مرگ ناگهانی لیندسی گراهام در ۷۱ سالگی؛ جانشین سناتور تندرو چه کسی است؟

خبر درگذشت گراهام ابتدا از طریق بیانیه دفتر او در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و سپس خبرگزاری آسوشیتدپرس آن را تأیید کرد. در این بیانیه آمده است که سناتور کارولینای جنوبی پس از یک بیماری «کوتاه و ناگهانی» درگذشته و خانواده‌اش ضمن تشکر از دعاهای مردم، خواستار حفظ حریم خصوصی شده‌اند. تا زمان انتشار این گزارش، توضیح بیشتری درباره نوع بیماری، زمان بستری‌شدن یا وضعیت پزشکی او ارائه نشده است.

گراهام متولد ۹ ژوئیه ۱۹۵۵ بود و تنها دو روز پیش از مرگ، ۷۱ ساله شده بود. سرعت انتشار خبر و نبود گزارش‌های قبلی درباره بیماری جدی او، باعث شگفتی گسترده در واشنگتن شده است؛ بااین‌حال، در نبود اطلاعات رسمی، هر ادعایی درباره علت دقیق مرگ یا ارتباط آن با فعالیت‌های روزهای اخیر، صرفاً گمانه‌زنی خواهد بود.

آخرین مأموریت سیاسی گراهام پیش از مرگ

یکی از نکات قابل‌توجه این است که گراهام روز جمعه ۱۰ ژوئیه، تنها یک روز پیش از درگذشت، در کی‌یف حضور داشت و با مقام‌های اوکراینی از جمله ولودیمیر زلنسکی دیدار کرده بود. او در این سفر درباره تحریم‌های تازه علیه روسیه و نقش چین در فشار بر مسکو برای پایان جنگ اوکراین سخن گفت. هیچ منبع رسمی تاکنون ارتباطی میان این سفر و بیماری ناگهانی او مطرح نکرده است.

گراهام یکی از جدی‌ترین حامیان ادامه کمک نظامی و مالی آمریکا به اوکراین بود. او در ماه‌های اخیر نیز همراه سناتور دموکرات ریچارد بلومنتال، طرحی برای تشدید تحریم‌ها و تعرفه‌ها علیه خریداران نفت روسیه پیگیری می‌کرد؛ طرحی که حمایت ده‌ها سناتور را به دست آورده بود، اما هنوز درباره شکل نهایی آن میان کاخ سفید و کنگره اختلاف وجود داشت.

مرگ گراهام ممکن است پیگیری این طرح را کندتر کند، هرچند حمایت دوحزبی گسترده از آن به معنای متوقف‌شدن کامل پرونده نیست. سناتورهای دیگر می‌توانند ادامه روند قانون‌گذاری را بر عهده بگیرند.

لیندسی گراهام که بود؟

لیندسی گراهام نخستین‌بار در انتخابات سال ۲۰۰۲ به سنای آمریکا راه یافت و از ژانویه ۲۰۰۳ نمایندگی کارولینای جنوبی را بر عهده داشت. او پیش از آن، از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۳ عضو مجلس نمایندگان آمریکا بود و در جریان استیضاح بیل کلینتون نیز به‌عنوان یکی از چهره‌های جمهوری‌خواه شناخته شد.

گراهام پیش از ورود جدی به سیاست، وکیل نظامی نیروی هوایی آمریکا بود و تا درجه سرهنگی در نیروی ذخیره ارتقا یافت. سابقه نظامی و حقوقی او نقش مهمی در مواضع سیاست خارجی‌اش داشت و باعث شد همواره از بودجه دفاعی بالا، حضور نظامی آمریکا در خارج از کشور و استفاده از فشار سخت علیه رقبای واشنگتن حمایت کند.

او در سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ ریاست کمیته قضایی سنا را بر عهده داشت و از ژانویه ۲۰۲۵ رئیس کمیته بودجه سنا بود. گراهام همچنین در کمیته‌های تخصیص بودجه، قضایی و محیط زیست و امور عمومی عضویت داشت؛ بنابراین درگذشت او فقط یک کرسی عادی سنا را خالی نمی‌کند و جمهوری‌خواهان باید برای ریاست کمیته بودجه نیز جانشین تازه‌ای انتخاب کنند.

از منتقد ترامپ تا یکی از نزدیک‌ترین متحدان او

گراهام در رقابت‌های مقدماتی انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۶ نامزد شد و در آن دوره یکی از منتقدان صریح دونالد ترامپ بود. او بعدها مسیر خود را تغییر داد و به یکی از وفادارترین حامیان ترامپ در کنگره تبدیل شد؛ تغییری که همواره یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های کارنامه سیاسی‌اش به شمار می‌رفت.

در دوره جدید ریاست‌جمهوری ترامپ، گراهام نقش مهمی در پیشبرد برنامه‌های بودجه‌ای، مهاجرتی و امنیتی دولت داشت. او در مقام رئیس کمیته بودجه، قطعنامه‌هایی را دنبال می‌کرد که مسیر تصویب بودجه بیشتر برای پلیس مهاجرت و نیروهای مرزی را فراهم می‌کردند.

مرگ او برای ترامپ فقط از دست‌دادن یک رأی جمهوری‌خواه نیست؛ رئیس‌جمهور یکی از فعال‌ترین مدافعان رسانه‌ای و کنگره‌ای خود را از دست داده است، به‌خصوص در پرونده‌هایی مانند ایران، اوکراین، اسرائیل و سیاست‌های دفاعی.

گراهام و ایران؛ پایان صدای یک سناتور تندرو

نام لیندسی گراهام برای مخاطبان ایرانی بیش از هر چیز با مواضع تند او علیه جمهوری اسلامی گره خورده بود. آسوشیتدپرس او را یکی از قدیمی‌ترین چهره‌های تندرو واشنگتن در قبال ایران معرفی کرده است؛ سیاستمداری که از دوران حضور در مجلس نمایندگان، از انزوای سیاسی ایران و محدودکردن برنامه‌های موشکی و هسته‌ای حمایت می‌کرد.

او طی سال‌های مختلف بارها خواستار افزایش فشار اقتصادی، هدف‌گرفتن زیرساخت‌های نفتی و حتی اقدام نظامی علیه ایران شده بود. در درگیری‌های سال ۲۰۲۶ نیز از مدافعان اصلی سیاست نظامی ترامپ علیه ایران محسوب می‌شد و حمایت خود را به‌صراحت اعلام کرده بود.

درگذشت گراهام به معنای تغییر فوری سیاست آمریکا در قبال ایران نیست؛ زیرا سیاست تحریم، فشار نظامی و کنترل برنامه هسته‌ای به یک سناتور وابسته نیست. بااین‌حال، واشنگتن یکی از پرصداترین حامیان تشدید درگیری و از چهره‌هایی را از دست داده که می‌توانست از طریق رسانه‌ها و سنا بر تصمیم‌های کاخ سفید اثر بگذارد.

چه کسی موقتاً جانشین گراهام می‌شود؟

پیش از درگذشت گراهام، جمهوری‌خواهان با ۵۳ کرسی در برابر ۴۷ کرسی دموکرات‌ها و مستقل‌های همسو با آنها، اکثریت سنا را در اختیار داشتند. خالی‌شدن کرسی گراهام، تا زمان تعیین جانشین، تعداد سناتورهای جمهوری‌خواه را به ۵۲ نفر و کل اعضای فعال سنا را به ۹۹ نفر کاهش می‌دهد؛ در نتیجه، اکثریت جمهوری‌خواهان فعلاً از بین نمی‌رود.

براساس قانون کارولینای جنوبی، فرماندار اختیار دارد فردی را به‌طور موقت برای کرسی خالی سنا منصوب کند. این انتصاب در شرایط فعلی تا سوم ژانویه پس از انتخابات عمومی بعدی اعتبار خواهد داشت. فرماندار کنونی، هنری مک‌مستر، جمهوری‌خواه است؛ بنابراین انتظار سیاسی این است که او یک جمهوری‌خواه را منصوب کند، هرچند قانون مورد استناد الزام صریحی درباره هم‌حزبی‌بودن جانشین تعیین نکرده است.

از آنجا که گراهام خود در انتخابات نوامبر ۲۰۲۶ برای دوره بعدی نامزد بود، موضوع انتصاب موقت با انتخاب نامزد جمهوری‌خواهان برای دوره شش‌ساله بعد تفاوت دارد.

انتخابات کارولینای جنوبی دوباره برگزار می‌شود

گراهام در انتخابات مقدماتی ۹ ژوئن ۲۰۲۶ نامزدی جمهوری‌خواهان را برای پنجمین دوره سناتوری به دست آورده بود و قرار بود سوم نوامبر با انی اندروز، نامزد دموکرات‌ها، رقابت کند.

قانون کارولینای جنوبی می‌گوید اگر نامزدی که از طریق انتخابات مقدماتی انتخاب شده، پس از کسب نامزدی درگذشته باشد، جای او باید از طریق یک انتخابات مقدماتی ویژه پر شود. دوره ثبت‌نام از دومین سه‌شنبه پس از مرگ آغاز می‌شود و سپس انتخابات و در صورت لزوم دور دوم برگزار خواهد شد. با توجه به فاصله زمانی تا انتخابات نوامبر، از نظر قانونی فرصت کافی برای انتخاب نامزد جدید جمهوری‌خواهان وجود دارد، اما برنامه رسمی باید از سوی مقام‌های انتخاباتی ایالت اعلام شود.

این رقابت تا پیش از مرگ گراهام به‌طور سنتی به سود جمهوری‌خواهان ارزیابی می‌شد، اما انتخاب یک نامزد جدید می‌تواند آرایش سیاسی را تغییر دهد. جانشین موقت منصوب‌شده از سوی فرماندار ممکن است در انتخابات ویژه حزبی نیز شرکت کند، اما چنین تصمیمی هنوز اعلام نشده است.

جمع‌بندی؛ خلأیی فراتر از یک کرسی

لیندسی گراهام پس از بیش از دو دهه حضور در سنا، در زمانی درگذشت که هم ریاست کمیته بودجه را در اختیار داشت، هم برای دوره پنجم نامزد شده بود و هم در حساس‌ترین پرونده‌های سیاست خارجی آمریکا فعال بود. مرگ او در کوتاه‌مدت اکثریت جمهوری‌خواهان را از بین نمی‌برد، اما انتخاب جانشین موقت، تعیین رئیس تازه کمیته بودجه و برگزاری انتخابات مقدماتی ویژه، چند آزمون فوری برای حزب جمهوری‌خواه ایجاد می‌کند.

برای ایران نیز اهمیت اصلی این خبر در حذف یکی از تندترین صداهای ضدایرانی از سناست؛ بااین‌حال، تصور اینکه مرگ یک سناتور به‌تنهایی مسیر سیاست واشنگتن را تغییر می‌دهد، واقع‌بینانه نیست. جانشین گراهام و توازن نیروهای جمهوری‌خواه در سنا تعیین خواهد کرد که میراث سیاست خارجی او ادامه پیدا می‌کند یا فضای بیشتری برای دیدگاه‌های محتاطانه‌تر ایجاد می‌شود.