جنگ اسکوچیچ و جهانبخش بالا گرفت؛ روایت جنجالی از کریم، جلسه پاداش و تمرین لغوشده

ماجرا با صحبت‌های تازه علیرضا جهانبخش درباره چگونگی کنارگذاشته‌شدن اسکوچیچ از تیم ملی آغاز شد. جهانبخش گفته بود بازیکنان نقشی در برکناری سرمربی کروات نداشتند و تصمیم نهایی ابتدا در ساختار مدیریتی و کمیته فنی فدراسیون شکل گرفت. او همچنین تأکید کرد بازگشت کارلوس کی‌روش یکی از وعده‌های مهدی تاج پیش از بازگشت به ریاست فدراسیون بود.

اسکوچیچ اما این روایت را نپذیرفت. او در گفت‌وگوی تلویزیونی خود، بدون نام‌بردن از همه افراد، گفت برخی بازیکنان تلاش کرده‌اند در تصمیم‌های مربوط به فهرست تیم ملی دخالت کنند و رفتارهایی در اردو رخ داده که افکار عمومی از آنها اطلاع نداشته است.

ماجرای کریم انصاری‌فرد چه بود؟

جهانبخش در روایت خود توضیح داده بود که در جریان جشن تولد کریم انصاری‌فرد در اردوی تیم ملی، سر این بازیکن به داخل کیک فشار داده شد و یک قطعه فلزی به چشم او آسیب رساند. به گفته جهانبخش، نگرانی بازیکنان این بود که غیبت طولانی انصاری‌فرد، آن هم در سال پایانی قرارداد باشگاهی‌اش، آینده حرفه‌ای او را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، جهانبخش با اسکوچیچ تماس گرفت و خواست تا برای حمایت از این بازیکن، او را دوباره به اردو دعوت کند.

اسکوچیچ اصل این روایت را رد نکرد که درخواستی برای دعوت انصاری‌فرد مطرح شده بود؛ اختلاف بر سر تفسیر آن است. سرمربی سابق تیم ملی گفت از او خواسته شده بود انصاری‌فرد در فهرست قرار بگیرد، اما پاسخ داده بود انتخاب بازیکن باید فقط براساس منافع تیم ملی و ارزیابی فنی انجام شود.

از سخنان دو طرف نمی‌توان نتیجه گرفت که درخواست جهانبخش الزاماً با هدف اعمال نفوذ یا برکناری سرمربی مطرح شده است. از سوی دیگر، حق انتخاب فهرست نیز طبق عرف حرفه‌ای در اختیار سرمربی قرار دارد و بازیکنان، حتی کاپیتان تیم، نمی‌توانند حضور فردی را تضمین کنند.

بنابراین اختلاف اصلی احتمالاً از دو برداشت متفاوت سرچشمه گرفته است: جهانبخش تماس خود را اقدامی حمایتی برای هم‌تیمی مصدوم می‌داند، اما اسکوچیچ همان درخواست را دخالت در اختیار فنی سرمربی تلقی کرده است.

ادعای جلسه چهار کاپیتان برای دریافت پاداش

جنجالی‌ترین بخش صحبت‌های اسکوچیچ به اتفاقی پیش از مسابقه ایران و امارات در مرحله نهایی مقدماتی جام جهانی ۲۰۲۲ مربوط می‌شود.

او مدعی شد قرار بود تیم ملی ساعت ۱۱ تمرین کند، اما چهار کاپیتان در همان زمان جلسه‌ای با رئیس وقت فدراسیون برگزار کردند تا درباره پاداش‌ها صحبت کنند. اسکوچیچ می‌گوید وارد جلسه شده، آن را برهم زده و از بازیکنان خواسته است به محل تمرین بازگردند.

اسکوچیچ نام این چهار بازیکن را اعلام نکرد. همچنین رئیس وقت فدراسیون و بازیکنان حاضر در جلسه هنوز روایت او را تأیید یا تکذیب نکرده‌اند. در نتیجه، استفاده از تعابیری مانند «چهار کاپیتان تمرین را تحریم کردند» یا «بازیکنان به‌خاطر پول تمرین نکردند» فراتر از اطلاعات منتشرشده است.

آنچه فعلاً وجود دارد، ادعای سرمربی سابق است که می‌گوید جلسه پاداش با برنامه تمرینی تداخل داشته و او با ادامه آن مخالفت کرده است.

مطالبه پاداش از سوی بازیکنان به‌خودی‌خود تخلف محسوب نمی‌شود؛ به‌ویژه اگر پاداش از قبل در قراردادها یا وعده‌های فدراسیون پیش‌بینی شده باشد. نقطه مورد اعتراض اسکوچیچ، زمان برگزاری جلسه و اولویت‌دادن آن بر تمرین تیمی بوده است.

تمرین قبل از بحرین چرا متوقف شد؟

اسکوچیچ روایت دیگری نیز از اردوی بحرین مطرح کرد. تیم ملی در خرداد ۱۴۰۰ برای ادامه مرحله دوم مقدماتی جام جهانی در بحرین حضور داشت و برای بقا در رقابت‌ها تقریباً باید تمام مسابقات باقی‌مانده خود را می‌برد.

به گفته او، تمرین روز قبل از مسابقه بحرین به‌دلیل یک مسئله انضباطی نیمه‌تمام ماند. اسکوچیچ مدعی شد جهانبخش خارج از برنامه تمرین به توپ ضربه می‌زد و پس از تذکر سرمربی اعتراض کرد؛ اتفاقی که باعث شد تمام بازیکنان به رختکن فرستاده شوند.

این ادعا نیز تاکنون از سوی جهانبخش پاسخ داده نشده است. بااین‌حال، ایران یک روز بعد بحرین را با نتیجه سه بر صفر شکست داد و سپس با پیروزی در چهار مسابقه متوالی، از مرحله‌ای که خطر حذف جدی بود عبور کرد.

توقف یک تمرین در آستانه چنین مسابقه‌ای نشان‌دهنده میزان تنش احتمالی در اردو است؛ اما نتیجه بازی نیز نشان می‌دهد این اختلاف، دست‌کم در زمین مسابقه، مانع اجرای برنامه تیم نشد.

آیا کمیته فنی اسکوچیچ را برکنار نکرد؟

یکی از بخش‌های نیازمند توضیح در صحبت‌های تازه اسکوچیچ، نقش کمیته فنی فدراسیون است. او گفت با توجه به نتایج درخشان تیم ملی، بعید می‌داند کمیته فنی دلیل قابل قبولی برای کنارگذاشتنش داشته باشد و تلویحاً روایت برکناری صرفاً فنی را زیر سؤال برد.

اما گزارش‌های هم‌زمان در تیر ۱۴۰۱ نشان می‌دهند فدراسیون فوتبال در ۲۰ تیر همان سال تصمیم به برکناری اسکوچیچ گرفت و این تصمیم به کمیته فنی و رأی مدیران فدراسیون نسبت داده شد. شش روز بعد، پس از انتقادهای گسترده، هیئت‌رئیسه و کمیته فنی او را به سمتش بازگرداندند.

بنابراین، از نظر تاریخی نمی‌توان گفت کمیته فنی هیچ نقشی در تصمیم برکناری نداشت. آنچه محل اختلاف است، میزان استقلال این کمیته و دلایل واقعی رأی اعضای آن است.

پس از بازگشت مهدی تاج به ریاست فدراسیون، اسکوچیچ در شهریور ۱۴۰۱ برای دومین و آخرین‌بار کنار گذاشته شد و کارلوس کی‌روش جای او را گرفت. جهانبخش نیز استدلال می‌کند این تغییر بیش از آنکه حاصل فشار بازیکنان باشد، نتیجه تصمیم سیاسی و مدیریتی رئیس جدید فدراسیون بود.

نتایج اسکوچیچ در تیم ملی واقعاً چگونه بود؟

اسکوچیچ تیم ملی را در بهمن ۱۳۹۸ و در شرایطی تحویل گرفت که شکست‌های دوران مارک ویلموتس برابر بحرین و عراق، ایران را در خطر جدی حذف از مقدماتی جام جهانی قرار داده بود.

تیم او چهار مسابقه پایانی مرحله دوم را برابر هنگ‌کنگ، بحرین، کامبوج و عراق برد و به دور نهایی صعود کرد. ایران سپس در مرحله نهایی مقدماتی با هشت پیروزی، یک تساوی و یک شکست بالاتر از کره‌جنوبی قرار گرفت و صعود زودهنگام خود را به جام جهانی قطر قطعی کرد.

کارنامه آماری قدرتمند، مهم‌ترین استدلال حامیان اسکوچیچ بود. منتقدان او در مقابل، از شکست دوستانه مقابل الجزایر، اختلافات احتمالی در رختکن و نگرانی درباره توانایی مدیریت تیم در جام جهانی سخن می‌گفتند. همین اختلاف باعث شد یک مربی با نتایج درخشان انتخابی، چند ماه مانده به مسابقات اصلی کنار گذاشته شود.

«وجدانم را به جام جهانی ترجیح دادم»؛ پیام اصلی اسکوچیچ

اسکوچیچ در پایان صحبت‌هایش تأکید کرد که نظم تیم، اصول اخلاقی و اختیار سرمربی را به حضور در جام جهانی ترجیح می‌دهد. او با بیان اینکه خود را برای هیچ هدفی نمی‌فروشد، تلاش کرد برکناری‌اش را نه شکست حرفه‌ای، بلکه نتیجه ایستادگی در برابر دخالت‌ها معرفی کند.

این جمله از نظر رسانه‌ای بسیار تأثیرگذار است، اما به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که بازیکنان برای کنارگذاشتن او برنامه‌ریزی کرده بودند. برای اثبات چنین ادعایی باید مشخص شود چه بازیکنانی، در چه جلسه‌ای و با چه اقدامی از فدراسیون خواسته‌اند سرمربی تغییر کند.

جهانبخش برعکس می‌گوید بازیکنان در جلسات با مدیران، هم نکات مثبت و هم مشکلات اردو را مطرح کردند و تصمیم‌گیری درباره سرمربی در حیطه اختیار آنها نبود. او همچنین گفته است تنها یک عضو کمیته فنی موافق ادامه حضور اسکوچیچ بود و اکثر اعضا به تغییر رأی دادند.

چهار سؤال بی‌پاسخ درباره پرونده اسکوچیچ

با کنار هم گذاشتن روایت‌های دو طرف، هنوز چند پرسش اصلی بدون پاسخ مانده است:

نخست اینکه چهار کاپیتان حاضر در جلسه پاداش چه کسانی بودند و آیا زمان جلسه واقعاً با تمرین تداخل داشت؟

دوم اینکه ماجرای انضباطی جهانبخش پیش از مسابقه بحرین دقیقاً چگونه رخ داد و آیا شاهدان دیگر روایت اسکوچیچ را تأیید می‌کنند؟

سوم اینکه رأی کمیته فنی برای برکناری سرمربی براساس چه گزارش فنی، آماری یا انضباطی صادر شد؟

چهارم اینکه نقش نهایی بازیکنان در تغییر سرمربی چه بود؛ ارائه نظر در یک جلسه یا اعمال فشار برای برکناری؟

تا زمانی که صورت‌جلسات فدراسیون، گزارش کمیته فنی یا روایت سایر افراد حاضر منتشر نشود، پاسخ قطعی به این پرسش‌ها ممکن نیست.

جمع‌بندی؛ حقیقت میان دو روایت متفاوت

دراگان اسکوچیچ با صحبت‌های تازه خود پرونده‌ای را باز کرد که از سال ۱۴۰۱ هرگز به‌طور کامل بسته نشده بود. او می‌گوید برخی کاپیتان‌ها در امور مالی و فهرست بازیکنان دخالت می‌کردند، جهانبخش باعث توقف یک تمرین شد و اختلافش با بازیکنان از پافشاری بر اصول حرفه‌ای ناشی می‌شد.

در مقابل، جهانبخش می‌گوید درخواست دعوت از انصاری‌فرد انگیزه انسانی و حمایتی داشت و بازیکنان عامل برکناری اسکوچیچ نبودند. از نگاه او، تصمیم کمیته فنی و وعده مهدی تاج برای بازگرداندن کی‌روش سرنوشت نیمکت تیم ملی را تغییر داد.

وقایع ثبت‌شده نشان می‌دهند اسکوچیچ نتایج بسیار خوبی در مقدماتی گرفت، در تیر ۱۴۰۱ برکنار و شش روز بعد بازگردانده شد و سرانجام پس از تغییر رئیس فدراسیون جای خود را به کی‌روش داد. این بخش‌ها قابل تأییدند؛ اما ادعاهای مربوط به جلسه پاداش، دخالت بازیکنان و ماجرای تمرین بحرین فعلاً روایت یک طرف اختلاف هستند.