بورس در آستانه بازگشت به مدار صعودی؟ | نجات شاخص کل از سقوط ۶۳ هزار واحدی و سیگنال مهم برای سهامداران
معاملات روز دوشنبه بازار سرمایه در حالی آغاز شد که فشار فروش در بسیاری از نمادهای بزرگ و کوچک، شاخص کل بورس تهران را به سرعت وارد محدوده منفی کرد. در دقایق ابتدایی، افت شاخص به حدود ۶۳ تا ۶۵ هزار واحد رسید و نماگر اصلی بازار تا محدوده ۷ میلیون و ۵۸۹ هزار واحد عقب نشست.
اما روند معاملات در ادامه تغییر کرد. با افزایش تقاضا و جمعآوری تدریجی صفهای فروش، شاخص کل توانست دوباره وارد کانال ۷.۶ میلیون واحد شود و بخش عمده کاهش ابتدای روز را جبران کند.
بر اساس دادههای پایانی معاملات، شاخص کل با افت حدود ۵ هزار و ۲۲۸ واحدی به سطح ۷ میلیون و ۶۴۹ هزار واحد رسید. این کاهش در مقایسه با ریزشهای اخیر بسیار محدود بود و نشان داد در سطوح پایینتر، تقاضای تازهای برای خرید سهام شکل گرفته است.
نکته مهم این است که بازگشت شاخص از کف روزانه، لزوماً به معنای پایان روند اصلاحی بورس نیست. برای تأیید تغییر مسیر بازار، باید نشانههایی از تداوم تقاضا، بهبود جریان نقدینگی و کاهش فشار فروش در معاملات آینده مشاهده شود.
شاخص هموزن سبز شد؛ آیا سهام کوچک پیشتاز بازار میشوند؟
یکی از مهمترین تحولات معاملات دوشنبه، تغییر مسیر شاخص هموزن بود. این شاخص که در ابتدای بازار با کاهش همراه شده بود، در نهایت بیش از ۹ هزار واحد رشد کرد و در محدوده ۲ میلیون و ۱۷۵ هزار واحد ایستاد.
در حالی که شاخص کل همچنان منفی باقی ماند، رشد شاخص هموزن نشان داد وضعیت بخش قابل توجهی از نمادهای بازار بهتر از شرکتهای بزرگ شاخصساز بوده است.
این واگرایی اهمیت زیادی برای تحلیلگران دارد؛ زیرا شاخص هموزن نسبت به شاخص کل تصویر متفاوتی از وضعیت عمومی سهام ارائه میدهد و اثر ارزش بازار شرکتها را به یک اندازه در محاسبات لحاظ نمیکند.
گزارشهای معاملاتی نیز نشان میدهند بخش بیشتری از نمادها در پایان روز با رشد قیمت همراه بودند. با این حال، مثبت شدن شاخص هموزن بهتنهایی ثابت نمیکند که ورود خالص پول حقیقی به سهام کوچک رخ داده است.
در صورت تداوم این شرایط، امکان دارد توجه معاملهگران کوتاهمدت به نمادهایی جلب شود که در اصلاح اخیر افت بیشتری تجربه کردهاند؛ البته پایداری این روند به وضعیت نقدینگی و شرایط بنیادی شرکتها وابسته خواهد بود.
فملی ناجی شاخص کل شد؛ فشار فروش در فارس و پالایشیها
یکی دیگر از ویژگیهای معاملات دوشنبه، نقش تعیینکننده نماد فملی در جلوگیری از ریزش بیشتر شاخص کل بود.
نماد شرکت ملی صنایع مس ایران بهتنهایی حدود ۳۰ هزار واحد تأثیر مثبت بر شاخص کل گذاشت و بخش قابل توجهی از فشار فروش سایر نمادهای شاخصساز را جبران کرد.
در مقابل، نمادهای فارس، شپنا و شبندر از مهمترین عوامل منفی بازار بودند.
این وضعیت نشان میدهد بهبود شاخص کل الزاماً به معنای بازگشت تقاضای قدرتمند به تمام صنایع بزرگ نیست. در واقع، عملکرد مثبت یک نماد بزرگ میتواند بخشی از فشار فروش سایر شرکتها را در محاسبه شاخص پنهان کند.
در جدول پرتراکنشترین نمادهای بورس نیز نام زشک، داروند، غزنجان، تاصیکو و تابان در کنار فملی دیده شد.
حضور نمادهای تازهوارد در میان پرتراکنشها نشاندهنده تمرکز بخشی از فعالیت معاملهگران بر این گروه از سهام است؛ هرچند تعداد بالای معاملات بهتنهایی نشانه ارزندگی یا تداوم رشد قیمت نیست.
خروج ۱۴۱۲ میلیارد تومان پول حقیقی؛ چرا اعتماد به بورس بازنگشته است؟
با وجود جمعآوری صفهای فروش، جریان نقدینگی همچنان یکی از نقاط ضعف بازار سهام محسوب میشود.
براساس آمار گزارششده از معاملات دوشنبه، حدود هزار و ۴۱۲ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی خارج شد. در مقابل، صندوقهای درآمد ثابت شاهد ورود هزار و ۱۱۴ میلیارد تومان نقدینگی حقیقی بودند.
این جابهجایی نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران همچنان حفظ سرمایه و کاهش ریسک را به افزایش سرمایهگذاری در سهام ترجیح میدهند.
البته گزارشهای مختلف، بسته به نوع داراییهای محاسبهشده، ارقام متفاوتی از ورود و خروج پول منتشر کردهاند. به همین دلیل، برای مقایسه دقیق جریان نقدینگی در روزهای مختلف باید از یک روش محاسباتی ثابت استفاده کرد.
در شرایط فعلی، مثبت شدن شاخص هموزن نشانهای امیدوارکننده است؛ اما برای تأیید بازگشت اعتماد، توقف خروج پول حقیقی و افزایش ورود نقدینگی تازه اهمیت بیشتری دارد.
کدام گروههای بورسی بیشترین خروج و ورود پول را داشتند؟
بررسی جریان نقدینگی صنایع نشان میدهد فشار فروش در برخی گروههای بزرگ همچنان ادامه دارد.
بیشترین خروج پول حقیقی از گروه پالایشی با حدود ۷۸۰ میلیارد تومان ثبت شد. پس از آن، گروه معادن فلزی با ۴۰۵ میلیارد تومان، فلزات اساسی با ۳۳۱ میلیارد تومان و صنعت دارویی با ۲۵۶ میلیارد تومان در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
در مقابل، گروه حملونقل با جذب ۱۴۳ میلیارد تومان، صنعت سیمان با ورود ۱۲۲ میلیارد تومان و ساخت دستگاههای برقی با جذب ۶۱ میلیارد تومان نقدینگی حقیقی، وضعیت بهتری داشتند.
این تفاوت رفتار سرمایهگذاران میتواند ناشی از تغییر انتظارات نسبت به سودآوری صنایع، شرایط اقتصادی و میزان ریسک هر گروه باشد.
با این حال، ورود پول در یک جلسه معاملاتی برای نتیجهگیری درباره آغاز روند صعودی یک صنعت کافی نیست.
ارزش معاملات بورس به ۲۸۱ همت رسید؛ نشانه بازگشت رونق؟
از دیگر نکات مهم معاملات دوشنبه، افزایش ارزش بازار و ثبت حجم قابل توجهی از معاملات بود.
ارزش کل بازار سهام بار دیگر به محدوده ۲۲.۱ هزار همت بازگشت. ارزش معاملات کل نیز ۲۸۱.۱ همت و ارزش معاملات خرد در گزارش مورد بررسی ۳۴.۹ همت اعلام شد.
در تحلیل این ارقام باید به تفاوت ارزش کل معاملات با ارزش معاملات خرد توجه داشت. معاملات کل ممکن است شامل ابزارهای مالی و دادوستدهایی باشد که ارتباط مستقیمی با تقاضای سهامداران خرد ندارند.
بنابراین، افزایش ارزش معاملات کل بهتنهایی نشانه ورود پول تازه به بازار سهام نیست.
برای ارزیابی رونق واقعی، بررسی روند معاملات خرد در کنار خالص ورود پول حقیقی، تعداد نمادهای مثبت و وضعیت صفهای خرید و فروش ضرورت دارد.
تغییر دامنه نوسان صندوقهای اهرمی از ۱۶ آبان؛ فرصت یا ریسک جدید؟
یکی از مهمترین تصمیمات جدید بازار سرمایه، افزایش دامنه نوسان صندوقهای اهرمی است.
براساس تصمیم سازمان بورس و اطلاعیههای منتشرشده، دامنه نوسان روزانه واحدهای قابل معامله صندوقهای اهرمی از شنبه ۱۶ آبان ۱۴۰۵ از مثبت و منفی ۴ درصد به مثبت و منفی ۶ درصد افزایش مییابد.
این تغییر بخشی از بسته اصلاح مقررات صندوقهای اهرمی است که موضوعاتی مانند بازارگردانی و نحوه محاسبه کارمزد عملکرد مدیران را نیز دربرمیگیرد.
با اجرای دامنه جدید، امکان تغییرات بیشتر قیمت واحدهای صندوق در یک روز معاملاتی فراهم میشود.
این تصمیم ممکن است به کشف سریعتر قیمت و کاهش محدودیت اصلاح اختلاف قیمت بازار با ارزش خالص داراییها کمک کند؛ اما در مقابل، احتمال تجربه زیان روزانه بزرگتر نیز افزایش مییابد.
صندوقهای اهرمی در معاملات دوشنبه با خروج حدود ۱۸ میلیارد تومان پول حقیقی همراه بودند. در همین حال، صندوقهای طلا و نقره در دو ساعت و نیم ابتدایی معاملات مجموعاً ۶۲ میلیارد تومان نقدینگی جذب کردند.
فرابورس برخلاف بورس سبزپوش شد
شاخص کل فرابورس ایران نیز در معاملات دوشنبه عملکرد مثبتی داشت و با رشد حدود ۳۴۰ واحدی به سطح ۶۵ هزار و ۵۵۰ واحد رسید.
ارزش معاملات فرابورس ۲۵۲ همت گزارش شد که از این میزان حدود ۹.۱ همت مربوط به معاملات سهام، ۲.۶ همت مربوط به اوراق مالی اسلامی و ۲۱۹.۸ همت متعلق به عملیات بازار باز بود.
سهم بالای عملیات بازار باز نشان میدهد بخش عمده ارزش معاملات ثبتشده در فرابورس به دادوستد سهام اختصاص نداشته است.
در نتیجه، برای سنجش وضعیت معاملات سهام فرابورسی باید آمار مربوط به این بازار را جداگانه بررسی کرد.
پیشبینی بورس در روزهای آینده؛ شاخص کل صعودی میشود؟
برای بررسی آینده بورس تهران، سطح ۷.۶ میلیون واحدی شاخص کل اهمیت ویژهای دارد.
اگر شاخص بتواند بالاتر از این محدوده تثبیت شود و خروج پول حقیقی کاهش یابد، احتمال حرکت به سمت محدوده ۷.۸ میلیون واحد بیشتر خواهد شد.
در مقابل، بازگشت فشار فروش و ازدسترفتن محدوده ۷.۶ میلیون واحد میتواند بار دیگر سطح ۷.۵ میلیون واحد را در کانون توجه معاملهگران قرار دهد.
در سناریوی مثبت، تداوم رشد شاخص هموزن، افزایش تقاضا در سهام بزرگ و ورود پول حقیقی میتواند نشانه تقویت روند بازیابی بازار باشد.
در سناریوی منفی، افزایش نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی یا تداوم خروج نقدینگی ممکن است مانع پایداری رشد شود.
همچنین در سناریوی میانه، احتمال نوسان شاخص در محدوده فعلی و جابهجایی تقاضا میان گروههای مختلف وجود دارد.
این سطوح، نواحی تحلیلی احتمالی هستند و نباید بهعنوان هدف قطعی شاخص در نظر گرفته شوند.
جمعبندی؛ بورس از سقوط نجات یافت، اما هنوز سیگنال قطعی صعود صادر نشده است
معاملات دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵ را میتوان روز بازگشت تقاضا پس از آغاز سنگین فروش در بورس تهران دانست.
شاخص کل بخش عمده افت ابتدایی خود را جبران کرد، شاخص هموزن سبزپوش شد و ارزش بازار نیز به محدوده ۲۲.۱ هزار همت بازگشت.
با این حال، ادامه خروج پول حقیقی، ضعف برخی صنایع شاخصساز و تمایل سرمایهگذاران به صندوقهای درآمد ثابت نشان میدهد بازار هنوز برای ورود به روند صعودی پایدار با چالش روبهرو است.
مهمترین سیگنال برای سهامداران در معاملات آینده، تنها سبز شدن شاخص کل نیست؛ بلکه توقف خروج پول حقیقی، بهبود همزمان شاخص کل و هموزن و افزایش تقاضای پایدار در صنایع بزرگ خواهد بود.
اگر این نشانهها تقویت شوند، احتمال پایان مرحله اصلاحی بورس بیشتر خواهد شد؛ در غیر این صورت، بازگشت روز دوشنبه ممکن است صرفاً یک بازیابی کوتاهمدت در میانه روند نوسانی بازار باشد.