بورس امروز ۲۴ تیر ۱۴۰۵؛ رشد سهام کوچک و ادامه خروج پول حقیقی

بورس امروز برخلاف معاملات چند روز گذشته، با غلبه تقاضا آغاز شد. در پنج دقیقه نخست بازار، تعداد نمادهای مثبت از نمادهای منفی عبور کرد و ارزش سفارش‌های خرید نیز بالاتر از سفارش‌های فروش قرار گرفت.

تا ساعت ۱۰ صبح، شاخص کل بورس ۹ هزار و ۶۶۳ واحد و شاخص هم‌وزن ۹ هزار و ۲۹۴ واحد افزایش یافته بود. در همان مقطع، ۵۲۳ نماد مثبت در برابر ۳۴۰ نماد منفی قرار داشتند و تعداد صف‌های خرید به ۲۱۴ نماد رسیده بود؛ در حالی که ۱۰۴ نماد با صف فروش مواجه بودند.

این آمار در مقایسه با روزهای ابتدایی هفته، چرخش مهمی در رفتار معامله‌گران محسوب می‌شد. بازار در روزهای گذشته معمولاً با صف‌های فروش سنگین آغاز می‌شد و حتی در صورت جمع شدن بخشی از عرضه‌ها، تا پایان معاملات در محدوده منفی باقی می‌ماند.

با این حال، داده‌های به‌روزشده بعدی نشان داد قدرت تقاضای ابتدای بازار به‌طور کامل حفظ نشده است. شاخص کل در ادامه حدود پنج هزار و ۶۵۶ واحد منفی شد و به محدوده چهار میلیون و ۹۱۹ هزار واحد رسید، اما شاخص هم‌وزن با رشد بیش از هفت هزار و ۵۰۰ واحدی در محدوده مثبت باقی ماند.

جدول وضعیت بورس امروز ۲۴ تیر ۱۴۰۵

تفاوت میان دو ستون لزوماً به معنای خطا در آمار اولیه نیست. ترکیب نمادها و صف‌های بازار در طول معاملات به‌سرعت تغییر می‌کند و ممکن است منابع مختلف نیز بورس، فرابورس، بازار پایه و صندوق‌ها را با دامنه متفاوتی محاسبه کنند.

پیام مهم جدول این است که بورس شروع قدرتمندی داشت، اما بخشی از تقاضا با افزایش قیمت‌ها عقب‌نشینی کرد. با وجود این عقب‌نشینی، وضعیت سهام کوچک و متوسط همچنان بهتر از نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز بود.

چرا شاخص هم‌وزن از شاخص کل جلو افتاد؟

رشد بیشتر شاخص هم‌وزن نشان می‌دهد جریان تقاضا بیش از آنکه به سمت شرکت‌های بزرگ فلزی، پالایشی و پتروشیمی حرکت کند، وارد سهام کوچک‌تر شده است.

صنایع دارویی، سیمانی و غذایی از مهم‌ترین گروه‌هایی بودند که با ورود پول حقیقی مواجه شدند. آخرین داده‌های بازار، ورود حدود ۱۷۶ میلیارد تومان پول حقیقی به صنعت دارو، بیش از ۱۰۳ میلیارد تومان به سیمانی‌ها و حدود ۴۳ میلیارد تومان به گروه غذایی را نشان می‌دهد.

در مقابل، بیشترین خروج پول حقیقی از گروه فرآورده‌های نفتی ثبت شد. صنایع شیمیایی، چندرشته‌ای صنعتی، خودرو، کانه‌های فلزی و فلزات اساسی نیز در میان گروه‌های دارای خروج نقدینگی قرار گرفتند.

این ترکیب توضیح می‌دهد چرا شاخص هم‌وزن مثبت مانده، اما شاخص کل دوباره منفی شده است. شاخص کل تحت تأثیر ارزش بازار شرکت‌هاست و تغییرات نمادهای بزرگی مانند پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها، فولادی‌ها و شرکت‌های معدنی وزن بیشتری در آن دارد. شاخص هم‌وزن به تغییرات شرکت‌های کوچک و بزرگ وزن مشابه‌تری می‌دهد و تصویر عمومی‌تری از وضعیت تعداد نمادها ارائه می‌کند.

بنابراین بورس امروز را نمی‌توان کاملاً منفی یا کاملاً مثبت توصیف کرد. بازار در سهام کوچک با تقاضای نسبی روبه‌روست، اما فروش در بخشی از بزرگان مانع تثبیت شاخص کل در محدوده سبز شده است.

چرا سهام دارویی، غذایی و سیمانی خریدار داشتند؟

در دوره‌های افزایش ریسک سیاسی، معامله‌گران معمولاً به صنایعی توجه می‌کنند که تقاضای محصولات آنها کمتر از چرخه‌های اقتصادی تأثیر می‌پذیرد. دارو و مواد غذایی حتی در شرایط رکودی نیز مصرف می‌شوند و به همین دلیل در ادبیات بازار سرمایه به‌عنوان بخشی از صنایع تدافعی شناخته می‌شوند.

گروه سیمان نیز به دلیل ارزش جایگزینی دارایی‌ها، احتمال تعدیل نرخ فروش و کوچک‌تر بودن ارزش بازار بسیاری از شرکت‌هایش مورد توجه معامله‌گران قرار گرفته است. البته رشد قیمت سهام این صنایع الزاماً به معنای بهبود بنیادی تمام شرکت‌های گروه نیست و صورت‌های مالی، بدهی، هزینه انرژی و میزان فروش هر نماد باید جداگانه بررسی شود.

برتری صنایع کوچک‌تر همچنین می‌تواند ناشی از افت شدید قیمت آنها در روزهای گذشته باشد. پس از چند روز فشار فروش، برخی نمادها به محدوده‌هایی رسیده‌اند که خریداران کوتاه‌مدت آنها را برای نوسان‌گیری یا سرمایه‌گذاری تدریجی جذاب‌تر ارزیابی می‌کنند.

خروج یک همت پول حقیقی چه پیامی دارد؟

مهم‌ترین علامت احتیاطی بازار امروز، ادامه خروج سرمایه حقیقی است. براساس داده‌های به‌روزشده، حدود یک هزار و ۱۴۹ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام و صندوق‌های مورد محاسبه خارج شده است. ارزش معاملات خرد نیز در همان مقطع حدود ۱۰ هزار و ۹۴۵ میلیارد تومان بود.

این یعنی با وجود سبز بودن تعداد زیادی از نمادها، سرمایه‌گذاران حقیقی در مجموع هنوز فروشنده خالص هستند. بخشی از خریدها ممکن است از سوی معامله‌گران حقوقی انجام شده باشد یا حقیقی‌ها از صنایع بزرگ خارج شده و تنها بخشی از سرمایه خود را وارد گروه‌های کوچک‌تر کرده باشند.

خروج پول حقیقی به‌تنهایی سقوط بازار را تضمین نمی‌کند، اما با ادعای «بازگشت کامل اعتماد» سازگار نیست. بازار زمانی نشانه مطمئن‌تری از تغییر روند ارائه می‌دهد که رشد شاخص‌ها با ورود پایدار پول، افزایش ارزش معاملات خرد و کاهش محسوس عرضه در نمادهای بزرگ همراه شود.

روز سه‌شنبه نیز با وجود جمع شدن بخشی از صف‌های فروش در نیمه دوم معاملات، سه هزار و ۲۷۵ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد. شاخص کل آن روز ۴۲ هزار و ۷۸ واحد و شاخص هم‌وزن سه هزار و ۱۶۱ واحد کاهش یافت.

کاهش خروج پول از بیش از ۳.۲ همت در روز گذشته به حدود ۱.۱۵ همت در معاملات امروز نشانه بهبود نسبی است، اما تراز نقدینگی همچنان منفی باقی مانده است.

ارزش صف‌های خرید بالاتر از صف‌های فروش است

آخرین آمار ثبت‌شده، ارزش صف‌های خرید را حدود پنج هزار و ۱۶۰ میلیارد تومان و ارزش صف‌های فروش را حدود سه هزار و ۹۰۵ میلیارد تومان نشان می‌دهد. به این ترتیب ارزش تقاضای قفل‌شده تقریباً ۱.۳۲ برابر عرضه موجود در صف‌های فروش بوده است.

این نسبت از افزایش تمایل خریداران در بخشی از بازار حکایت دارد، اما باید با احتیاط تفسیر شود. صف خرید ممکن است با عرضه یک سهامدار بزرگ به‌سرعت جمع شود و صف فروش نیز می‌تواند در اثر حمایت حقوقی یا افزایش تقاضا از بین برود.

مهم‌تر از تعداد صف‌ها، کیفیت معاملات پس از جمع شدن آنهاست. سهمی که صف خرید آن بارها عرضه می‌شود اما خریداران همچنان تقاضا را حفظ می‌کنند، وضعیت قوی‌تری از نمادی دارد که فقط با حجم اندکی در صف قرار گرفته است.

آیا اصلاح بورس تمام شده است؟

برای اعلام پایان اصلاح هنوز شواهد کافی وجود ندارد. شاخص کل در ۱۷ تیر در محدوده پنج میلیون و ۳۱۶ هزار واحد قرار داشت، اما تا پایان ۲۳ تیر به حدود چهار میلیون و ۹۲۴ هزار واحد عقب نشست؛ یعنی بازار در کمتر از یک هفته حدود ۷.۴ درصد افت کرد.

پس از چنین ریزشی، شکل‌گیری تقاضای کوتاه‌مدت و بازگشت بخشی از نمادها طبیعی است. اما یک شروع مثبت یا حتی یک روز سبز نمی‌تواند به‌تنهایی پایان روند اصلاحی را تأیید کند.

برای تأیید تغییر روند، بازار به چند نشانه هم‌زمان نیاز دارد:

نخست، شاخص کل باید بتواند در پایان معاملات مثبت بماند و رشد خود را در جلسات بعدی حفظ کند. دوم، خروج پول حقیقی باید متوقف شود یا به ورود نقدینگی تبدیل شود. سوم، ارزش معاملات خرد باید بدون اتکا به معاملات بلوکی و صندوق‌ها افزایش پیدا کند. چهارم، برتری صف‌های خرید نباید فقط به صنایع کوچک محدود بماند و باید به نمادهای بزرگ نیز سرایت کند.

عامل پنجم و مهم‌تر، کاهش ریسک‌های بیرونی است. بازار سهام طی روزهای گذشته به‌شدت تحت تأثیر تحولات نظامی، نگرانی از اختلال فعالیت شرکت‌ها، تغییر نرخ ارز و ابهام در سیاست‌های اقتصادی قرار داشته است. تا زمانی که این ریسک‌ها ادامه داشته باشند، هر موج تقاضا ممکن است با انتشار یک خبر منفی دوباره متوقف شود.

آیا بورس امروز سیگنال ورود صادر کرده است؟

معاملات ۲۴ تیر نشانه‌ای از کاهش ترس و افزایش تمایل به خرید در قیمت‌های پایین‌تر ارائه می‌کند، اما هنوز سیگنال قطعی برای ورود گسترده نیست. رشد شاخص هم‌وزن و ورود پول به دارویی، سیمانی و غذایی از تقویت تقاضا در سهام کوچک خبر می‌دهد؛ در مقابل، منفی شدن دوباره شاخص کل و خروج بیش از یک همت پول حقیقی نشان می‌دهد سرمایه‌های بزرگ همچنان محتاط هستند.

سرمایه‌گذارانی که تنها به سبز شدن شاخص یا تعداد صف‌های خرید توجه می‌کنند، ممکن است تصویر ناقصی از بازار به دست آورند. تفاوت رفتار شاخص کل و هم‌وزن، خروج پول از پالایشی‌ها و شیمیایی‌ها و کاهش تعداد صف‌های خرید نسبت به ساعت ۱۰ نشان می‌دهد بخشی از خوش‌بینی اولیه در ادامه معاملات تخلیه شده است.

پیش‌بینی ادامه معاملات بورس

در صورت حفظ تقاضا در دارویی‌ها، غذایی‌ها و سیمانی‌ها، شاخص هم‌وزن می‌تواند عملکرد بهتری از شاخص کل داشته باشد. اما بازگشت شاخص کل به محدوده مثبت به تغییر رفتار نمادهای بزرگ پالایشی، پتروشیمی، فلزی و معدنی وابسته است.

اگر خروج پول حقیقی در نیمه پایانی بازار کاهش پیدا کند و ارزش صف‌های خرید همچنان از صف‌های فروش بالاتر بماند، احتمال شروع متعادل‌تر معاملات بعدی افزایش خواهد یافت. در مقابل، تشدید عرضه در بزرگان بازار یا افزایش دوباره ریسک‌های سیاسی می‌تواند شاخص کل را بیشتر تحت فشار قرار دهد.

بورس امروز از مرحله فروش هیجانی فاصله گرفته، اما هنوز وارد یک روند صعودی تأییدشده نشده است. تعبیر دقیق‌تر شرایط فعلی «تلاش بازار برای ساختن کف» است؛ تلاشی که برای موفقیت به ورود پول واقعی، ثبات سیاسی و تداوم تقاضا در چند جلسه معاملاتی نیاز دارد.