ژرژ ژسوس سرمربی پرتغال شد؛ پایان دوران مارتینس بعد از حذف تلخ مقابل اسپانیا

فدراسیون فوتبال پرتغال روز جمعه ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶ رسماً اعلام کرد ژرژ ژسوس سرمربی جدید تیم ملی این کشور است. صفحه رسمی فدراسیون پرتغال نیز خبر «ژرژ ژسوس سرمربی جدید تیم ملی» را منتشر کرد و نوشت این مربی در شهر فوتبال معرفی شده است.

این انتخاب از قبل قابل پیش‌بینی بود؛ زیرا پس از حذف پرتغال، رسانه‌های پرتغالی و بین‌المللی از ژسوس به‌عنوان گزینه اصلی جانشینی مارتینس نام می‌بردند. انتخاب او پیام روشنی دارد: پرتغال پس از ناکامی جام جهانی، دنبال یک مربی پرتغالی، باتجربه، مقتدر و آشنا با ستاره‌های بزرگ است.

حذف پرتغال برابر اسپانیا؛ پایان یک پروژه پرستاره

پرتغال با ستاره‌هایی مانند کریستیانو رونالدو، برونو فرناندز، ویتینیا، ژوائو نوس، روبن دیاس و چند چهره مطرح دیگر وارد جام جهانی شد، اما عملکرد این تیم پایین‌تر از انتظار بود. رویترز گزارش داد پرتغال پس از شکست یک بر صفر برابر اسپانیا در مرحله یک‌هشتم نهایی از جام جهانی کنار رفت؛ مسابقه‌ای که با گل دیرهنگام اسپانیا سرنوشت پرتغال را تغییر داد.

این حذف برای فوتبال پرتغال سنگین بود، چون تیمی با چنین ظرفیت فنی و نسل پرستاره، حداقل انتظار حضور در مراحل بالاتر را ایجاد کرده بود. اما نمایش محتاطانه، کمبود شتاب هجومی و ناتوانی در استفاده از کیفیت فردی بازیکنان باعث شد پروژه مارتینس به نقطه پایان برسد.

پایان همکاری با روبرتو مارتینس؛ اخراج یا پایان قرارداد؟

فدراسیون فوتبال پرتغال در بیانیه رسمی خود اعلام کرد رابطه قراردادی با روبرتو مارتینس و اعضای کادر فنی او پایان یافته است. رویترز نیز نوشت این جدایی پس از پایان قرارداد مارتینس تأیید شد، نه با ادبیات رسمی «اخراج».

با این حال از نظر فوتبالی، نتیجه تفاوت چندانی برای افکار عمومی پرتغال ندارد. پروژه مارتینس پس از حذف برابر اسپانیا تمام شد و فدراسیون خیلی سریع سراغ گزینه‌ای رفت که بتواند اعتماد عمومی و اقتدار نیمکت را برگرداند.

جدول تغییرات روی نیمکت پرتغال

چرا ژرژ ژسوس انتخاب شد؟

ژرژ ژسوس یکی از پرافتخارترین مربیان پرتغالی نسل اخیر است. او در پرتغال با بنفیکا جام‌های مهمی برد، در برزیل با فلامنگو به قهرمانی کوپا لیبرتادورس و لیگ برزیل رسید و در عربستان هم با النصر قهرمان لیگ شد. رسانه AS نوشته قرارداد ژسوس با پرتغال تا ۲۰۳۰ بسته شده و این نخستین تجربه او روی نیمکت یک تیم ملی است.

فدراسیون پرتغال با انتخاب ژسوس، به‌دنبال مربی‌ای رفته که شخصیت قوی، تجربه کار با ستاره‌ها و سابقه نتیجه‌گیری در فضاهای پرفشار دارد. تیم ملی پرتغال پس از مارتینس به چنین تیپ مربی‌ای نیاز داشت؛ کسی که فقط مدیر فنی نباشد، بلکه بتواند رختکن پرستاره را کنترل کند.

قهرمانی با النصر؛ برگ برنده ژسوس

یکی از مهم‌ترین دلایل جذابیت ژسوس برای پرتغال، فصل موفق او با النصر بود. لیگ حرفه‌ای عربستان گزارش داد النصر در فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۵ قهرمان لیگ شد و ژسوس این تیم را به نخستین قهرمانی لیگ پس از چند سال رساند.

رویترز نیز گزارش داد النصر با پیروزی ۴ بر یک برابر ضمک در هفته پایانی، قهرمان لیگ عربستان شد؛ قهرمانی‌ای که برای کریستیانو رونالدو نیز نخستین عنوان لیگ در عربستان بود.

این تجربه برای ژسوس اهمیت زیادی دارد، چون او در النصر با رونالدو، فشار رسانه‌ای و انتظار قهرمانی زندگی کرد؛ همان چیزی که حالا در تیم ملی پرتغال هم با آن روبه‌رو خواهد شد.

رونالدو؛ مسئله اول سرمربی جدید

یکی از نخستین سؤالات درباره دوران جدید پرتغال، آینده کریستیانو رونالدو است. ژسوس در مراسم معارفه تأکید کرد رونالدو «هرگز برای تیم ملی پرتغال مشکل نخواهد بود» و او را نماد فوتبال پرتغال دانست.

این جمله از نظر رسانه‌ای مهم بود. ژسوس نه با حذف نرم رونالدو شروع کرد و نه با وعده جایگاه ثابت. او تلاش کرد احترام به اسطوره پرتغال را حفظ کند، اما همزمان تصمیم نهایی را به گفت‌وگو، شرایط فنی و برنامه آینده موکول کند.

مأموریت اصلی؛ بازسازی بدون فروپاشی

پرتغال با نسل فعلی هنوز یکی از پرظرفیت‌ترین تیم‌های ملی جهان است. مشکل این تیم کمبود بازیکن نیست؛ مشکل اصلی، پیدا کردن تعادل بین تجربه و جوانی است. ژسوس باید مشخص کند تیم آینده پرتغال بر محور چه کسانی ساخته می‌شود؛ آیا رونالدو همچنان بخشی از پروژه است یا تیم باید آرام‌آرام به سمت نسل جدید برونو، ویتینیا، نوس، لیائو و دیگران حرکت کند؟

چالش ژسوس همین‌جاست. اگر خیلی تند نسل‌کشی کند، ممکن است رختکن و افکار عمومی علیه او شوند. اگر بیش از حد به گذشته تکیه کند، پرتغال دوباره در تورنمنت‌های بزرگ کند، قابل پیش‌بینی و شکننده خواهد شد.

چرا این انتخاب پرریسک است؟

ژسوس مربی بزرگی است، اما تجربه ملی ندارد. فوتبال ملی با فوتبال باشگاهی متفاوت است؛ زمان تمرین کمتر است، بازیکنان پراکنده‌اند، فرصت آزمون‌وخطا محدود است و هر تصمیم در فهرست دعوت‌شدگان می‌تواند جنجال بسازد.

از طرف دیگر، سن ژسوس و سبک مدیریتی او نیز محل بحث خواهد بود. او مربی‌ای مقتدر و گاهی سختگیر است. این ویژگی می‌تواند پرتغال را منظم‌تر کند، اما اگر با نسل جدید ستاره‌ها درست مدیریت نشود، به تنش داخلی منجر خواهد شد.

پرتغال تا ۲۰۳۰ چه می‌خواهد؟

طبق گزارش AS، قرارداد ژسوس تا ۲۰۳۰ است؛ یعنی فدراسیون پرتغال فقط به یک واکنش کوتاه‌مدت پس از حذف جام جهانی فکر نکرده، بلکه او را برای چرخه‌ای بلندمدت شامل لیگ ملت‌ها، یورو ۲۰۲۸ و جام جهانی ۲۰۳۰ می‌خواهد.

این موضوع اهمیت زیادی دارد. پرتغال در جام جهانی ۲۰۳۰ یکی از میزبانان مشترک خواهد بود و طبیعی است که فدراسیون از حالا به ساختن تیمی قدرتمند برای آن تورنمنت فکر کند. ژسوس باید در چهار سال آینده تیمی بسازد که هم جذاب بازی کند، هم شخصیت قهرمانی داشته باشد و هم از سایه نسل طلایی فعلی عبور کند.

جمع‌بندی؛ پرتغال به ژسوس پناه برد

انتصاب ژرژ ژسوس، واکنش سریع فدراسیون پرتغال به حذف تلخ از جام جهانی ۲۰۲۶ است. روبرتو مارتینس پس از شکست برابر اسپانیا و پایان قراردادش از تیم ملی جدا شد و حالا ژسوس، مربی باتجربه و قهرمان فصل گذشته لیگ عربستان با النصر، مأمور بازسازی پرتغال شده است.

این انتخاب هم جذاب است و هم پرریسک. ژسوس تجربه، کاریزما و سابقه قهرمانی دارد، اما تیم ملی پرتغال نیازمند چیزی فراتر از نام بزرگ روی نیمکت است: تصمیم شجاعانه درباره رونالدو، اعتماد به نسل تازه، بازی هجومی‌تر و بازگشت اعتماد هواداران. حالا فوتبال پرتغال وارد دوره‌ای تازه شده؛ دوره‌ای که شعار غیررسمی آن می‌تواند همان جمله مراسم معارفه باشد: «آمده‌ایم که ببریم.»