بورس امروز ۲۸ تیر ۱۴۰۵؛ فملی ترمز ریزش شاخص کل را کشید، اما خروج پول ادامه دارد

معاملات بورس تهران در روز یکشنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۵ در شرایطی آغاز شد که بازار سهام روز شنبه یکی از سنگین‌ترین افت‌های هفته‌های اخیر را تجربه کرده بود. شاخص کل در نخستین روز کاری هفته بیش از ۱۲۰ هزار واحد کاهش یافت و بخش بزرگی از نمادهای بازار در محدوده منفی قرار گرفتند.

در معاملات روز شنبه حدود ۴ هزار و ۸۵۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد. بررسی جریان نقدینگی همچنین نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران حقیقی در هفت روز معاملاتی متوالی بیش از ۳۱ همت سرمایه از تالار شیشه‌ای خارج کرده‌اند؛ آماری که نشان می‌دهد کاهش اعتماد معامله‌گران صرفاً یک واکنش کوتاه‌مدت یا هیجانی نیست.

با این حال، معاملات امروز یک تفاوت مهم با روز گذشته داشت. شدت عرضه‌ها در دقایق ابتدایی کمتر شد و شاخص کل که کار خود را با افت بیش از ۴۵ هزار واحدی آغاز کرده بود، بخشی از کاهش خود را جبران کرد. تا ساعت ۱۰ صبح، میزان افت شاخص کل به ۲۲ هزار و ۷۹۸ واحد محدود شد.

کاهش سرعت ریزش شاخص را می‌توان نخستین نشانه حرکت بازار به سمت تعادل دانست، اما این اتفاق هنوز برای اعلام پایان روند نزولی کافی نیست. بازار برای تغییر مسیر به افزایش پایدار تقاضا، کاهش خروج پول حقیقی و بهبود وضعیت معاملات در طیف گسترده‌تری از صنایع نیاز دارد.

فملی چگونه شاخص کل بورس را نجات داد؟

مهم‌ترین اتفاق معاملات بورس امروز، عملکرد مثبت نماد «فملی» بود. شرکت ملی صنایع مس ایران تا ساعت ۱۰ صبح نزدیک به ۱۹ هزار واحد اثر مثبت بر شاخص کل گذاشت. این اثرگذاری بالا سبب شد افت نماگر اصلی بورس در محدوده ۲۲ هزار واحد باقی بماند؛ در غیر این صورت، فشار فروش در سایر نمادهای بزرگ می‌توانست شاخص کل را با اصلاح عمیق‌تری مواجه کند.

رفتار فملی بار دیگر یکی از محدودیت‌های شاخص کل در نمایش وضعیت واقعی بورس را آشکار کرد. زمانی که یک نماد بزرگ می‌تواند بخش زیادی از افت سایر سهم‌ها را خنثی کند، کاهش محدود شاخص کل الزاماً به معنای بهبود فراگیر بازار نیست.

برای ارزیابی دقیق‌تر معاملات باید علاوه بر شاخص کل، تعداد نمادهای مثبت و منفی، جریان ورود و خروج پول حقیقی، وضعیت شاخص هم‌وزن و قدرت سفارش‌های خرید و فروش نیز بررسی شود. به بیان دیگر، مثبت بودن یک سهم بزرگ ممکن است ظاهر شاخص را بهبود دهد، در حالی که بخش قابل توجهی از سهام بازار همچنان با فشار عرضه روبه‌رو باشند.

در مقابل فملی، نماد «فارس» بیشترین اثر منفی را بر شاخص کل بورس داشت. قرار گرفتن فارس در صدر اثرگذاران منفی نشان می‌دهد فشار فروش همچنان در بخشی از صنایع بزرگ و شاخص‌ساز، به‌ویژه شرکت‌های پتروشیمی، وجود دارد.

فرابورس قرمز ماند؛ مارون در صدر اثرگذاران منفی

شاخص کل فرابورس نیز تا ساعت ۱۰ صبح با کاهش ۳۰۱ واحدی همراه شد و نماد «مارون» بیشترین اثر منفی را بر این نماگر ثبت کرد. افت هم‌زمان شاخص‌های بورس و فرابورس نشان می‌دهد فضای احتیاط تنها به چند سهم بزرگ بورس تهران محدود نشده و بخش‌های مختلف بازار را دربر گرفته است.

تا ساعت ۱۰ صبح، ۳۶۱ نماد در محدوده مثبت و ۴۸۵ نماد در محدوده منفی معامله شدند. این ترکیب در مقایسه با روزهایی که بازار تقریباً به‌طور کامل سرخ‌پوش بود، متعادل‌تر محسوب می‌شود؛ بااین‌حال، تعداد بیشتر نمادهای منفی همچنان از برتری فروشندگان حکایت دارد.

بنابراین، تعبیر شرایط فعلی به‌عنوان «بازگشت بورس» زودهنگام است. آنچه در معاملات صبح امروز دیده می‌شود، بیشتر کاهش موقت فشار فروش و تلاش محدود خریداران برای ایجاد تعادل است، نه آغاز قطعی یک موج صعودی جدید.

ورود پول به گروه خودرو؛ سیگنال کوچک اما امیدوارکننده

یکی از معدود نکات مثبت معاملات امروز، ورود پول حقیقی به گروه خودرویی بود. هرچند میزان نقدینگی واردشده به این صنعت قابل توجه نیست، مثبت شدن تراز پول حقیقی گروه خودرو پس از چند روز خروج مستمر می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت تدریجی توجه معامله‌گران کوتاه‌مدت باشد.

گروه خودرو به دلیل تعداد بالای سهامداران حقیقی، نقدشوندگی مناسب و حساسیت زیاد به اخبار مربوط به قیمت‌گذاری، خصوصی‌سازی، واگذاری سهام و سیاست‌های صنعتی، نقش مهمی در تغییر فضای روانی بورس دارد. افزایش تقاضا در این گروه می‌تواند بخشی از معامله‌گران مردد را دوباره به سمت بازار جذب کند.

با این حال، ورود محدود پول در یک روز یا چند ساعت معاملاتی برای تأیید پایان روند نزولی کافی نیست. برای معتبر شدن این سیگنال، ورود نقدینگی باید در روزهای آینده ادامه یابد، ارزش معاملات گروه خودرو افزایش پیدا کند و تقاضا تنها به چند نماد محدود نشود.

خروج ۱.۴ همت پول حقیقی؛ اعتماد هنوز بازنگشته است

مهم‌ترین هشدار معاملات بورس امروز، ادامه خروج سرمایه‌گذاران حقیقی است. تا ساعت ۱۰ صبح حدود ۱.۴ همت پول حقیقی از بازار سهام خارج شد. این رقم نشان می‌دهد با وجود کاهش دامنه افت شاخص کل، بخش قابل توجهی از معامله‌گران خرد همچنان ترجیح می‌دهند ریسک سبد سهام خود را کاهش دهند.

تفاوت میان کاهش افت شاخص و ادامه خروج پول اهمیت زیادی دارد. شاخص کل ممکن است تحت تأثیر رشد یک یا چند شرکت بزرگ وضعیت نسبتاً متعادلی را نشان دهد، اما جریان منفی نقدینگی بیانگر آن است که اعتماد عمومی سرمایه‌گذاران هنوز ترمیم نشده است.

در شرایط افزایش ریسک‌های سیستماتیک، سهامداران معمولاً پیش از بررسی ارزندگی و وضعیت بنیادی شرکت‌ها، موقعیت‌های پرریسک خود را کاهش می‌دهند. به همین دلیل، حتی انتشار گزارش‌های مالی مناسب نیز ممکن است در کوتاه‌مدت اثر محدودی بر قیمت سهام داشته باشد.

بازگشت پایدار بورس زمانی محتمل‌تر خواهد شد که سرعت خروج پول کاهش یابد، ارزش معاملات خرد در سطح مناسبی تثبیت شود و تعداد نمادهای مثبت برای چند روز متوالی از نمادهای منفی پیشی بگیرد.

نفتی‌ها در صدر خروج پول حقیقی

بررسی جریان نقدینگی صنایع نشان می‌دهد گروه نفتی با خروج ۶۴۵ میلیارد تومان پول حقیقی، بیشترین خروج سرمایه را تا ساعت ۱۰ صبح ثبت کرده است. پس از آن، گروه‌های شیمیایی و چندرشته‌ای صنعتی به ترتیب با خروج ۱۶۴ و ۱۵۲ میلیارد تومان در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

تمرکز خروج پول در صنایع نفتی، پتروشیمی و هلدینگ‌های چندرشته‌ای از آن جهت اهمیت دارد که این گروه‌ها وزن بالایی در محاسبه شاخص کل دارند. کاهش تقاضا در این صنایع می‌تواند علاوه بر قیمت سهام، مسیر نماگر اصلی بازار را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

در عین حال، گروه‌های فرآورده‌های نفتی، بانکی و شیمیایی بیشترین ارزش معاملات را به خود اختصاص دادند. صنایع شیمیایی، دارویی و فلزات اساسی نیز در صدر جدول حجم معاملات قرار گرفتند.

البته بالا بودن ارزش معاملات یک صنعت لزوماً به معنای ورود نقدینگی و افزایش تقاضا نیست. در روزهای منفی، رشد ارزش معاملات ممکن است نتیجه تشدید عرضه، فروش سنگین سهامداران حقیقی و انتقال مالکیت به معامله‌گران حقوقی باشد.

پیش‌بینی بورس؛ دو شرط مهم برای بازگشت خریداران

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بورس همچنان به ریسک‌های بیرونی و رفتار جریان نقدینگی وابسته است. کاهش فشار فروش در معاملات امروز نشانه مثبتی محسوب می‌شود، اما تا زمانی که خروج پول حقیقی ادامه دارد، نمی‌توان از پایان اصلاح بازار سخن گفت.

نخستین شرط تغییر روند، کاهش نااطمینانی‌های سیاسی و سیستماتیک است. فروکش کردن این ریسک‌ها می‌تواند از شدت رفتارهای هیجانی بکاهد و سرمایه‌گذاران را دوباره به بررسی متغیرهای بنیادی شرکت‌ها ترغیب کند. دومین شرط نیز تثبیت ارزش معاملات خرد و بازگشت نقدینگی به صنایع بزرگ و متوسط بازار است.

در سناریوی خوش‌بینانه، حفظ تقاضا در فملی، ادامه ورود پول به گروه خودرو و کاهش تعداد نمادهای منفی می‌تواند بازار را در نیمه دوم معاملات به سمت تعادل بیشتر هدایت کند.

در سناریوی محتاطانه، ادامه خروج پول از گروه‌های نفتی و شیمیایی و افزایش دوباره عرضه در نمادهای شاخص‌ساز ممکن است افت شاخص کل را تشدید کند.

در مجموع، بورس امروز نسبت به روز شنبه آرام‌تر شده، اما هنوز از مرحله ترس و بی‌اعتمادی عبور نکرده است. فملی توانسته ظاهر شاخص کل را بهتر از وضعیت عمومی بازار نشان دهد و ورود محدود پول به خودرو نیز روزنه‌ای از امید ایجاد کرده است؛ بااین‌حال، خروج ۱.۴ همت پول حقیقی و برتری نمادهای منفی نشان می‌دهد معامله‌گران برای بازگشت جدی به بازار به سیگنال‌های قوی‌تر و پایدارتر نیاز دارند.