سقوط ۹۷ هزار واحدی شاخص بورس؛ بازار سرمایه دوباره سرخپوش شد
شاخص کل بورس تهران در معاملات امروز ۹۷ هزار واحد افت کرد و به سطح ۵ میلیون و ۱۸۹ هزار واحد برگشت. این افت سنگین در حالی رخ داد که فقط چند روز قبل، بازار سرمایه پس از تعطیلات با رشد قابل توجهی همراه شده بود و شاخص کل به سقف کانال ۵.۲ میلیون واحد نزدیک شده بود.
گزارشهای روز بازار نشان میدهد با وجود افت شدید شاخص، همچنان حدود ۶ هزار میلیارد تومان نقدینگی در صفهای خرید دیده میشود؛ نکتهای که تصویر بازار را دوگانه میکند. از یک سو، اکثریت نمادها منفیاند و از سوی دیگر، بخشی از پول در برخی تکسهمها یا نمادهای خاص همچنان به دنبال خرید مانده است.
وضعیت نمادهای پرتراکنش امروز
در میان نمادهای پرتراکنش، «وفیروزه» و «حکشتی» جزو نمادهایی بودند که با وجود فضای منفی کلی بازار، رشد مثبت قیمت را تجربه کردند. در مقابل، نمادهای بزرگی مانند «تاپیکو»، «وبملت»، «شبندر» و «فملی» در کف دامنه نوسان و حوالی منفی ۳ درصد قرار گرفتند؛ موضوعی که نشان میدهد فشار فروش بیش از همه روی نمادهای شاخصساز و بزرگ بازار سنگینی کرده است.
این ترکیب از معاملات نشان میدهد بازار امروز فقط با یک ریزش عمومی ساده روبهرو نبود؛ بلکه فشار فروش در نمادهای بزرگ باعث تشدید افت شاخص کل شد، در حالی که برخی نمادهای کوچکتر یا خاص توانستند مسیر متفاوتی را تجربه کنند.
۷۲ درصد بازار در محدوده منفی
یکی از مهمترین نشانههای ضعف معاملات امروز، منفی بودن ۷۲ درصد بازار بود. وقتی چنین سهم بالایی از نمادها در محدوده منفی معامله میشوند، میتوان گفت فشار فروش فقط محدود به چند صنعت یا چند سهم بزرگ نیست و فضای احتیاطی در بخش گستردهای از بازار جریان دارد.
با این حال، وجود حدود ۶ همت تقاضا در صفهای خرید نشان میدهد همه پولها از بازار خارج نشدهاند. بخشی از نقدینگی همچنان به دنبال فرصتهای کوتاهمدت، نمادهای کوچکتر یا سهمهایی با محرک خبری خاص است. همین موضوع میتواند در روزهای آینده به شکل نوسانهای رفتوبرگشتی در بازار دیده شود.
خروج پول حقیقی؛ سیگنال نگرانکننده معاملات امروز
طبق دادههای اعلامشده از جریان پول، از سهام، حقتقدمها و صندوقهای سهامی حدود ۱۶۲۲ میلیارد تومان پول حقیقی خارج شد. همچنین صندوقهای درآمد ثابت نیز با خروج ۵۵۸ میلیارد تومان نقدینگی حقیقی مواجه شدند. خروج همزمان پول از سهام و صندوقهای درآمد ثابت میتواند نشانهای از افزایش تردید سرمایهگذاران خرد نسبت به چشمانداز کوتاهمدت بازار باشد.
این اتفاق از آن جهت اهمیت دارد که در بسیاری از روزهای منفی بورس، بخشی از پول حقیقی از سهام خارج و به صندوقهای درآمد ثابت منتقل میشود؛ اما وقتی صندوقهای درآمد ثابت هم خروج پول را تجربه میکنند، میتوان گفت بخشی از سرمایهگذاران ترجیح دادهاند فعلاً نقد شوند یا به بازارهای موازی نگاه کنند.
چرا بورس امروز ریخت؟
ریزش امروز بورس را باید در کنار چند متغیر مهم تحلیل کرد. نخستین عامل، افزایش فشار فروش پس از رشدهای اخیر شاخص است. بازار در روزهای گذشته بخشی از افتهای قبلی را جبران کرده بود و همین موضوع باعث شد برخی معاملهگران کوتاهمدت در موقعیت فروش قرار بگیرند.
عامل دوم، فضای انتظاری اقتصاد است. نرخ ارز و طلا در روزهای اخیر نوسان قابل توجهی داشتهاند و همین نوسانها روی ذهنیت فعالان بازار سرمایه اثر گذاشته است. طبق دادههای بازار، دلار آزاد در روز شنبه ۲۰ تیر در محدوده ۱۷۹ هزار تومان قرار گرفت و نسبت به پنجشنبه کاهش داشت؛ با این حال، سطح بالای نرخ ارز همچنان یکی از متغیرهای مهم در قیمتگذاری داراییها و انتظارات تورمی است.
عامل سوم، فشار روی نمادهای بزرگ کامودیتیمحور و بانکی است. قرار گرفتن نمادهایی مانند فملی، شبندر، وبملت و تاپیکو در کف دامنه نوسان نشان میدهد بازار نسبت به صنایع بزرگ و شاخصساز با احتیاط بیشتری رفتار کرده است.
بورس درگیر دوگانه ترس و فرصت
معاملات امروز نشان داد بورس تهران همزمان با دو جریان متضاد روبهروست. جریان نخست، ترس از ادامه ریزش، خروج پول حقیقی و فشار فروش در نمادهای بزرگ است. جریان دوم، تقاضای قابل توجه در برخی صفهای خرید و تلاش بخشی از معاملهگران برای شکار فرصتهای کوتاهمدت است.
این دوگانه باعث میشود بازار در روزهای آینده مستعد نوسان باشد. اگر شاخص کل بتواند بالای محدوده ۵.۱۸ میلیون واحد تثبیت شود، احتمال بازگشت بخشی از تقاضا وجود دارد؛ اما اگر خروج پول حقیقی ادامه پیدا کند و نمادهای شاخصساز همچنان در کف دامنه نوسان بمانند، بازار ممکن است دوباره به سمت سطوح پایینتر حرکت کند.
نقش نمادهای شاخصساز در افت امروز
افت شدید شاخص کل معمولاً زمانی رخ میدهد که نمادهای بزرگ بازار همزمان در مسیر نزولی قرار بگیرند. امروز نیز فشار فروش روی نمادهایی مانند فملی، شبندر، وبملت و تاپیکو اثر زیادی بر شاخص گذاشت. این نمادها به دلیل ارزش بازار بالا، وزن قابل توجهی در محاسبه شاخص کل دارند و افت آنها میتواند حتی در صورت مثبت بودن برخی نمادهای کوچکتر، شاخص را به شدت پایین بکشد.
از سوی دیگر، مثبت بودن وفیروزه و حکشتی نشان داد بخشی از بازار همچنان از مسیر عمومی جدا حرکت میکند. این موضوع برای معاملهگران کوتاهمدت اهمیت دارد، اما برای تغییر روند کلی بازار کافی نیست؛ زیرا جهت شاخص کل همچنان تا حد زیادی به رفتار بزرگان بازار وابسته است.
تحلیل بازار؛ اصلاح یا شروع موج نزولی تازه؟
پرسش اصلی سهامداران این است که افت امروز را باید اصلاح موقت دانست یا آغاز موج نزولی جدید. پاسخ قطعی به این سؤال به چند عامل بستگی دارد: جریان پول حقیقی، وضعیت صفهای فروش، رفتار نمادهای شاخصساز، اخبار اقتصادی و سیاسی، و جهت بازارهای موازی.
اگر در معاملات بعدی خروج پول حقیقی کاهش یابد و نمادهای بزرگ از کف دامنه نوسان فاصله بگیرند، میتوان افت امروز را یک اصلاح سنگین پس از رشدهای اخیر تلقی کرد. اما اگر خروج نقدینگی ادامهدار شود و درصد نمادهای منفی همچنان بالا بماند، بازار با خطر فرسایشی شدن روند نزولی روبهرو خواهد شد.
جمعبندی
بورس تهران امروز شنبه ۲۰ تیر ۱۴۰۵ روزی سخت را پشت سر گذاشت. شاخص کل با افت ۹۷ هزار واحدی به تراز ۵ میلیون و ۱۸۹ هزار واحد برگشت، ۷۲ درصد بازار سرخپوش شد و نمادهای بزرگی مانند تاپیکو، وبملت، شبندر و فملی در کف دامنه نوسان قرار گرفتند. در مقابل، وفیروزه و حکشتی از معدود نمادهای پرتراکنش مثبت بازار بودند.
خروج ۱۶۲۲ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام، حقتقدمها و صندوقهای سهامی و خروج ۵۵۸ میلیارد تومان از صندوقهای درآمد ثابت، مهمترین سیگنال منفی معاملات امروز بود. با این حال، وجود حدود ۶ همت تقاضا در صفهای خرید نشان میدهد بازار هنوز به طور کامل از تقاضا خالی نشده است.
