پذیره‌نویسی صندوق طلای «زریران» آغاز می‌شود؛ صندوق‌های طلای بورسی ۳۵تایی شدند

صندوق سرمایه‌گذاری مبتنی بر کالای داریوش شاخه فلز طلا، صندوقی کالایی و قابل معامله است که با مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار و از طریق بازار صندوق‌های سرمایه‌گذاری بورس کالای ایران پذیره‌نویسی می‌شود. کالاخبر، پایگاه اطلاع‌رسانی بورس کالای ایران، اعلام کرده پذیره‌نویسی این صندوق با نماد «زریران» از یکشنبه ۲۱ تیرماه آغاز می‌شود و سه روز کاری ادامه خواهد داشت.

هدف اصلی این صندوق، جمع‌آوری سرمایه از سرمایه‌گذاران و اختصاص آن به خرید انواع اوراق بهادار مبتنی بر فلز طلاست. به بیان ساده‌تر، سرمایه‌گذار به‌جای خرید مستقیم سکه یا شمش، واحدهای صندوق را خریداری می‌کند و ارزش دارایی او متناسب با عملکرد دارایی‌های مبتنی بر طلا تغییر می‌کند.

جزئیات پذیره‌نویسی صندوق زریران

براساس اعلامیه پذیره‌نویسی، تعداد واحدهای سرمایه‌گذاری قابل انتشار صندوق زریران ۵۰۰ میلیون واحد است. از این تعداد، ۵ میلیون واحد به‌صورت واحدهای سرمایه‌گذاری ممتاز پذیره‌نویسی شده و باقی واحدها در قالب واحدهای سرمایه‌گذاری عادی عرضه می‌شود. معاملات ثانویه واحدهای این صندوق نیز پس از پایان دوره پذیره‌نویسی و ثبت صندوق، در بازار صندوق‌های سرمایه‌گذاری بورس کالای ایران آغاز خواهد شد.

این ساختار مشابه سایر صندوق‌های کالایی قابل معامله است؛ یعنی سرمایه‌گذار پس از شروع معاملات ثانویه می‌تواند واحدهای صندوق را از طریق سامانه‌های معاملاتی خرید و فروش کند. البته قیمت معاملاتی واحدها ممکن است در برخی روزها بالاتر یا پایین‌تر از ارزش خالص دارایی‌ها، یعنی NAV، معامله شود.

صندوق‌های طلای بورسی چرا محبوب شده‌اند؟

در سال‌های اخیر، صندوق‌های طلا به یکی از مهم‌ترین مسیرهای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بازار طلا تبدیل شده‌اند. دلیل اصلی این استقبال، حذف بخشی از ریسک‌های خرید فیزیکی طلاست. سرمایه‌گذار در صندوق طلا نیازی به نگهداری سکه یا شمش در خانه ندارد، با دغدغه سرقت و اصالت کالا روبه‌رو نیست و می‌تواند با مبالغ کوچک‌تر وارد بازار شود.

صندوق‌های طلا معمولاً منابع خود را در گواهی سپرده سکه، گواهی سپرده شمش طلا و سایر اوراق بهادار مبتنی بر طلا سرمایه‌گذاری می‌کنند. آموزش مفید نیز در توضیح سازوکار این صندوق‌ها نوشته است که صندوق‌های طلا از منابع جمع‌آوری‌شده برای خرید گواهی سپرده سکه و شمش طلا و اوراق مرتبط استفاده می‌کنند تا امکان سرمایه‌گذاری در طلا بدون خرید فیزیکی فراهم شود.

بازار صندوق‌های طلا چقدر بزرگ شده است؟

ورود زریران در ادامه موج توسعه صندوق‌های مبتنی بر طلا در بورس کالاست. طبق اعلام کالاخبر، پیش از این صندوق، صندوق طلای مهرگلد به‌عنوان یکی از صندوق‌های جدید بازار، در ۹ تیرماه پذیره‌نویسی شد و با جذب ۵۰۰ میلیارد تومان، پذیره‌نویسی موفقی داشت.

تسنیم نیز گزارش داده با پذیره‌نویسی صندوق زریران، تعداد صندوق‌های طلای بورسی به ۳۵ صندوق می‌رسد. این روند نشان می‌دهد بازار سرمایه ایران در حال حرکت به سمت تنوع‌بخشی بیشتر در ابزارهای کالایی است؛ مسیری که پیش‌تر با صندوق‌های طلا آغاز شد و اکنون صندوق‌های نقره نیز در حال گسترش هستند.

صندوق طلا چه تفاوتی با خرید سکه دارد؟

خرید سکه یا طلای فیزیکی برای بسیاری از مردم روش سنتی سرمایه‌گذاری است، اما صندوق طلا چند تفاوت مهم دارد. نخست اینکه خرید و فروش واحدهای صندوق از مسیر بورس انجام می‌شود و به همین دلیل شفافیت قیمتی بیشتری دارد. دوم اینکه سرمایه‌گذار می‌تواند با سرمایه کمتر وارد بازار شود. سوم اینکه هزینه‌های نگهداری، امنیت و تشخیص اصالت طلا از دوش خریدار برداشته می‌شود.

در مقابل، صندوق طلا نیز بدون ریسک نیست. قیمت واحدهای صندوق به نوسان قیمت طلا، نرخ ارز، عرضه و تقاضای بازار و فاصله قیمت معاملاتی با NAV وابسته است. بنابراین سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها نباید معادل سود قطعی یا بدون ریسک تلقی شود.

پشتوانه صندوق‌های طلا چیست؟

دارایی اصلی صندوق‌های طلا معمولاً ابزارهای مبتنی بر طلا در بورس کالاست. یکی از این ابزارها، گواهی سپرده شمش طلاست. طبق توضیح آموزش مفید، هر گواهی سپرده کالایی شمش طلا معادل ۰.۱ گرم از شمش طلای یک کیلوگرمی با عیار ۹۹۵ از ۱۰۰۰ است. این گواهی‌ها در بورس کالا معامله می‌شوند و امکان سرمایه‌گذاری در شمش طلا را بدون تحویل فیزیکی مستقیم فراهم می‌کنند.

شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز نیز در بخش «سکه و طلا در بورس» قیمت گواهی سپرده شمش طلا، گواهی سپرده سکه طلا و صندوق‌های طلا را به‌صورت جداگانه نمایش می‌دهد که نشان‌دهنده تنوع ابزارهای مالی مبتنی بر طلا در بازار سرمایه است.

چرا زمان عرضه صندوق زریران مهم است؟

پذیره‌نویسی زریران در شرایطی انجام می‌شود که بازار طلا همچنان یکی از اصلی‌ترین پناهگاه‌های سرمایه‌ای در اقتصاد ایران است. رشد نرخ ارز، نوسان قیمت جهانی طلا و انتظارات تورمی باعث شده سرمایه‌گذاران خرد و نهادی به ابزارهای طلایی توجه بیشتری نشان دهند.

در چنین فضایی، افزایش تعداد صندوق‌های طلا می‌تواند دو پیام داشته باشد: از یک سو، تقاضای سرمایه‌گذاری در طلا بالاست و نهادهای مالی برای پاسخ به این تقاضا ابزارهای جدید طراحی می‌کنند. از سوی دیگر، رقابت میان صندوق‌ها می‌تواند به بهبود کیفیت بازارگردانی، کاهش هزینه‌ها و افزایش شفافیت کمک کند.

سرمایه‌گذاران هنگام خرید صندوق طلا به چه نکاتی توجه کنند؟

پیش از خرید واحدهای صندوق‌های طلا، چند نکته اهمیت دارد. نخست، سرمایه‌گذار باید ارزش خالص دارایی‌های صندوق یا NAV را بررسی کند و واحدها را صرفاً بر اساس هیجان بازار نخرد. دوم، نقدشوندگی صندوق و عملکرد بازارگردان اهمیت زیادی دارد. سوم، ترکیب دارایی‌های صندوق باید بررسی شود؛ زیرا برخی صندوق‌ها ممکن است سهم بیشتری از گواهی سپرده شمش، سکه یا اوراق مشتقه داشته باشند.

همچنین باید توجه داشت که صندوق طلا بیشتر برای افرادی مناسب است که می‌خواهند بخشی از دارایی خود را در برابر تورم و نوسان ارز پوشش دهند، اما علاقه‌ای به نگهداری فیزیکی طلا ندارند. این ابزار برای نوسان‌گیری کوتاه‌مدت نیز استفاده می‌شود، اما در چنین حالتی ریسک معاملات افزایش پیدا می‌کند.

جمع‌بندی

صندوق سرمایه‌گذاری مبتنی بر کالای داریوش شاخه فلز طلا با نماد «زریران» از یکشنبه ۲۱ تیرماه ۱۴۰۵ به مدت سه روز کاری در بورس کالای ایران پذیره‌نویسی می‌شود. این صندوق ۵۰۰ میلیون واحد سرمایه‌گذاری قابل انتشار دارد که ۵ میلیون واحد آن ممتاز و باقی واحدها عادی است. پس از پایان پذیره‌نویسی و ثبت صندوق، معاملات ثانویه آن در بازار صندوق‌های سرمایه‌گذاری بورس کالا آغاز خواهد شد.

ورود زریران به بازار، تعداد صندوق‌های طلای بورسی را به ۳۵ صندوق می‌رساند و نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در طلا همچنان یکی از مسیرهای پرتقاضا در بازار سرمایه ایران است. با این حال، سرمایه‌گذاران باید پیش از خرید، NAV، نقدشوندگی، ترکیب دارایی‌ها و ریسک نوسان قیمت طلا و ارز را با دقت بررسی کنند.