تهدید تازه ترامپ علیه ایران؛ «احتمال دارد امشب دوباره حمله کنیم»
دونالد ترامپ در تازهترین اظهارات خود علیه ایران بار دیگر ادبیات تهدید نظامی را تشدید کرد و مدعی شد احتمال دارد آمریکا «امشب دوباره ایران را هدف حمله قرار دهد». او در سخنانی که به نقل از الجزیره عربی منتشر شده، گفت ایرانیها نباید به سلاح هستهای دست پیدا کنند و مدعی شد اگر ایران چنین سلاحی در اختیار داشت، از آن استفاده میکرد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که تنش میان تهران و واشنگتن پس از حملات اخیر در تنگه هرمز، ادعای آمریکا درباره هدف قرار گرفتن کشتیهای تجاری و حملات نظامی متقابل، دوباره به نقطه انفجار رسیده است. رویترز نیز گزارش داده ترامپ روز چهارشنبه اعلام کرده آمریکا «احتمالاً» بار دیگر ایران را هدف قرار خواهد داد و تأکید کرده تفاهم موقت با تهران عملاً از بین رفته است.
۱۸:۱۵ - ۱۷ تير ۱۴۰۵
وانانیوز|
طبق گزارش الجزیره عربی، ترامپ در اظهارات تازه خود سه محور اصلی را مطرح کرده است: نخست، ادعای خطر دستیابی ایران به سلاح هستهای؛ دوم، تهدید به حمله دوباره علیه ایران در همان شب؛ و سوم، تأکید بر اینکه هدف واشنگتن «تغییر نظام» نیست، بلکه جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است.
او همچنین مدعی شده ایران «رفتار بسیار بدی» داشته و پس از آنکه کشتیهایی را در تنگه هرمز هدف قرار داده، آمریکا ایران را بمباران کرده است. این بخش از سخنان ترامپ باید با احتیاط گزارش شود، زیرا تهران و واشنگتن معمولاً روایتهای متفاوتی از حوادث دریایی و نظامی ارائه میکنند. رویترز نیز نوشته سنتکام حملات آمریکا به ایران را پاسخی به آنچه واشنگتن «حمله ایران به سه کشتی تجاری در حال عبور از تنگه هرمز» خوانده، معرفی کرده است.
«مسئله تغییر نظام نیست»؛ پیام تاکتیکی ترامپ چیست؟
یکی از مهمترین بخشهای سخنان ترامپ، تأکید او بر این جمله است که «مسئله تغییر نظام نیست». این جمله از نظر دیپلماتیک و رسانهای اهمیت زیادی دارد، چون رئیسجمهور آمریکا تلاش میکند حملات نظامی را نه در چارچوب جنگ برای سرنگونی حکومت ایران، بلکه در قالب فشار برای مهار برنامه هستهای و امنیت کشتیرانی توجیه کند.
اما در عمل، وقتی تهدید نظامی، حمله به خاک ایران، لغو معافیتهای نفتی و فشار بر تنگه هرمز همزمان رخ میدهد، مرز میان «مهار» و «تغییر رفتار از مسیر زور» بسیار باریک میشود. ترامپ با نفی تغییر نظام میخواهد هزینه سیاسی و حقوقی جنگ را کاهش دهد، اما تهدید به حمله دوباره نشان میدهد واشنگتن فعلاً دیپلماسی را زیر سایه اقدام نظامی پیش میبرد.
پرونده هستهای؛ ادعا، واقعیت و فضای ابهام
ترامپ مدعی شده ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند و اگر چنین سلاحی داشت، از آن استفاده میکرد. این ادعا از نظر سیاسی بسیار سنگین است، اما از نظر فنی باید میان «توان غنیسازی»، «ذخایر اورانیوم»، «تصمیم سیاسی برای ساخت سلاح» و «داشتن سلاح آماده استفاده» تفاوت گذاشت.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ماههای اخیر بارها درباره ذخایر اورانیوم غنیشده ایران و محدودیت دسترسی بازرسان ابراز نگرانی کرده، اما در عین حال گزارشهای عمومی و اظهارات رافائل گروسی نشان دادهاند که آژانس شواهدی از ساخت بمب هستهای توسط ایران ارائه نکرده است. رویترز نیز در گزارشی به نقل از ارزیابیهای آژانس نوشت با وجود نگرانی درباره ذخایر ۶۰ درصدی، آژانس همچنان گفته شواهد معتبر از یک برنامه هماهنگ ساخت سلاح هستهای در ایران وجود ندارد.
بنابراین، از نظر رسانهای، تعبیر دقیقتر این است که ترامپ «ادعا» کرده ایران در صورت دستیابی به سلاح هستهای از آن استفاده میکند؛ نه اینکه چنین مسئلهای بهعنوان یک واقعیت اثباتشده گزارش شود.
چرا تهدید «امشب دوباره حمله میکنیم» مهم است؟
تهدید به حمله در یک بازه زمانی نزدیک، سطح بحران را از جنگ لفظی به وضعیت هشدار عملیاتی منتقل میکند. وقتی رئیسجمهور آمریکا میگوید احتمال دارد امشب ایران دوباره هدف حمله قرار گیرد، بازارهای مالی، کشورهای منطقه، ناوگانهای تجاری و حتی دولتهای میانجی، این سخن را بهعنوان سیگنال فوری خطر تلقی میکنند.
طبق گزارش رویترز، ترامپ در حاشیه نشست ناتو در آنکارا گفته آمریکا احتمالاً حملات بیشتری علیه ایران انجام خواهد داد و مدعی شده ایران به تعهدات تفاهم قبلی پایبند نبوده است. این گزارش همچنین تأکید کرده اظهارات ترامپ پس از فروپاشی آتشبس و افزایش درگیریها در اطراف تنگه هرمز بیان شده است.
تنگه هرمز؛ گره اصلی بحران تازه
بحران فعلی بیش از هر نقطه دیگری به تنگه هرمز گره خورده است. ترامپ ادعا کرده ایران پس از هدف قرار دادن کشتیها در این آبراه با حمله آمریکا روبهرو شد. رویترز گزارش داده سنتکام حملات آمریکا را پس از آن اعلام کرد که واشنگتن ایران را به حمله به سه کشتی تجاری در مسیر تنگه هرمز متهم کرده بود.
اهمیت هرمز فقط نظامی نیست. این آبراه یکی از مهمترین مسیرهای عبور نفت و گاز جهان است و هرگونه اختلال در آن میتواند قیمت انرژی، بیمه کشتیرانی، حملونقل دریایی و تورم جهانی را افزایش دهد. به همین دلیل، حتی تهدید لفظی درباره حمله دوباره یا ناامنی کشتیرانی میتواند بازار نفت و ارز را به سرعت تحت تأثیر قرار دهد.
آیا تفاهم ایران و آمریکا عملاً از بین رفته است؟
اظهارات جدید ترامپ در ادامه سخنان قبلی او درباره پایان تفاهم موقت با ایران قرار میگیرد. رویترز گزارش داده ترامپ اعلام کرده تفاهم با ایران «عملاً تمام شده» و همزمان تهدید کرده آمریکا ممکن است دوباره ایران را «سخت» هدف قرار دهد.
آسوشیتدپرس نیز در مرور تحولات اخیر نوشته که پس از دورهای از آتشبسهای موقت و مذاکرات مستقیم، موج تازه حملات دریایی، پاسخ نظامی آمریکا و بازگشت تحریمها باعث شده خوشبینی نسبت به توافق پایدار میان تهران و واشنگتن کاهش یابد.
این یعنی مسیر دیپلماسی هنوز کاملاً بسته نشده، اما وزن تهدید نظامی در معادله بهشدت افزایش یافته است. در چنین وضعیتی، حتی اگر مذاکرات ادامه داشته باشد، فضای اعتماد میان طرفین بهشدت فرسوده میشود.
پیام برای بازار نفت و اقتصاد جهانی
تهدید تازه ترامپ فقط یک خبر سیاسی نیست؛ مستقیماً به بازار انرژی و تورم جهانی وصل میشود. گاردین در پوشش زنده بحران خاورمیانه گزارش داده تشدید درگیریها، حملات آمریکا و پاسخهای ایران باعث افزایش بهای نفت و نگرانی درباره امنیت کشتیرانی شده است.
برای دولت ترامپ نیز این وضعیت دوگانه است. از یک طرف، کاخ سفید میخواهد نشان دهد در برابر ایران عقبنشینی نمیکند. از طرف دیگر، افزایش قیمت نفت و بنزین میتواند در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا برای دولت هزینه سیاسی ایجاد کند. هرچه تهدید به حمله بیشتر شود، ریسک تورمی نیز بیشتر میشود و همین موضوع میتواند بر تصمیمات داخلی آمریکا اثر بگذارد.
تهران چه گزینههایی دارد؟
ایران در برابر تهدید تازه ترامپ چند مسیر پیش رو دارد. مسیر نخست، پاسخ نظامی یا امنیتی به حملات احتمالی است که میتواند دامنه جنگ را گسترش دهد. مسیر دوم، استفاده از کانالهای دیپلماتیک برای جلوگیری از حمله تازه و احیای بخشی از تفاهم قبلی است. مسیر سوم، تمرکز بر جنگ روایتها و تأکید بر اینکه آمریکا با نقض تفاهم و بازگرداندن فشار نفتی، مسئول تشدید بحران است.
در هر سه سناریو، تنگه هرمز و پرونده هستهای دو محور اصلی باقی میمانند. اگر هرمز ناامنتر شود، بحران اقتصادی جهانیتر میشود. اگر پرونده هستهای بهانه اصلی حملات بماند، احتمال ورود بازیگران بینالمللی مانند آژانس، شورای امنیت و میانجیهای منطقهای بیشتر خواهد شد.
جمعبندی؛ ترامپ تهدید را به سطح تازهای برد
اظهارات تازه ترامپ علیه ایران نشان میدهد واشنگتن وارد مرحلهای تهاجمیتر در بحران شده است. او از یک سو میگوید هدف آمریکا تغییر نظام نیست، اما از سوی دیگر احتمال حمله دوباره در همان شب را مطرح میکند. او مدعی است ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند و رفتار تهران در تنگه هرمز دلیل حملات آمریکا بوده است.
با این حال، از نظر خبری و تحلیلی باید میان ادعای سیاسی، گزارشهای نظامی و واقعیتهای تأییدشده تفکیک قائل شد. آنچه قطعی است، افزایش شدید ریسک جنگ، فشار بر دیپلماسی، نگرانی بازار انرژی و حساستر شدن پرونده هستهای ایران است. اگر تهدید ترامپ به حمله تازه عملی شود، بحران ایران و آمریکا میتواند از مرحله جنگ محدود و کنترلشده به مرحلهای خطرناکتر و غیرقابل پیشبینیتر وارد شود.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
