قیمت نفت عقب نشست اما هفته را صعودی بست؛ بازار چشم‌انتظار بازگشایی کامل تنگه هرمز

در پایان معاملات جمعه، هر بشکه نفت برنت دریای شمال با ۲۹ سنت معادل ۰.۳۸ درصد کاهش، در سطح ۷۶ دلار و یک سنت بسته شد. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افت ۶۷ سنتی معادل ۰.۹۳ درصد، به ۷۱ دلار و ۴۱ سنت رسید. با وجود این افت روزانه، برنت در مجموع هفته حدود ۵.۵ درصد و WTI نزدیک به ۴ درصد رشد کرد.

این رفتار دوگانه نشان می‌دهد بازار نفت میان دو نیروی متضاد گرفتار شده است: از یک طرف، امید به کاهش تنش و بازگشت تدریجی کشتیرانی در تنگه هرمز فشار کاهشی ایجاد می‌کند؛ از طرف دیگر، ریسک اختلال در عرضه انرژی از خلیج فارس اجازه نمی‌دهد قیمت‌ها افت سنگینی داشته باشند.

جدول قیمت نفت در پایان هفته

چرا نفت با وجود تنش کاهش یافت؟

دلیل اصلی افت قیمت نفت در معاملات جمعه، افزایش امیدها به ازسرگیری حمل‌ونقل دریایی در تنگه هرمز بود. رویترز گزارش داد پس از پایان حملات متقابل و مطرح شدن وعده ادامه مذاکرات آمریکا و ایران در هفته آینده، معامله‌گران نسبت به بازگشایی تدریجی مسیر کشتیرانی خوش‌بین‌تر شدند.

فیل فلین، تحلیلگر ارشد پرایس فیوچرز گروپ، در تحلیلی که رویترز نقل کرده، گفته کاهش قیمت نفت پس از جهش تا نزدیکی ۷۶ دلار در شرایطی رخ داده که تنگه هرمز عملاً دوباره بسته شده بود؛ اما بازار به این باور تکیه کرده که قدرت نظامی آمریکا اجازه نخواهد داد این مسیر برای مدت طولانی بسته بماند.

نقش تنگه هرمز در قیمت نفت

تنگه هرمز همچنان مهم‌ترین نقطه حساس بازار نفت است. طبق گزارش رویترز، این گذرگاه پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، حدود ۲۰ درصد از عرضه روزانه نفت و گاز جهان را عبور می‌داد. بنابراین هرگونه اختلال در این مسیر، بلافاصله به‌عنوان ریسک عرضه در قیمت نفت منعکس می‌شود.

آسوشیتدپرس نیز گزارش داده آمریکا از ایران خواسته به‌صورت علنی اعلام کند تنگه هرمز برای کشتیرانی باز است و کشتی‌های عبوری هدف حمله قرار نخواهند گرفت. در همان گزارش آمده که حدود یک‌پنجم نفت و گاز تجاری جهان پیش از آغاز جنگ از این تنگه عبور می‌کرد.

تنش آمریکا و ایران چگونه بازار را تکان داد؟

رویترز گزارش داده نیروهای مسلح ایران روز پنجشنبه پس از حملات آمریکا به استان‌های ساحلی جنوبی و شرقی ایران، به زیرساخت‌های نظامی آمریکا در کشورهای خلیج فارس حمله کردند. همین دور تازه درگیری، نگرانی بازار را نسبت به اختلال عرضه افزایش داد؛ اما گزارش‌هایی درباره تلاش میانجی‌گران قطری برای کاهش تنش، بخشی از رشد قیمت‌ها را محدود کرد.

آسوشیتدپرس نیز نوشته آمریکا همچنان خواستار ادامه مذاکرات برای پایان دائمی جنگ است، اما هم‌زمان از ایران می‌خواهد حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز را متوقف کند. این وضعیت نشان می‌دهد بازار انرژی نه‌تنها به اخبار نظامی، بلکه به نشانه‌های دیپلماتیک نیز واکنش سریع نشان می‌دهد.

چرا افت قیمت نفت محدود ماند؟

افت قیمت نفت در معاملات جمعه محدود بود، زیرا ریسک واقعی در سمت عرضه همچنان پابرجاست. جیووانی استاونو، تحلیلگر UBS، به رویترز گفته نبود حملات جدید آمریکا به ایران در طول شب احتمالاً روی قیمت نفت فشار کاهشی گذاشته، اما کاهش جریان عبور از تنگه هرمز مانع افت بیشتر قیمت‌ها شده است.

به بیان ساده، بازار فعلاً نه سناریوی جنگ فراگیر را کامل قیمت‌گذاری می‌کند و نه به بازگشت سریع شرایط عادی اطمینان دارد. همین تردید باعث شده نفت پس از یک هفته صعودی، فقط بخشی از رشد خود را پس بدهد.

هشدار آژانس بین‌المللی انرژی

آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌تر در گزارش ماه ژوئن خود اعلام کرده بود عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ کاهش می‌یابد و بازگشت کامل جریان صادرات از خلیج فارس فوری نخواهد بود، زیرا عواملی مانند مین‌روبی مسیرهای اصلی کشتیرانی و مسائل سیاسی و عملیاتی می‌تواند روند عادی‌سازی را طولانی کند.

رویترز نیز در گزارش تازه خود نوشته تشدید اخیر خصومت‌ها میان آمریکا و ایران می‌تواند پیش‌بینی آژانس درباره مازاد قابل‌توجه بازار نفت در سال آینده را برهم بزند. این نکته برای معامله‌گران مهم است، زیرا اگر بازار به جای مازاد عرضه با کمبود یا اختلال روبه‌رو شود، قیمت‌ها می‌توانند بار دیگر جهش کنند.

بازار نفت به چه اخباری حساس است؟

در روزهای آینده، بازار نفت بیش از هر چیز به سه عامل واکنش نشان خواهد داد: وضعیت واقعی کشتیرانی در تنگه هرمز، مسیر مذاکرات آمریکا و ایران و نشانه‌های تازه از سطح ذخایر و عرضه جهانی. اگر عبور نفتکش‌ها و کشتی‌های LNG عادی‌تر شود، احتمال کاهش بخشی از «حق بیمه ریسک ژئوپلیتیکی» در قیمت نفت وجود دارد.

اما اگر حملات تازه، انفجارهای جدید یا اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل گزارش شود، بازار می‌تواند دوباره به سمت قیمت‌های بالاتر حرکت کند. تجربه هفته گذشته نشان داد حتی خبرهای محدود از تنگه هرمز برای جابه‌جایی چنددلاری قیمت نفت کافی است.

اثر نفت بر بازارهای جهانی و ایران

افزایش قیمت نفت در سطح جهانی می‌تواند روی هزینه حمل‌ونقل، قیمت سوخت، تورم جهانی و سیاست‌های بانک‌های مرکزی اثر بگذارد. برای اقتصادهای واردکننده انرژی، رشد نفت به معنای فشار تورمی بیشتر است. در مقابل، برای تولیدکنندگان نفت، قیمت‌های بالاتر می‌تواند درآمد صادراتی را افزایش دهد؛ البته به شرطی که مسیر صادرات و فروش دچار اختلال نشود.

برای بازار ایران نیز ریسک هرمز فقط یک موضوع نفتی نیست؛ این ریسک می‌تواند روی نرخ ارز، انتظارات تورمی، بازار طلا، بورس و حتی هزینه واردات اثر روانی و عملی بگذارد. به همین دلیل، معامله‌گران داخلی تحولات نفت و تنگه هرمز را هم‌زمان با اخبار سیاسی دنبال می‌کنند.

تحلیل بازار؛ نفت در وضعیت تعادل شکننده

قیمت نفت اکنون در تعادلی شکننده قرار دارد. برنت بالای ۷۶ دلار باقی مانده، اما نتوانسته جهش‌های ناشی از نگرانی ژئوپلیتیکی را کامل حفظ کند. این یعنی بازار هنوز به بدترین سناریو باور ندارد، اما ریسک را نیز حذف نکرده است.

اگر مذاکرات هفته آینده نشانه‌های مثبتی داشته باشد و عبور کشتی‌ها در تنگه هرمز به‌تدریج عادی شود، احتمال عقب‌نشینی بیشتر قیمت‌ها وجود دارد. اما اگر تنش دوباره بالا بگیرد یا جریان نفتکش‌ها محدودتر شود، سطح ۷۶ دلار برای برنت می‌تواند دوباره به نقطه شروع یک موج صعودی تبدیل شود.

جمع‌بندی

قیمت نفت در پایان معاملات جمعه کاهش یافت، اما برنت و WTI هفته‌ای صعودی را پشت سر گذاشتند. نفت برنت با قیمت ۷۶.۰۱ دلار و نفت آمریکا با ۷۱.۴۱ دلار بسته شد. امید به ازسرگیری کشتیرانی در تنگه هرمز، فشار کاهشی ایجاد کرد، اما کاهش جریان عبور از این مسیر و تداوم تنش‌های آمریکا و ایران مانع افت عمیق قیمت‌ها شد.

بازار نفت فعلاً در انتظار روشن شدن مسیر دیپلماسی، وضعیت واقعی تنگه هرمز و ارزیابی تازه از عرضه جهانی است. تا زمانی که این سه متغیر تعیین تکلیف نشوند، نوسان قیمت نفت ادامه خواهد داشت.