علیرضا فغانی داور فینال جام جهانی ۲۰۲۶ می‌شود؟ آخرین وضعیت انتخاب داور

رسانه‌های تخصصی داوری و چند رسانه فارسی‌زبان، فغانی را گزینه اول فیفا معرفی کرده‌اند، اما گزارش‌ها همچنان از عبارت‌هایی مانند «بخت اصلی»، «گزینه پیشتاز» و «نامزد قضاوت» استفاده می‌کنند. حتی گزارشی که حضور دو چهره ایرانی‌تبار در فینال را بررسی کرده، نوشته است فغانی به‌طور گسترده به‌عنوان گزینه اصلی مطرح شده و انتصاب او هنوز در حد گزارش‌های غیررسمی است.

وضعیت خبر در یک نگاه

بنابراین تیتر «علیرضا فغانی داور فینال جام جهانی شد» فقط پس از انتشار اطلاعیه رسمی کمیته داوران فیفا قابل استفاده خواهد بود. در شرایط فعلی، عنوان‌هایی مانند «فغانی گزینه اول قضاوت فینال» یا «فغانی در آستانه قضاوت فینال» دقیق‌تر هستند.

فینال اسپانیا و آرژانتین چگونه شکل گرفت؟

اسپانیا با شکست دو بر صفر فرانسه در نیمه‌نهایی، نخستین تیم حاضر در مسابقه نهایی شد. این تیم با کنترل جریان بازی و برتری در مالکیت و گردش توپ، رؤیای فرانسه برای حضور در فینال را پایان داد.

آرژانتین نیز در دیداری دراماتیک مقابل انگلیس، شکست یک بر صفر را در دقایق پایانی به پیروزی دو بر یک تبدیل کرد. انزو فرناندز در دقیقه ۸۵ گل مساوی را زد و لائوتارو مارتینز در وقت‌های تلف‌شده، با پاس لیونل مسی گل صعود را به ثمر رساند. آرژانتین به این ترتیب برای دفاع از عنوان قهرمانی خود به مسابقه نهایی رسید.

فیفا تأیید کرده است فینال روز یکشنبه ۱۹ ژوئیه در ورزشگاه نیویورک نیوجرسی برگزار می‌شود. زمان شروع مسابقه ساعت ۱۵ به وقت محلی، ساعت ۲۱ در مادرید، ساعت ۱۶ در بوئنوس‌آیرس و ساعت ۲۲:۳۰ به وقت تهران است.

چرا فغانی گزینه جدی قضاوت فینال است؟

مهم‌ترین امتیاز فغانی، تجربه گسترده در مسابقات حساس است. فیفا در سال ۲۰۲۵ هنگام انتخاب او برای قضاوت فینال جام باشگاه‌های جهان اعلام کرد که این تصمیم به دلیل کیفیت، تجربه و عملکرد گروه داوری او گرفته شده است.

فغانی در کارنامه خود قضاوت فینال فوتبال مردان المپیک ۲۰۱۶ میان برزیل و آلمان، دیدار رده‌بندی جام جهانی ۲۰۱۸، فینال جام باشگاه‌های جهان ۲۰۱۵ و فینال جام باشگاه‌های جهان ۲۰۲۵ را دارد. او در فینال سال ۲۰۲۵ میان پاری‌سن‌ژرمن و چلسی نیز در همین ورزشگاه محل برگزاری فینال جام جهانی سوت زد.

کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز سوابق او در قضاوت فینال جام ملت‌های آسیا ۲۰۱۵، فینال لیگ قهرمانان آسیا، فینال جام باشگاه‌های جهان و فینال المپیک را ثبت کرده است. این مجموعه تجربه، فغانی را به یکی از معدود داوران باقی‌مانده تبدیل می‌کند که پیش‌تر فشار مسابقات نهایی بزرگ را تجربه کرده‌اند.

یک نکته مهم؛ فغانی در جام جهانی نماینده ایران نیست

علیرضا فغانی در ایران متولد شده و بخش مهمی از دوران حرفه‌ای خود را با نشان فدراسیون فوتبال ایران پشت سر گذاشته است، اما پس از مهاجرت به استرالیا، در فهرست بین‌المللی این کشور قرار گرفت.

فدراسیون فوتبال استرالیا هنگام اعلام داوران جام جهانی ۲۰۲۶، فغانی را به‌عنوان داور استرالیایی معرفی کرد. جورج لاکریندیس و اندرو لیندزی به‌عنوان کمک‌داور و شان ایوانز به‌عنوان داور ویدئویی دیگر نمایندگان استرالیا در مسابقات بودند.

بنابراین در صورت انتخاب فغانی برای فینال، در اسناد رسمی مسابقه نام استرالیا مقابل نام او درج می‌شود. عبارت «داور ایرانی فینال» از نظر محل تولد و هویت ورزشی پیشین قابل‌درک است، اما تعبیر دقیق‌تر این است که او داور ایرانی‌تبار و نماینده استرالیا در جام جهانی ۲۰۲۶ است.

فغانی پیش‌تر فینال جام جهانی را قضاوت کرده است؟

خیر. فغانی تاکنون داور وسط فینال جام جهانی بزرگسالان نبوده است. مهم‌ترین قضاوت او در این رقابت‌ها، مسابقه رده‌بندی جام جهانی ۲۰۱۸ میان بلژیک و انگلیس بود.

او در سال ۲۰۱۸ در جمع ۱۲ داوری قرار گرفت که برای چهار مسابقه پایانی جام جهانی حفظ شدند و در نهایت دیدار رده‌بندی به او سپرده شد. فینال آن دوره را نستور پیتانا از آرژانتین قضاوت کرد.

اگر فیفا فینال ۲۰۲۶ را به فغانی بسپارد، این نخستین قضاوت او در فینال جام جهانی بزرگسالان خواهد بود و یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای تاریخ داوری فوتبال ایران و استرالیا ثبت می‌شود.

چه داورانی رقیب فغانی هستند؟

گزارش‌های غیررسمی نام‌هایی مانند شیمون مارسینیاک از لهستان، اسپن اسکوس از نروژ و مائوریتزیو ماریانی از ایتالیا را نیز در میان گزینه‌های باقی‌مانده مطرح کرده‌اند.

مارسینیاک فینال جام جهانی ۲۰۲۲ را قضاوت کرده است و انتخاب دوباره او اتفاقی کم‌سابقه خواهد بود. در مقابل، فغانی از نظر بی‌طرفی قاره‌ای شرایط مناسبی دارد؛ زیرا فینال میان یک تیم اروپایی و یک تیم آمریکای جنوبی برگزار می‌شود و داوری ثبت‌شده از کنفدراسیون آسیا می‌تواند انتخابی خنثی‌تر باشد.

بااین‌حال، فیفا فقط ملیت یا کنفدراسیون را در نظر نمی‌گیرد. عملکرد داور در مسابقات قبلی، وضعیت بدنی، ارزیابی ناظران، تصمیم‌های فنی، همکاری با VAR و احتمال تعارض ملیتی کمک‌داوران در انتخاب نهایی اثر دارد. فهرست اولیه مسابقات شامل ۵۲ داور، ۸۸ کمک‌داور و ۳۰ داور ویدئویی از ۵۰ فدراسیون بود.

چه زمانی داور فینال مشخص می‌شود؟

فیفا معمولاً انتصاب داور فینال را چند روز پیش از مسابقه اعلام می‌کند. برای نمونه، داور فینال جام جهانی ۲۰۲۲ در ۱۵ دسامبر، سه روز پیش از مسابقه آرژانتین و فرانسه معرفی شد. داور فینال جام جهانی ۲۰۱۸ نیز در ۱۲ ژوئیه و سه روز پیش از بازی فرانسه و کرواسی مشخص شد.

با توجه به برگزاری فینال ۲۰۲۶ در یکشنبه ۱۹ ژوئیه، انتظار می‌رود اطلاعیه رسمی در روزهای پنج‌شنبه یا جمعه منتشر شود. تا پیش از آن، هر فهرستی از تیم داوری—even اگر از سوی منابع نزدیک به مسابقات منتشر شود—قطعی محسوب نمی‌شود.

تیم داوری احتمالی فغانی

فغانی در جام جهانی ۲۰۲۶ همراه با کمک‌داوران استرالیایی جورج لاکریندیس و اندرو لیندزی فعالیت کرده است. اگر او به‌عنوان داور وسط فینال انتخاب شود، احتمال همراهی همین گروه وجود دارد؛ اما ترکیب نهایی کمک‌داوران، داور چهارم و تیم VAR باید در اطلاعیه رسمی فیفا مشخص شود.

در فینال جام باشگاه‌های جهان ۲۰۲۵، آنتون شچتینین و اشلی بیچام کمک‌های فغانی بودند. تغییر همراهان در مسابقات مختلف طبیعی است و نمی‌توان ترکیب سال گذشته را به فینال جام جهانی تعمیم داد.

جمع‌بندی

دیدار اسپانیا و آرژانتین در فینال جام جهانی ۲۰۲۶ قطعی است و علیرضا فغانی یکی از جدی‌ترین گزینه‌های قضاوت این مسابقه به شمار می‌رود. تجربه فینال المپیک، جام ملت‌های آسیا و دو دوره جام باشگاه‌های جهان، او را به نامزدی کاملاً منطقی تبدیل کرده است.

اما تا لحظه تنظیم این گزارش، فیفا خبر قضاوت فغانی را رسماً منتشر نکرده است. منابع موجود از پیشتازبودن او سخن می‌گویند، نه انتصاب قطعی. به همین دلیل، انتشار خبر با فعل‌هایی مانند «انتخاب شد» یا «سوت فینال به فغانی رسید» نیازمند انتظار برای اطلاعیه نهایی فیفاست.

در صورت تأیید، فغانی نخستین فینال جام جهانی بزرگسالان خود را سوت خواهد زد؛ افتخاری تاریخی برای داوری ایرانی‌تبار که در این دوره به‌عنوان نماینده رسمی استرالیا فعالیت می‌کند.