پیش بینی قیمت دلار؛ هشدار درباره جهش به ۳۰۰ هزار تومان / طلا در دوراهی ۳۷۰۰ و ۴۲۰۰ دلار
بازار ارز ایران در روزهای اخیر تحت تأثیر اخبار متناقض سیاسی و اقتصادی با نوساناتی همراه بوده است. از یک سو، انتشار گزارشهایی درباره احتمال ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا باعث شده برخی معاملهگران نسبت به کاهش قیمت دلار امیدوار شوند. از سوی دیگر، تداوم محدودیتهای اقتصادی و ابهام درباره آینده روابط دو کشور، مانع از شکلگیری روند نزولی پایدار شده است.
بررسی نرخهای ثبتشده در بازار آزاد نشان میدهد قیمت فروش دلار در صبح پنجشنبه ۲۱ آبان حدود ۲۶۴ هزار و ۹۰۰ تومان بوده است. در همین بازه، برخی دیگر از سامانههای رصد بازار نرخهایی نزدیک به ۲۶۴ هزار و ۲۰۰ تومان ثبت کردهاند. اختلاف این ارقام میتواند به زمان ثبت نرخ و روش جمعآوری قیمتها مربوط باشد.
با در نظر گرفتن نرخ ۲۶۴ هزار و ۹۰۰ تومان، رسیدن دلار به ۳۰۰ هزار تومان مستلزم افزایش حدود ۳۵ هزار و ۱۰۰ تومانی، معادل ۱۳.۲ درصد است. بنابراین، سناریوی مطرحشده از سوی این تحلیلگر به افزایش قابلتوجه قیمت نسبت به سطح فعلی اشاره دارد.
البته این فاصله قیمتی بهتنهایی نشان نمیدهد که بازار حتماً وارد مسیر صعودی خواهد شد. تحقق چنین افزایشی به مجموعهای از شرایط اقتصادی و سیاسی وابسته است که هنوز درباره آنها قطعیت وجود ندارد.
تشدید محدودیتهای تجاری؛ چرا بازار ارز همچنان نگران است؟
یکی از محورهای مهم تحلیل میلاد زمانی، تأثیر محدودیتهای تجاری بر آینده قیمت دلار است. این کارشناس بازارهای مالی در گفتوگو با تجارتنیوز تأکید کرده که فشارهای اقتصادی تنها به مسیرهای دریایی و هوایی محدود نمانده و مشکلات تازهای در تجارت زمینی ایران با کشورهای همسایه ایجاد شده است.
به گفته زمانی، محدودیتهای مرزی در مسیر پاکستان و عراق میتوانند بر جریان تجارت خارجی و دسترسی فعالان اقتصادی به منابع ارزی تأثیر بگذارند. او به مشکلات صادرات گاز مایع از مسیر پاکستان نیز اشاره کرده است.
بررسی گزارشهای بینالمللی بخشی از این نگرانی را تأیید میکند. رویترز در ۲۳ اکتبر گزارش داد که بسته شدن گذرگاههای گبد-ریمدان و تفتان از ۱۷ اکتبر، جریان تجارت گاز مایع میان ایران و پاکستان را مختل کرده و صدها کامیون در مرز متوقف شدهاند.
البته گزارشهای بعدی از بازگشایی نسبی مسیر گبد-ریمدان و ازسرگیری بخشی از مبادلات حکایت دارند. بنابراین نمیتوان تمام مسیرهای تجاری ایران و پاکستان را همچنان بهطور کامل مسدود دانست. همچنین علت محدودیتهای مرزی، از سوی مقامهای پاکستانی امنیتی و از سوی طرف ایرانی مسائل فنی عنوان شده است؛ در نتیجه، نسبت دادن تمام این اختلالها به تحریمهای آمریکا نیازمند شواهد بیشتری است.
با این حال، حتی محدودیتهای موقت نیز میتوانند هزینه تجارت را افزایش دهند و با تأخیر در وصول درآمدهای صادراتی، بر جریان عرضه ارز اثر بگذارند.
مذاکرات ایران و آمریکا؛ دلار در انتظار توافق یا تشدید تنش؟
یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده انتظارات بازار ارز، آینده مذاکرات ایران و آمریکا است.
در روزهای اخیر، تلاشهای میانجیگرانه قطر ادامه داشته، اما اختلافهای اساسی میان تهران و واشنگتن همچنان پابرجاست.
رویترز در گزارش ۱۰ نوامبر اعلام کرد که مقامهای ایرانی از نبود مذاکرات مستقیم در جریان خبر دادهاند. در مقابل، گزارشهای روزهای بعد نشان میدهد تلاشهای دیپلماتیک برای فراهم کردن زمینه گفتوگو متوقف نشده است.
این وضعیت دو پیام متفاوت برای بازار ارز دارد. احتمال دستیابی به توافق میتواند بخشی از تقاضای احتیاطی را کاهش دهد، اما ادامه تحریمها و نبود توافق اجرایی ممکن است مانع افت پایدار قیمت شود.
میلاد زمانی معتقد است انتشار اخبار مثبت سیاسی بهتنهایی برای ایجاد روند نزولی کافی نیست. از نگاه او، معاملهگران بیش از آنکه شاهد تغییر بنیادین شرایط اقتصادی باشند، منتظر روشن شدن آینده تحولات هستند.
با این حال، واکنش بازار به توافق احتمالی به جزئیات آن بستگی خواهد داشت. کاهش عملی محدودیتهای بانکی، تسهیل تجارت و افزایش دسترسی به درآمدهای ارزی میتواند آثاری متفاوت از انتشار خبرهای اولیه مذاکرات داشته باشد.
فنر قیمت دلار فشرده شده است؟ بررسی احتمال جهش نرخ ارز
زمانی در تحلیل خود از اصطلاح فشرده شدن فنر قیمت دلار استفاده کرده و معتقد است ثبات نسبی فعلی ممکن است پیشدرآمد افزایش نرخ ارز در ماههای آینده باشد.
به گفته این کارشناس، نبود تغییر محسوس در شرایط اقتصادی و تداوم محدودیتهای تجاری میتواند فشار تقاضا را در بازار حفظ کند.
با این حال، اصطلاح فنر قیمت دلار یک تعبیر تحلیلی است و بهتنهایی شاخص اقتصادی قابلاندازهگیری محسوب نمیشود.
برای ارزیابی احتمال افزایش قیمت دلار باید متغیرهایی مانند رشد نقدینگی، نرخ تورم، تراز تجاری، میزان عرضه ارز، سیاستهای بانک مرکزی و انتظارات فعالان اقتصادی بررسی شود.
از سوی دیگر، ثابت ماندن قیمت در یک دوره کوتاه الزاماً به معنای جهش بعدی نیست. ممکن است بازار پس از افزایشهای قبلی وارد مرحله تعدیل انتظارات شود و برای مدتی در محدودهای مشخص نوسان کند.
بنابراین، هشدار زمانی درباره بازگشت دلار به ۳۰۰ هزار تومان را باید یکی از سناریوهای ممکن دانست، نه نتیجه قطعی شرایط فعلی اقتصاد.
تقاضای فصلی دلار در آذر و دی؛ سال نوی میلادی چه تأثیری دارد؟
یکی دیگر از دلایل مطرحشده برای احتمال افزایش قیمت دلار، نزدیک شدن به پایان سال میلادی است.
در ماههای پایانی سال، برخی شرکتهای تجاری و واردکنندگان برای تسویه تعهدات خارجی، پرداخت بدهیها و تأمین نیازهای ارزی دوره بعد اقدام میکنند.
این مسئله ممکن است تقاضای ارز را در مقاطعی افزایش دهد. در گزارش مرکز پژوهشهای مجلس درباره ساختار بازار ارز نیز افزایش تقاضای فصلی در نیمه دوم سال به دلیل تسویهحسابهای تجاری پایان سال میلادی، چینی و شمسی مورد اشاره قرار گرفته است.
با این حال، این گزارش تأکید میکند که اهمیت تقاضای فصلی در مقایسه با رشد نرخ تعادلی ارز و انتظارات بازار کمتر است.
بنابراین، نزدیک شدن به دیماه بهتنهایی دلیل کافی برای پیشبینی جهش قیمت دلار نیست؛ هرچند میتواند در کنار سایر عوامل، فشار مقطعی بر بازار ایجاد کند.
پیشبینی قیمت دلار تا پایان سال؛ آیا دلار ۳۰۰ هزار تومانی در راه است؟
با توجه به اظهارات میلاد زمانی و شرایط فعلی بازار، دو مسیر متفاوت برای قیمت دلار قابل بررسی است.
در سناریوی افزایشی، اگر محدودیتهای تجاری ادامه پیدا کند، دسترسی به منابع ارزی دشوارتر شود و تقاضای احتیاطی افزایش یابد، امکان حرکت دلار به سمت سطوح بالاتر وجود خواهد داشت.
در این شرایط، محدوده ۳۰۰ هزار تومان که زمانی مطرح کرده، میتواند یکی از سطوح مورد توجه بازار باشد.
در مقابل، اگر مذاکرات سیاسی به کاهش عملی محدودیتهای اقتصادی منجر شود و عرضه ارز افزایش یابد، احتمال کاهش فشار تقاضا وجود دارد.
همچنین مدیریت نقدینگی و سیاستهای ارزی داخلی میتوانند بر دامنه نوسانات اثر بگذارند.
در نتیجه، با دادههای فعلی نمیتوان رسیدن قیمت دلار به ۳۰۰ هزار تومان را قطعی دانست. بازار همچنان با عدمقطعیت قابلتوجهی مواجه است و تغییر اخبار سیاسی میتواند مسیر انتظارات را در زمانی کوتاه دگرگون کند.
پیشبینی قیمت طلای جهانی؛ اونس به ۴۲۰۰ دلار میرسد؟
میلاد زمانی در بخش دیگری از تحلیل خود، چشمانداز قیمت طلای جهانی را بررسی کرده و محدوده ۴۲۰۰ دلار را یکی از اهداف احتمالی اونس دانسته است.
این پیشبینی در شرایطی مطرح شده که تازهترین معاملات جهانی طلا با فشار فروش همراه بوده است.
بر اساس گزارش رویترز در پنجشنبه ۱۲ نوامبر، هر اونس طلای نقدی در یکی از بهروزرسانیهای معاملات به ۳۹۵۹ دلار و سه سنت رسید و به پایینترین سطح بیش از یک هفته اخیر سقوط کرد.
افزایش انتظارات درباره بالا رفتن نرخ بهره آمریکا و تقویت دلار از مهمترین دلایل این عقبنشینی عنوان شده است.
بنابراین، رسیدن طلا از محدوده ۳۹۵۹ دلار به ۴۲۰۰ دلار نیازمند رشد حدود شش درصدی است.
اگر انتظارات نرخ بهره تعدیل شود یا تقاضای سرمایهگذاری و خرید دارایی امن افزایش پیدا کند، امکان بازگشت قیمت وجود دارد. در مقابل، تداوم تقویت دلار و افزایش بازده اوراق خزانهداری میتواند حرکت صعودی طلا را دشوار کند.
سقوط اونس طلا به ۳۷۰۰ دلار؛ چرا جنگ همیشه باعث گرانی طلا نمیشود؟
یکی از بخشهای قابلتوجه تحلیل زمانی، احتمال کاهش قیمت اونس جهانی به محدوده ۳۷۰۰ دلار در صورت وقوع درگیری نظامی گستردهتر است.
در نگاه نخست، این پیشبینی ممکن است با نقش سنتی طلا بهعنوان دارایی امن متناقض به نظر برسد.
با این حال، تشدید بحرانهای اقتصادی و نظامی همواره به افزایش فوری قیمت طلا منجر نمیشود.
در برخی شرایط، افزایش نیاز سرمایهگذاران به نقدینگی میتواند باعث فروش داراییهای مختلف از جمله طلا شود. همچنین افزایش قیمت نفت ممکن است انتظارات تورمی را بالا ببرد و از مسیر تقویت احتمال افزایش نرخ بهره، بر طلا فشار وارد کند.
گزارشهای اخیر رویترز نیز نشان میدهد تقویت دلار و انتظارات انقباضی فدرال رزرو در افت قیمت جهانی طلا نقش داشتهاند.
با این حال، سقوط طلا به ۳۷۰۰ دلار تنها یک سناریوی مشروط است. وقوع جنگ گستردهتر الزاماً چنین نتیجهای ندارد و در شرایط دیگر، افزایش تقاضای دارایی امن میتواند قیمت طلا را بالا ببرد.
قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران بیشتر به دلار وابسته است یا اونس؟
یکی دیگر از محورهای مهم اظهارات زمانی، نقش نرخ دلار در تعیین قیمت طلای داخلی است.
قیمت طلای خام در ایران از ترکیب قیمت اونس جهانی، نرخ تبدیل دلار به تومان و عیار فلز تأثیر میپذیرد. بنابراین حتی اگر اونس جهانی کاهش پیدا کند، افزایش شدید نرخ دلار داخلی میتواند اثر افت جهانی را خنثی کند.
در مقابل، کاهش همزمان قیمت دلار و اونس جهانی ممکن است فشار نزولی بیشتری بر طلای داخلی ایجاد کند.
با این حال، نمیتوان سهم ثابت و همیشگی برای تأثیر دلار و اونس تعیین کرد. میزان اثرگذاری هر عامل به درصد تغییرات آن در دوره مورد بررسی بستگی دارد.
همچنین در بازار سکه، حباب قیمتی، تقاضای سرمایهگذاری و هزینههای معاملاتی میتوانند باعث اختلاف میان ارزش ذاتی و قیمت بازار شوند.
از این رو، پیشبینی قیمت طلای ۱۸ عیار و سکه تنها بر اساس مسیر اونس جهانی یا دلار، بدون بررسی سایر متغیرها، کافی نخواهد بود.
چشمانداز بازار دلار و طلا؛ سرمایهگذاران منتظر چه اتفاقی باشند؟
بررسی تازهترین تحولات نشان میدهد بازار ارز و طلا در ایران تحت تأثیر مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی قرار دارند.
در بازار دلار، شرایط تجارت خارجی، آینده مذاکرات ایران و آمریکا، عرضه ارز و انتظارات تورمی از متغیرهای اصلی هستند.
در بازار جهانی طلا نیز سیاست پولی فدرال رزرو، شاخص دلار، بازده اوراق خزانهداری و ریسکهای ژئوپلیتیکی اهمیت زیادی دارند.
در مجموع، پیشبینی دلار ۳۰۰ هزار تومانی و اونس طلای ۴۲۰۰ دلاری از سوی میلاد زمانی، دو سناریوی تحلیلی هستند که تحقق آنها به تغییر شرایط اقتصادی و سیاسی وابسته است. در مقابل، احتمال کاهش اونس تا ۳۷۰۰ دلار نیز تنها در شرایط خاص مطرح شده و نمیتوان آن را نتیجه اجتنابناپذیر تشدید درگیریها دانست.
نکته تعیینکننده برای روزهای آینده، فاصله میان اخبار سیاسی و تغییرات واقعی اقتصادی خواهد بود. اگر رایزنیهای دیپلماتیک به نتیجه ملموسی نرسند و محدودیتهای تجاری ادامه پیدا کنند، احتمال حفظ فشارهای افزایشی بر نرخ ارز وجود دارد.
اما اگر شرایط تجارت خارجی بهبود یابد و انتظارات تورمی تعدیل شود، مسیر متفاوتی پیش روی بازار قرار خواهد گرفت.
به همین دلیل، وضعیت فعلی دلار را میتوان دورهای از انتظار همراه با ریسک نوسان در هر دو جهت توصیف کرد؛ دورهای که نتیجه آن بیش از هر چیز به تحولات پیش رو وابسته خواهد بود.