی واحد تولیدی است و نباید با قیمت نهایی مصرفکننده اشتباه گرفته شود.
از سوی دیگر، بررسی میدانی خبرگزاری تسنیم از بازار تهران در هشتم آبان نشان میدهد هر شانه تخممرغ ۳۰ عددی در برخی فروشگاهها بین ۵۵۰ تا ۸۰۰ هزار تومان عرضه شده است.
در همان گزارش، قیمت تخممرغ فلهای در میادین میوه و ترهبار کیلویی ۲۸۰ هزار تومان و قیمت بسته ۳۰ عددی حدود ۵۵۰ هزار تومان اعلام شده بود.
این اختلاف قیمت نشان میدهد وزن شانه، نوع بستهبندی، محل عرضه و هزینه توزیع نقش مهمی در مبلغ پرداختی مصرفکننده دارند.
بنابراین نمیتوان برای تمام تخممرغهای عرضهشده در کشور یک قیمت واحد اعلام کرد.
جدول قیمت تخممرغ در آبان ۱۴۰۵
| نوع قیمت | نرخ اعلامشده |
|---|---|
| هر کیلو تخممرغ درِ مرغداری، به روایت کاشانی | ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تومان |
| هر کیلو تخممرغ فلهای در میادین تهران، گزارش ۸ آبان | ۲۸۰ هزار تومان |
| شانه ۳۰ عددی در گزارش بازار تهران | ۵۵۰ تا ۸۰۰ هزار تومان |
| قیمت اقتصادی پیشنهادی کاشانی برای هر شانه | ۶۵۰ هزار تومان |
| زیان ادعایی تولیدکننده برای هر کیلو | ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان |
نکته مهم اینکه رقم ۶۵۰ هزار تومان، قیمت اقتصادی موردنظر رئیس اتحادیه مرغداران است؛ نه نرخ مصوب جدید یا قیمت قطعی تمام فروشگاهها.
چرا هزینه تولید تخممرغ افزایش یافته است؟
یکی از اصلیترین دلایل نگرانی تولیدکنندگان، رشد قیمت نهادههای دامی است.
کنجاله سویا و ذرت دو ماده اولیه مهم در خوراک مرغهای تخمگذار محسوب میشوند و افزایش نرخ آنها میتواند مستقیماً بر هزینه تمامشده تخممرغ تأثیر بگذارد.
کاشانی میگوید این نهادهها در دو ماه اخیر بین ۱۵ تا ۲۰ درصد گران شدهاند.
او همچنین از افزایش ۱۰۰ درصدی هزینه دارو و ویتامینها خبر داده است.
البته تأثیر واقعی این تغییرات بر هزینه نهایی تولید به سهم هر نهاده در جیره غذایی، میزان مصرف، هزینه حملونقل و شرایط هر واحد مرغداری بستگی دارد.
پیشتر نیز اتحادیه مرغداران درباره رشد هزینه مکملهای خوراکی، داروهای دامپزشکی، بستهبندی و سرمایه در گردش واحدهای تولیدی هشدار داده بود.
در چنین شرایطی، حتی ثابت ماندن قیمت فروش محصول میتواند به کاهش حاشیه سود یا افزایش زیان مرغداران منجر شود.
مرغداران برای هر کیلو تخممرغ چقدر ضرر میکنند؟
براساس اظهارات رئیس هیئتمدیره اتحادیه مرغداران میهن، تولیدکنندگان در فروش هر کیلو تخممرغ بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان زیان متحمل میشوند.
اگر این برآورد را با قیمت فروش ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تومانی مقایسه کنیم، هزینه تمامشده مورد ادعای اتحادیه در محدوده تقریبی ۳۱۰ تا ۳۴۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم قرار میگیرد.
این ارقام نشان میدهد از نگاه نماینده تولیدکنندگان، درآمد حاصل از فروش فعلی برای پوشش هزینههای تولید کافی نیست.
البته میزان زیان تمام مرغداریها الزاماً یکسان نیست.
واحدهایی که به نهاده ارزانتر، امکانات مناسبتر یا شبکه توزیع مستقیم دسترسی دارند، ممکن است هزینه متفاوتی نسبت به مرغداریهای کوچکتر داشته باشند.
همچنین برای تأیید میزان زیان در مقیاس ملی، انتشار گزارش حسابرسی هزینههای تولید و قیمت واقعی معاملات ضروری است.
بااینحال، هشدار درباره فروش زیر قیمت تمامشده موضوع تازهای نیست.
کاشانی در ماههای گذشته نیز چندین بار اعلام کرده بود که نرخ فروش تخممرغ درِ مرغداری از هزینه تولید پایینتر است.
قیمت هر شانه تخممرغ ۶۵۰ هزار تومان؛ گرانی قطعی است؟
یکی از مهمترین بخشهای اظهارات کاشانی، اعلام رقم ۶۵۰ هزار تومان بهعنوان قیمت منطقی هر شانه تخممرغ است.
اما این عدد به معنای تصویب یک نرخ جدید برای بازار نیست.
برای بررسی این رقم باید وزن شانه نیز در نظر گرفته شود.
شانههای ۳۰ عددی تخممرغ بسته به اندازه محصول میتوانند وزن متفاوتی داشته باشند. کاشانی نیز در گفتوگوی دیگری توضیح داده بود که وزن برخی شانهها از حدود ۱.۸ تا ۲.۳ کیلوگرم متغیر است.
اگر شانهای دو کیلوگرم وزن داشته باشد، قیمت ۶۵۰ هزار تومان معادل کیلویی ۳۲۵ هزار تومان خواهد بود.
همچنین در یک شانه ۳۰ عددی با همین قیمت، بهای متوسط هر تخممرغ حدود ۲۱ هزار و ۷۰۰ تومان محاسبه میشود.
بااینحال، بدون مشخص بودن وزن و نوع بستهبندی، نمیتوان تمام شانههای عرضهشده با قیمت ۶۵۰ هزار تومان را مستقیماً با یکدیگر مقایسه کرد.
تولید ۱۲۰ هزار تن تخممرغ در آبان؛ مازاد تولید چقدر است؟
حمیدرضا کاشانی میزان تولید تخممرغ کشور در آبان ۱۴۰۵ را حدود ۱۲۰ هزار تن پیشبینی کرده است.
به گفته او، مصرف داخلی ماهانه نزدیک به ۱۰۵ هزار تن برآورد میشود.
بر این اساس، اختلاف تولید و مصرف احتمالی کشور به حدود ۱۵ هزار تن میرسد.
| شاخص | برآورد آبان ۱۴۰۵ |
|---|---|
| تولید تخممرغ | ۱۲۰ هزار تن |
| مصرف داخلی | ۱۰۵ هزار تن |
| مازاد احتمالی | ۱۵ هزار تن |
| سهم مازاد از کل تولید | ۱۲.۵ درصد |
این ارقام نشان میدهد در صورت تحقق پیشبینی اتحادیه، تولید داخلی بیش از نیاز مصرفی خواهد بود.
البته مازاد محاسبهشده به معنای وجود ۱۵ هزار تن تخممرغ آماده صادرات نیست؛ زیرا تغییر تقاضای داخلی، مصرف صنایع غذایی، ضایعات و شرایط نگهداری نیز باید در نظر گرفته شوند.
در ماههای گذشته نیز مسئولان اتحادیه درباره تولید بیشتر از مصرف داخلی هشدار داده بودند.
ازاینرو، نگرانی اصلی مرغداران در کوتاهمدت کمبود عرضه نیست، بلکه فروش محصول با قیمتی است که از نگاه آنها هزینه تولید را پوشش نمیدهد.
صادرات تخممرغ چرا برای مرغداران اهمیت دارد؟
رئیس اتحادیه مرغداران میهن معتقد است محدودیتهای صادراتی یکی از عوامل تشدید زیان تولیدکنندگان است.
وقتی تولید داخلی از نیاز مصرفی بیشتر باشد، صادرات میتواند بخشی از محصول مازاد را جذب کند.
در صورت محدود شدن بازارهای صادراتی، عرضه بیشتری روانه بازار داخلی میشود و ممکن است قیمت خرید از تولیدکننده کاهش پیدا کند.
این اتفاق برای مصرفکننده در کوتاهمدت میتواند به ثبات یا کاهش قیمت کمک کند، اما اگر تولیدکنندگان برای مدت طولانی با زیان فعالیت کنند، احتمال کاهش سرمایهگذاری و تولید آینده وجود خواهد داشت.
کاشانی اعلام کرده برای رفع موانع صادراتی، مکاتبات متعددی انجام شده است.
او پیشتر نیز از افت شدید صادرات و تغییر سیاستهای تنظیم بازار انتقاد کرده بود.
بااینحال، رفع محدودیت صادراتی بهتنهایی تضمینکننده افزایش درآمد همه مرغداران نیست.
قیمت بازارهای مقصد، هزینه حمل، شرایط تجاری و میزان تقاضای خارجی نیز بر سودآوری صادرات اثر میگذارند.
آیا آزادسازی صادرات باعث گرانی تخممرغ میشود؟
این پرسش برای مصرفکنندگان اهمیت زیادی دارد.
افزایش صادرات در شرایطی که تولید داخلی بیش از تقاضاست، میتواند به کاهش مازاد عرضه و حمایت از قیمت خرید تولیدکنندگان کمک کند.
اما اگر میزان صادرات از ظرفیت مازاد تولید فراتر برود یا تولید داخلی کاهش یابد، احتمال افزایش فشار بر قیمت مصرفکننده نیز وجود خواهد داشت.
به همین دلیل، تنظیم صادرات نیازمند اطلاعات دقیق درباره تولید، مصرف و ذخایر است.
یکی از گزینههای قابل بررسی، مدیریت صادرات متناسب با مازاد واقعی تولید و استفاده از سازوکارهای حمایتی شفاف برای جلوگیری از زیان مستمر مرغداران است.
همزمان، نظارت بر شبکه توزیع میتواند در جلوگیری از اختلافهای غیرمتعارف قیمت میان مرغداری و بازار مصرف نقش داشته باشد.
چرا قیمت تخممرغ در مغازهها با درِ مرغداری اختلاف زیادی دارد؟
یکی دیگر از چالشهای بازار تخممرغ، اختلاف قیمت تولیدکننده و مصرفکننده است.
محصول پس از خروج از مرغداری ممکن است از مراحل جمعآوری، درجهبندی، بستهبندی، حمل، توزیع و خردهفروشی عبور کند.
هر یک از این مراحل هزینههایی دارد که بر قیمت نهایی اثر میگذارند.
بااینحال، اختلاف زیاد قیمت همیشه به معنای هزینه طبیعی توزیع نیست و بررسی سهم واسطهها و حاشیه فروش نیز اهمیت دارد.
برای مثال، اگر یک شانه دو کیلویی تخممرغ با نرخ کیلویی ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تومان از مرغداری خریداری شود، ارزش اولیه محصول بین ۴۶۰ تا ۴۸۰ هزار تومان خواهد بود.
در صورت فروش همان شانه با قیمت ۶۵۰ هزار تومان، فاصله قیمت اولیه تا مصرفکننده حدود ۱۷۰ تا ۱۹۰ هزار تومان است.
این اختلاف، سود خالص فروشنده محسوب نمیشود؛ زیرا هزینههای بستهبندی، حملونقل، افت محصول و توزیع از آن پرداخت میشود.
اما بررسی دقیق همین فاصله قیمتی میتواند به شفافتر شدن بازار کمک کند.
پیشبینی قیمت تخممرغ در روزهای آینده؛ افزایش قیمت در راه است؟
با توجه به شرایط فعلی، مسیر قیمت تخممرغ به چند عامل مهم وابسته خواهد بود.
نخستین عامل، روند قیمت ذرت، کنجاله سویا و سایر نهادههای تولید است.
اگر هزینه نهادهها همچنان افزایش پیدا کند، فشار بیشتری بر مرغداریها وارد خواهد شد.
عامل دوم، سیاست صادرات است.
تسهیل صادرات در صورت وجود مازاد واقعی میتواند به کاهش فشار عرضه بر بازار داخلی کمک کند.
عامل سوم، میزان مصرف خانوارها و صنایع غذایی است.
در صورت افزایش تقاضا یا کاهش تولید، امکان تغییر قیمتها وجود خواهد داشت.
بااینحال، تا زمانی که نرخنامه جدید یا تصمیم رسمی درباره قیمتگذاری منتشر نشود، نمیتوان اعلام کرد قیمت تمام شانههای تخممرغ به ۶۵۰ هزار تومان افزایش خواهد یافت.
جمعبندی؛ تخممرغ گران میشود یا تولیدکنندگان همچنان ضرر میکنند؟
بازار تخممرغ در آبان ۱۴۰۵ با شرایطی پیچیده روبهروست.
از یک طرف، رئیس اتحادیه مرغداران میهن از افزایش ۱۵ تا ۲۰ درصدی قیمت نهادهها، دو برابر شدن هزینه دارو و ویتامین و زیان ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومانی تولید هر کیلو تخممرغ خبر داده است.
از طرف دیگر، آمارهای اعلامی نشان میدهد تولید کشور همچنان بیش از مصرف داخلی است و محدودیت صادرات میتواند فشار بیشتری بر تولیدکنندگان وارد کند.
در همین شرایط، قیمت مصرفکننده نیز در بازار یکسان نیست و گزارشهای میدانی از اختلاف قابلتوجه نرخها حکایت دارند.
بنابراین رقم ۶۵۰ هزار تومان برای هر شانه تخممرغ، در حال حاضر قیمت اقتصادی پیشنهادی رئیس اتحادیه است، نه نرخ قطعی جدید.
آینده این بازار بیش از هر چیز به هزینه نهادهها، وضعیت صادرات، سیاستهای تنظیم بازار و توان مالی تولیدکنندگان وابسته خواهد بود.
اگر مشکلات مربوط به هزینه تولید و فروش زیر قیمت تمامشده ادامه پیدا کند، احتمال کاهش انگیزه تولیدکنندگان و ایجاد فشار بر عرضه در ماههای آینده وجود دارد؛ موضوعی که میتواند در نهایت هم به زیان مرغداران و هم مصرفکنندگان تمام شود.