شکاف در فدراسیون بر سر قلعهنویی؛ پاداش و هزینه اردوهای ترکیه معادله ماندن را پیچیده کرد
امیر قلعهنویی از زمان بازگشت به تیم ملی در سال ۲۰۲۳، حمایت مهدی تاج و ساختار مدیریتی فدراسیون را همراه خود داشت. رئیس فدراسیون حتی پیش از جام جهانی اعلام کرده بود نتیجه مسابقات تغییری در ادامه حضور سرمربی ایجاد نمیکند و قلعهنویی برنامه تیم ملی برای جام ملتهای آسیا را پیش خواهد برد. رویترز نیز روز ۱۲ ژوئیه گزارش داد فدراسیون ایران ادامه همکاری با او تا جام ملتهای آسیا را تأیید کرده و برنامههای سرمربی برای این رقابتها دریافت شده است.
بااینحال، فضای داخلی فدراسیون پس از جام جهانی یکدست باقی نمانده است. یک گزارش تازه میگوید تعدادی از اعضای هیئترئیسه که پیشتر حامی کادر فنی بودند، اکنون به دلیل نتیجه تیم ملی، پرونده پاداش و هزینه اردوها درباره ماندن قلعهنویی تردید دارند. این گزارش به منابع نامشخص در داخل فدراسیون استناد میکند و هنوز با اطلاعیه رسمی یا اظهارنظر اسمی مخالفان همراه نشده است؛ بنابراین اصل شکلگیری اختلاف قابل طرح است، اما تعداد و هویت مخالفان روشن نیست.
کارنامه ایران در جام جهانی؛ حذف بدون شکست اما بدون پیروزی
ایران در گروه G جام جهانی مقابل نیوزیلند، بلژیک و مصر به سه تساوی رسید و با سه امتیاز در رتبه سوم قرار گرفت. تیم ملی تا آخرین لحظات به صعود امیدوار بود، اما نتیجه دیدار اتریش و الجزایر باعث شد شاگردان قلعهنویی از رسیدن به مرحله حذفی بازبمانند. ایران مسابقهای را نباخت، اما در جامی که تیمهای سوم برتر نیز شانس صعود داشتند، نتوانست حتی یک پیروزی به دست بیاورد.
همین وضعیت، دو روایت متفاوت درباره عملکرد تیم ملی ساخته است. حامیان قلعهنویی به شکستناپذیری، محدودیتهای سفر، مشکلات ویزا و شرایط سیاسی اشاره میکنند. منتقدان اما میگویند تیمی با تجربه ایران باید حداقل از یکی از سه مسابقه خود سه امتیاز میگرفت و در دیدار نخست برابر نیوزیلند، نمایش قابل قبولی ارائه نکرد.
علی طاهری، عضو هیئترئیسه فدراسیون، تأیید کرده که اعضای این نهاد نسبت به بازی نخست تیم ملی مقابل نیوزیلند انتقاد دارند؛ هرچند او نتایج مقابل بلژیک و مصر را تا حدی تحتتأثیر بدشانسی دانسته است. این اظهارات نشان میدهد انتقاد از عملکرد فنی دیگر فقط به رسانهها و پیشکسوتان محدود نیست و به درون هیئترئیسه نیز رسیده است.
قرارداد قلعهنویی تمدید شده یا هنوز به رأی نیاز دارد؟
یکی از مهمترین ابهامها، وضعیت حقوقی قرارداد سرمربی است. رویترز به نقل از فدراسیون ایران نوشت قرارداد قلعهنویی تا جام ملتهای آسیا تمدید شده است. محمدرحمان سالاری، عضو هیئترئیسه، نیز گفته این نهاد پیش از جام جهانی با تمدید قرارداد موافقت کرده، اما قرارداد فعلی در اول مرداد پایان مییابد.
در مقابل، فرزین دبیری، یکی دیگر از اعضای هیئترئیسه، تأکید کرده که ادامه همکاری با قلعهنویی باید به تصویب هیئترئیسه برسد. این دو اظهار در ظاهر متناقضاند: آیا تمدید قبلاً تصویب شده یا لازم است بار دیگر درباره آن رأیگیری شود؟ احتمال دارد مصوبهای کلی برای ادامه همکاری وجود داشته باشد، اما قرارداد جدید، مدت، مبلغ و ترکیب کادر باید جداگانه تأیید شود. این برداشت یک استنباط از اظهارات متضاد مدیران است و فدراسیون باید با انتشار مصوبه و قرارداد، وضعیت را روشن کند.
پاداش قلعهنویی؛ اصل پرداخت تأیید شد، رقم همچنان مبهم است
ماجرای پاداش تیم ملی به یکی از حساسترین عوامل اختلاف تبدیل شده است. رسانهها پیشتر از اختصاص سهمی بسیار سنگین به قلعهنویی و پرداخت آن پیش از دیدار با نیوزیلند خبر داده بودند. رقم ۱۴۰ میلیارد تومان در این گزارشها مطرح شده، اما فدراسیون تاکنون سند بانکی، فرمول تقسیم پاداش یا مبلغ دریافتی هر فرد را منتشر نکرده است.
اعضای هیئترئیسه اصل پرداخت پاداش را تأیید کردهاند. سالاری گفته مبلغی در اختیار کادر فنی قرار گرفت تا میان اعضای تیم توزیع شود و طاهری نیز از مصوبه پرداخت پاداش به مجموعه تیم ملی پیش از جام جهانی سخن گفته است. بااینحال، هیچیک رقم ۱۴۰ میلیارد تومان یا سهم ۴۰ درصدی قلعهنویی را تأیید نکردهاند. بنابراین، در شرایط فعلی میتوان اصل پرداخت را قطعیتر دانست، اما رقم منتسب به سرمربی همچنان یک ادعای رسانهای و نیازمند سند است.
موضوع فقط بزرگی رقم نیست؛ زمان پرداخت نیز اهمیت دارد. اگر پاداش صعود، طبق قرارداد و مصوبه هیئترئیسه پرداخت شده باشد، اصل دریافت آن تخلف محسوب نمیشود. اما اگر سرمربی برای دریافت فوری پول پیش از نخستین مسابقه فشار وارد کرده باشد، این مسئله از نظر مدیریتی و اخلاق حرفهای نیازمند توضیح است. تاکنون مدرک عمومی و مستقلی برای اثبات چنین شرطی منتشر نشده است.
هزینه اردوهای ترکیه؛ اتهام «ریختوپاش» بدون انتشار صورتحساب
عامل تازه اختلاف، هزینه برنامههای آمادهسازی در ترکیه است. گزارش خبرآنلاین مدعی است تیم ملی در دو مقطع در ترکیه اردو داشته و مخارج این برنامهها بهاندازهای بالا بوده که رئیس فدراسیون و چند عضو هیئترئیسه را عصبانی کرده است. طبق همین گزارش، بعضی مدیران حتی در صورت حفظ قلعهنویی خواهان تغییر چند عضو اجرایی تیم ملی هستند.
برگزاری مرحله نوروزی اردو در آنتالیا تأیید شده است. ایران در این دوره برابر نیجریه و کاستاریکا بازی کرد و بازیکنان به دلیل شرایط موجود، بخشی از مسیر را زمینی طی کردند. تیم ملی پیش از عزیمت به تیخوانا نیز از ترکیه راهی مکزیک شد و به دلیل اختلاف زمانی بیش از ۱۰ ساعت، برنامه تطبیق بدنی ویژهای داشت.
اما رقم دقیق مخارج، تعداد نفرات اعزامی، هزینه هتل، پروازهای چارتر، حق میزبانی مسابقات و پرداختی به واسطهها منتشر نشده است. در نتیجه، استفاده قطعی از تعبیر «ریختوپاش» پیش از مشاهده اسناد مالی منصفانه نیست. ممکن است بخشی از هزینهها به شرایط اضطراری سفر، انتقال زمینی و تغییر برنامههای قبلی مرتبط باشد؛ همانطور که ممکن است انتخاب هتل، تعداد همراهان یا قراردادهای اجرایی بالاتر از عرف بوده باشد. پاسخ این پرسش تنها با حسابرسی و انتشار ریز هزینهها ممکن است.
آیا تیم اجرایی قربانی حفظ سرمربی میشود؟
گزارشهای موجود از یک راهحل میانه در داخل فدراسیون خبر میدهند: حفظ قلعهنویی تا جام ملتهای آسیا، اما تغییر تعدادی از مدیران و عوامل اجرایی تیم ملی. چنین تصمیمی میتواند فشار را از روی رئیس فدراسیون کاهش دهد و همزمان از هزینه سیاسی برکناری سرمربی چند ماه پیش از یک تورنمنت مهم جلوگیری کند. این احتمال هنوز رسماً تأیید نشده است.
بااینحال، تغییر عوامل اجرایی زمانی قابل دفاع است که مسئولیت هر فرد مشخص باشد. اگر مخارج اردوها بدون اطلاع کادر فنی تصویب شده، نمیتوان تمام مسئولیت را متوجه سرمربی کرد. اگر قلعهنویی درباره محل اردو، تعداد همراهان و خدمات اضافی تصمیمگیر اصلی بوده، باید درباره نسبت هزینه و دستاورد توضیح دهد. همچنین فدراسیون باید روشن کند قراردادها از چه طریقی منعقد شده و چه کسی مجوز پرداختها را صادر کرده است.
تصمیم نهایی درباره قلعهنویی باید بر چه اساسی باشد؟
فدراسیون برای تصمیمگیری منطقی به سه گزارش جداگانه نیاز دارد: ارزیابی فنی جام جهانی، صورت مالی اردوها و شرح دقیق قرارداد و پاداش کادر فنی. ترکیب کردن این سه موضوع ممکن است به تصمیمی احساسی منجر شود. ممکن است عملکرد فنی سرمربی قابل دفاع باشد، اما مدیریت هزینهها مشکل داشته باشد؛ یا برعکس، مخارج اردوها توجیهپذیر باشد، ولی تیم از نظر تاکتیکی به تغییر نیاز داشته باشد.
ماندن قلعهنویی در حال حاضر محتملتر از برکناری او به نظر میرسد، زیرا رئیس فدراسیون علناً از ادامه همکاری حمایت کرده و خبر تمدید نیز در رسانههای بینالمللی منتشر شده است. بااینحال، موضع اعضای هیئترئیسه نشان میدهد این ماندن احتمالاً مانند گذشته بدون شرط و مخالفت نخواهد بود. جوانگرایی، اصلاح کادر اجرایی، کنترل هزینهها و تعیین هدف روشن برای جام ملتهای آسیا میتوانند شروط ادامه همکاری باشند.
بحران فعلی بیش از آنکه صرفاً درباره ماندن یا رفتن یک مربی باشد، مسئله شفافیت است. اگر فدراسیون صورتحساب اردوها، مصوبه پاداش و قرارداد جدید را منتشر نکند، هر تصمیمی—چه ابقای قلعهنویی و چه برکناری او—در معرض این شائبه قرار میگیرد که محصول رقابتهای داخلی و فشارهای پشت پرده بوده است.