سقوط سنگین قیمت طلا به زیر ۳۹۰۰ دلار؛ اونس جهانی در بدترین هفته چند ماه اخیر، ریزش ادامه دارد؟
بازار جهانی طلا در پایان معاملات جمعه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۲ آبان ۱۴۰۵، همچنان تحت تأثیر موج فروش روزهای گذشته قرار داشت.
در ساعات مختلف معاملات جمعه، هر اونس طلای نقدی در محدوده ۳۸۸۳ دلار معامله شد و قراردادهای آتی دسامبر نیز در مقاطعی به حدود ۳۸۹۰ دلار رسیدند.
با وجود تلاش خریداران برای بازگرداندن قیمتها به سطوح بالاتر، این حرکت به شکلگیری روند صعودی پایدار منجر نشد.
براساس آخرین گزارش رویترز در ساعات پایانی معاملات، قیمت طلای نقدی در محدوده ۳۸۷۹ دلار قرار گرفت و قراردادهای آتی دسامبر نیز نزدیک ۳۸۸۶ دلار تسویه شدند.
در برخی گزارشهای دیگر، نرخ تسویه قراردادهای آتی ۳۸۷۷.۶۲ دلار ثبت شده است که تفاوت آن با ارقام سایر منابع، اهمیت توجه به نوع قرارداد و زمان ثبت قیمت را نشان میدهد.
به این ترتیب، مهمترین ویژگی معاملات پایان هفته، باقی ماندن طلا در محدوده زیر ۳۹۰۰ دلار بود؛ سطحی که اکنون به یکی از نقاط مهم برای ارزیابی قدرت خریداران تبدیل شده است.
ریزش سه درصدی طلا؛ پایینترین قیمت در ۱۳ ماه اخیر
شدیدترین فشار فروش هفته در معاملات پنجشنبه ۱۲ نوامبر مشاهده شد.
در این روز، قیمت طلا حدود سه درصد کاهش یافت و برای مدتی به محدوده ۳۸۵۲ دلار رسید؛ رقمی که پایینترین سطح این فلز در حدود ۱۳ ماه اخیر محسوب میشود.
این عقبنشینی در شرایطی اتفاق افتاد که بازار طلا پیشتر نیز چند جلسه متوالی کاهش قیمت را تجربه کرده بود.
بررسی دادههای بازار نشان میدهد طلا در آغاز هفته در سطوح بالاتر از ۴۱۰۰ دلار قرار داشت، اما با انتشار دادههای اقتصادی آمریکا و افزایش انتظارات انقباضی، بخش بزرگی از ارزش خود را از دست داد.
در نتیجه، مرز روانی ۴۰۰۰ دلار نیز شکسته شد و فشار فروش به محدودههای پایینتر گسترش پیدا کرد.
این اتفاق اهمیت زیادی دارد؛ زیرا طلا معمولاً هنگام افزایش نااطمینانیهای اقتصادی مورد توجه سرمایهگذاران قرار میگیرد، اما در هفته گذشته حتی نگرانیهای ژئوپلیتیکی نیز نتوانستند مانع کاهش شدید قیمت شوند.
چرا افزایش قیمت نفت باعث کاهش قیمت طلا شد؟
یکی از مهمترین دلایل افت اخیر طلا، ارتباط میان افزایش قیمت نفت و تغییر انتظارات تورمی در اقتصاد جهانی است.
قیمت نفت برنت در معاملات پایان هفته به محدوده ۹۶ دلار در هر بشکه رسید. این افزایش در شرایطی رخ داد که اخبار مرتبط با تنشهای خاورمیانه و آینده روابط ایران و آمریکا، نگرانیهایی را درباره امنیت عرضه انرژی ایجاد کرده بود.
افزایش قیمت نفت میتواند هزینه تولید، حملونقل و مصرف انرژی را بالا ببرد و به رشد عمومی قیمت کالاها و خدمات منجر شود.
در چنین شرایطی، بانکهای مرکزی ممکن است برای جلوگیری از تشدید تورم، نرخ بهره را برای مدت طولانیتری در سطوح بالا نگه دارند یا حتی آن را افزایش دهند.
این مسئله برای طلا اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا نگهداری طلا برخلاف اوراق قرضه و سپردههای بانکی، درآمد بهرهای ایجاد نمیکند.
بنابراین، هرچه بازده داراییهای بهرهدار افزایش یابد، هزینه فرصت نگهداری طلا نیز بیشتر میشود.
البته رابطه نفت و طلا همواره معکوس نیست. در برخی دورهها افزایش قیمت انرژی با رشد تقاضای طلا بهعنوان پوشش تورم همراه میشود، اما در شرایط فعلی نگرانی از افزایش نرخ بهره اثر پررنگتری داشته است.
تورم آمریکا بالاتر از انتظار؛ بازار طلا تحت فشار قرار گرفت
یکی از مهمترین عوامل تغییر جهت قیمت جهانی طلا، انتشار گزارش شاخص قیمت مصرفکننده آمریکا در روز سهشنبه ۱۰ نوامبر بود.
براساس دادههای رسمی اداره آمار کار آمریکا، تورم مصرفکننده در اکتبر نسبت به ماه قبل ۰.۴ درصد افزایش یافت؛ در حالی که پیشبینی اقتصاددانان رشد ۰.۳ درصدی بود.
همچنین شاخص تورم هسته، بدون احتساب مواد غذایی و انرژی، رشد ماهانه ۰.۳ درصدی را ثبت کرد که از پیشبینی ۰.۲ درصدی بالاتر بود.
این دادهها نشان داد فشار تورمی در اقتصاد آمریکا همچنان پابرجاست و روند کاهش تورم به اندازه انتظارات بازار پیش نرفته است.
انتشار چنین آماری میتواند بر تصمیمهای آینده فدرال رزرو اثر بگذارد؛ زیرا بانک مرکزی آمریکا برای کنترل تورم، تغییرات قیمت مصرفکننده و وضعیت فعالیت اقتصادی را با دقت دنبال میکند.
پس از انتشار گزارش تورم، بخشی از معاملهگران احتمال افزایش دوباره نرخ بهره در نشست دسامبر را تقویت کردند.
در نتیجه، بازده اوراق خزانهداری افزایش یافت و دلار آمریکا نیز تقویت شد؛ دو عاملی که فشار مضاعفی بر قیمت جهانی طلا وارد کردند.
انتشار آمار تازه تورم تولیدکننده؛ چرا طلا دوباره بالا نرفت؟
در حالی که بخش مهمی از افت قیمت طلا تحت تأثیر آمار تورم مصرفکننده رقم خورده بود، روز جمعه اطلاعات جدیدی درباره تورم تولیدکننده آمریکا منتشر شد.
براساس گزارش رسمی اداره آمار کار آمریکا، شاخص قیمت تولیدکننده در اکتبر ۰.۳ درصد افزایش یافت.
این رقم کمتر از پیشبینی ۰.۴ درصدی اقتصاددانان بود و در مقایسه با رشد ۱.۴ درصدی ماه سپتامبر، کاهش محسوسی نشان میداد.
انتشار این دادهها در ابتدا باعث شد بخشی از نگرانیها درباره افزایش شدیدتر نرخ بهره کاهش یابد.
قیمت طلا نیز پس از انتشار گزارش برای مدتی به بالای ۳۹۲۰ دلار رسید، اما نتوانست این افزایش را حفظ کند.
دلیل اصلی آن بود که با وجود کمتر بودن رشد ماهانه تورم تولیدکننده از انتظار، فشارهای تورمی همچنان قابلتوجه باقی ماندهاند.
تورم سالانه تولیدکننده آمریکا در اکتبر به ۶.۵ درصد رسید که بالاترین نرخ از نوامبر ۲۰۲۲ محسوب میشود.
بنابراین، انتشار یک گزارش ماهانه نسبتاً آرامتر نتوانست نگرانی بازار درباره تداوم سیاست پولی سختگیرانه را بهطور کامل برطرف کند.
احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در دسامبر چقدر است؟
یکی از مهمترین متغیرهای تعیینکننده آینده طلا، تصمیم فدرال رزرو در نشست ماه دسامبر خواهد بود.
بازارهای مالی پس از انتشار دادههای تورمی، احتمال افزایش نرخ بهره را به شکل محسوسی بالا بردهاند.
بر اساس گزارش رویترز در پایان معاملات جمعه، معاملهگران احتمال افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در دسامبر را حدود ۹۱.۴ درصد ارزیابی میکردند.
در مقابل، احتمال افزایش شدیدتر ۵۰ واحد پایهای حدود ۸.۶ درصد برآورد شده بود.
این ارقام پس از انتشار گزارش تورم تولیدکننده تغییر کردند؛ زیرا پیش از انتشار آن، احتمال افزایش ۵۰ واحد پایهای بالاتر بود.
نکته مهم آن است که این درصدها انتظارات استخراجشده از قیمت قراردادهای بازار هستند و تصمیم قطعی بانک مرکزی آمریکا محسوب نمیشوند.
فدرال رزرو ممکن است با توجه به دادههای جدید تورم، اشتغال و شرایط مالی، تصمیم متفاوتی اتخاذ کند.
با این حال، بالا بودن احتمال افزایش نرخ بهره نشان میدهد معاملهگران فعلاً کاهش سریع فشارهای پولی را انتظار ندارند.
بازده اوراق خزانهداری و دلار قوی؛ دو مانع مهم رشد طلا
افزایش نرخ بهره مورد انتظار، معمولاً بر بازده اوراق خزانهداری آمریکا تأثیر میگذارد.
در معاملات هفته گذشته، بازده برخی اوراق دولتی بهویژه در سررسیدهای کوتاهمدت افزایش یافت؛ زیرا این اوراق حساسیت بیشتری به تغییرات احتمالی سیاست پولی دارند.
افزایش بازده اوراق باعث میشود سرمایهگذاری در داراییهای درآمدزا برای بخشی از معاملهگران جذابتر شود.
در مقابل، طلا که سود دورهای پرداخت نمیکند، ممکن است با کاهش تقاضای سرمایهگذاری روبهرو شود.
از سوی دیگر، شاخص دلار آمریکا در مجموع هفته حدود ۱.۱ درصد رشد کرد.
تقویت دلار میتواند خرید طلا را برای سرمایهگذارانی که از ارزهای دیگر استفاده میکنند گرانتر کند و بر تقاضای جهانی فشار وارد آورد.
ترکیب دلار قوی و بازده بالاتر اوراق، از مهمترین دلایلی بود که مانع بازگشت پایدار قیمت طلا در معاملات جمعه شد.
چرا تنشهای خاورمیانه به کمک طلا نیامد؟
در شرایط عادی، افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی میتواند تقاضا برای طلا را بهعنوان دارایی امن تقویت کند.
با این حال، واکنش بازار در هفته گذشته متفاوت بود.
اظهارات دونالد ترامپ درباره ضروری نبودن توافق با ایران و ادامه ابهام درباره آینده تنشهای منطقهای، نگرانیهایی را در بازار انرژی ایجاد کرد.
این تحولات از یک سو میتوانست تقاضای سرمایهگذاران برای داراییهای امن را افزایش دهد، اما از سوی دیگر با بالا بردن قیمت نفت، نگرانی درباره تورم و نرخ بهره را تشدید کرد.
در نهایت، اثر افزایش انتظارات نرخ بهره و تقویت دلار بر تقاضای پناهگاه امن غلبه داشت.
البته این وضعیت به معنای از بین رفتن نقش طلا بهعنوان دارایی امن نیست.
در صورت بروز تغییرات شدید در بازارهای مالی یا افزایش ناگهانی تقاضا برای پوشش ریسک، واکنش قیمت طلا میتواند متفاوت باشد.
بنابراین نمیتوان تنها براساس عملکرد یک هفته، درباره رابطه بلندمدت طلا و تنشهای جهانی نتیجهگیری کرد.
قیمت طلا در مسیر بدترین عملکرد هفتگی از ابتدای ژوئن
بررسی عملکرد هفتگی بازار نشان میدهد طلا یکی از سنگینترین افتهای چند ماه اخیر خود را ثبت کرده است.
براساس گزارشهای پایان معاملات، طلای نقدی و قراردادهای آتی در مجموع حدود ۴.۷ درصد کاهش یافتند.
این عملکرد از ابتدای ژوئن ۲۰۲۶ تاکنون کمسابقه بوده است.
در بازار سایر فلزات گرانبها نیز فشار فروش مشاهده شد.
قیمت نقره در پایان معاملات جمعه به محدوده ۴۹ دلار رسید و در مجموع هفته کاهش قابلتوجهی را تجربه کرد.
پلاتین نیز با افت هفتگی همراه شد و پالادیوم باوجود برخی نوسانات مثبت روزانه، تحت تأثیر شرایط کلی بازار فلزات قرار داشت.
این رفتار نشان میدهد افزایش انتظارات نرخ بهره تنها بر قیمت طلا اثر نگذاشته و بخش گستردهتری از بازار فلزات گرانبها را تحت فشار قرار داده است.
پیشبینی قیمت طلای جهانی؛ اونس به ۴۰۰۰ دلار برمیگردد؟
مهمترین پرسش فعالان بازار اکنون این است که آیا طلا میتواند در هفته آینده مرز ۳۹۰۰ دلار را بازپس بگیرد یا فشار فروش ادامه خواهد یافت.
در سناریوی صعودی، کاهش بازده اوراق خزانهداری، تضعیف دلار یا انتشار دادههای اقتصادی ضعیفتر از انتظار میتواند به بازگشت تقاضا کمک کند.
اگر قیمت طلا بتواند بالای محدوده ۳۹۰۰ دلار تثبیت شود، سطح ۴۰۰۰ دلار بار دیگر به یکی از اهداف مورد توجه معاملهگران تبدیل خواهد شد.
در مقابل، تداوم انتظارات برای افزایش نرخ بهره و حفظ قدرت دلار میتواند مانع رشد قیمت شود.
در چنین شرایطی، محدوده ۳۸۵۰ دلار که در معاملات پنجشنبه مورد آزمایش قرار گرفت، از نظر رفتاری اهمیت دارد.
اگر فشار فروش ادامه پیدا کند و بازار نتواند این سطح را حفظ کند، احتمال بررسی محدودههای پایینتر افزایش خواهد یافت.
با این حال، این سناریوها احتمالات تحلیلی هستند و نباید بهعنوان قیمتهای قطعی آینده تلقی شوند.
افت طلای جهانی چه تأثیری بر قیمت طلا در ایران دارد؟
کاهش قیمت جهانی طلا برای بازار داخلی ایران نیز اهمیت زیادی دارد، اما اثر آن به نرخ دلار وابسته است.
قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران از تغییرات اونس جهانی، نرخ تبدیل ارز و شرایط عرضه و تقاضای داخلی اثر میپذیرد.
اگر اونس کاهش یابد و دلار در بازار آزاد ثابت بماند، فشار نزولی بر قیمت ریالی طلا ایجاد میشود.
اما در صورتی که دلار افزایش پیدا کند، ممکن است بخشی از اثر افت اونس جبران شود.
برای مثال، کاهش چهار درصدی قیمت جهانی طلا در کنار افزایش پنج درصدی نرخ دلار میتواند در یک محاسبه ساده، به افزایش محدود ارزش ریالی طلای خام منجر شود.
البته قیمت نهایی مصنوعات طلا و سکه تحت تأثیر عواملی مانند اجرت ساخت، مالیات، کارمزد و حباب نیز قرار دارد.
بنابراین، کاهش شدید اونس جهانی بهتنهایی تضمینکننده ارزان شدن طلا و سکه در بازار ایران نیست.
جمعبندی؛ آیا سقوط قیمت جهانی طلا ادامه پیدا میکند؟
بازار جهانی طلا هفتهای دشوار را پشت سر گذاشت و با افت نزدیک به ۴.۷ درصدی، یکی از ضعیفترین عملکردهای چند ماه اخیر خود را ثبت کرد.
انتشار تورم بالاتر از انتظار مصرفکننده آمریکا، افزایش قیمت نفت، رشد بازده اوراق و تقویت دلار، مهمترین عوامل فشار بر قیمتها بودند.
اگرچه گزارش تورم تولیدکننده در روز جمعه اندکی کمتر از انتظار منتشر شد، این اتفاق تنها به بازگشت محدود و موقت طلا کمک کرد.
در مجموع، مهمترین عامل تعیینکننده مسیر کوتاهمدت طلا، تغییر انتظارات بازار درباره نرخ بهره دسامبر فدرال رزرو خواهد بود.
تا زمانی که احتمال افزایش نرخ بهره بالا باقی بماند و دلار از قدرت برخوردار باشد، بازگشت پایدار قیمت طلا به بالای ۴۰۰۰ دلار دشوار خواهد بود.
با این حال، تغییر ناگهانی دادههای اقتصادی، افت بازده اوراق یا تشدید تقاضای دارایی امن میتواند مسیر معاملات را تغییر دهد.
بنابراین بازار طلا در آغاز هفته جدید میان دو سناریوی اصلی قرار دارد: ادامه فشار فروش ناشی از سیاست پولی سختگیرانه یا بازگشت محدود قیمتها در صورت کاهش انتظارات تورمی و نرخ بهره.