۹ مدال جودوی ایران در آسیا؛ طلای تاریخی مهسا شکیبایی و درخشش نسل تازه روی تاتامی امان
رقابتهای قهرمانی آسیا در دو رده نوجوانان و جوانان و در بخشهای دختران و پسران در شهر امان برگزار شد. براساس تقویم رسمی فدراسیون جهانی جودو، مسابقات نوجوانان روزهای ۱۶ و ۱۷ ژوئیه، برابر با ۲۵ و ۲۶ تیر، و رقابتهای جوانان روزهای ۱۸ و ۱۹ ژوئیه، برابر با ۲۷ و ۲۸ تیر برگزار شد؛ بنابراین کل رویداد چهار روز ادامه داشت. در بخش نوجوانان ۱۷۴ ورزشکار و در بخش جوانان ۱۷۳ جودوکار از ۲۰ کشور حضور داشتند.
حاصل کار نمایندگان ایران دو مدال طلا توسط مهسا شکیبایی و سبحان حکیمی، یک نقره توسط محمدپوریا بنائیان و ۶ نشان برنز توسط حسین نوین، امیررضا علیزاده، سمیرا خاکخواه، مهشید صفری، ابوالفضل محبی و سپهر نوروزی بود. این ترکیب، مجموع مدالهای ایران در دو رده سنی را به ۹ رساند.
طلای تاریخی مهسا شکیبایی؛ شکستن یک طلسم مهم
مهمترین اتفاق کاروان ایران در امان، قهرمانی مهسا شکیبایی در وزن منفی ۵۲ کیلوگرم دختران نوجوان بود. شکیبایی ابتدا کوموشبیبی ارگاشوا از ازبکستان را شکست داد، سپس با عبور از شم الماوردی از سوریه راهی فینال شد و در مبارزه نهایی پیهسین لین از چینتایپه را مغلوب کرد. نتایج رسمی فدراسیون جهانی نیز نام نماینده ایران را در صدر جدول این وزن ثبت کرده است.
اهمیت این مدال فراتر از یک قهرمانی انفرادی است. شکیبایی به نخستین دختر جودوکار ایرانی تبدیل شد که در رده نوجوانان عنوان قهرمانی آسیا را به دست میآورد. در برخی گزارشها این موفقیت نخستین مدال تاریخ دختران نوجوان ایران معرفی شده، اما تعبیر دقیقتر و قابل اتکاتر، «نخستین مدال طلای دختران نوجوان ایران در قهرمانی آسیا» است.
این نتیجه نشان داد جودوی دختران ایران، با وجود محدودیت در تعداد اعزامها و تجربه بینالمللی، ظرفیت حضور در سطح نخست آسیا را دارد. تبدیل این مدال تاریخی به یک روند پایدار، به برگزاری اردوهای خارجی، حضور منظم در کاپهای آسیایی و حفظ شکیبایی و دیگر استعدادها در چرخه حرفهای نیاز دارد.
سبحان حکیمی و حسین نوین؛ دو مدال ایران در یک وزن
وزن منفی ۸۱ کیلوگرم نوجوانان به موفقترین وزن تیم پسران ایران تبدیل شد. سبحان حکیمی با شکست نمایندگان اندونزی و قرقیزستان به فینال رسید و در مسابقه پایانی سمندر سوناتوف از ازبکستان را مغلوب کرد تا دومین طلای ایران را به دست آورد.
حسین نوین نیز در همین وزن پس از پیروزی برابر نماینده چینتایپه، در نیمهنهایی مقابل سوناتوف شکست خورد؛ اما در مسابقه ردهبندی جودوکار اندونزی را از پیش رو برداشت و برنز گرفت. قرار گرفتن دو ایرانی روی سکوی یک وزن، نشانهای مثبت از عمق فنی تیم نوجوانان در اوزان میانی و سنگین بود.
امیررضا علیزاده چهارمین مدال نوجوانان ایران را در وزن منفی ۹۰ کیلوگرم کسب کرد. او در دیدار ردهبندی برابر محمد برفراز، دیگر نماینده ایران، پیروز شد. به این ترتیب، برفراز در جایگاه پنجم قرار گرفت و علیزاده صاحب مدال برنز شد.
سکوی سوم آسیا برای تیم نوجوانان ایران
تیم نوجوانان ایران با دو طلا و دو برنز در رده سوم جدول مدالی آسیا قرار گرفت. ازبکستان با ۱۱ طلا، چهار نقره و پنج برنز قهرمان شد و قزاقستان با دو طلا، هفت نقره و ۶ برنز در جایگاه دوم ایستاد. ایران به دلیل داشتن دو مدال طلا بالاتر از کشورهایی مانند چینتایپه قرار گرفت.
ایران در این رده با هشت ورزشکار شرکت کرد و چهار نفر به مدال رسیدند؛ یعنی نیمی از ترکیب اعزامی روی سکو رفت. دو مقام پنجمی و دو رتبه هفتم نیز باعث شد تمام نمایندگان نوجوان ایران در میان هفت نفر برتر اوزان خود قرار بگیرند. این بازده برای یک ترکیب محدود امیدوارکننده است، هرچند اختلاف مدالی چشمگیر با ازبکستان نشان میدهد رقابت برای قهرمانی تیمی به پوشش اوزان بیشتر و توسعه وسیعتر پشتوانهها نیاز دارد.
پنج مدال جوانان؛ درخشش اوزان سنگین ایران
تیم جوانان ایران در بخش پایانی رقابتها یک نقره و چهار برنز به دست آورد. سمیرا خاکخواه در وزن منفی ۶۳ کیلوگرم و مهشید صفری در منفی ۷۰ کیلوگرم، دو مدال بخش دختران را کسب کردند. نتایج رسمی، خاکخواه و صفری را در جایگاه سوم اوزان خود نشان میدهد.
در بخش پسران، ابوالفضل محبی و سپهر نوروزی هر دو در وزن منفی ۹۰ کیلوگرم روی سکوی سوم ایستادند. کسب دو برنز در یک وزن، در کنار دو مدال نوجوانان در منفی ۸۱ کیلوگرم، نشان میدهد بخش مهمی از توان فعلی جودوی پایه ایران در اوزان بالاتر متمرکز شده است.
محمدپوریا بنائیان نیز در وزن مثبت ۱۰۰ کیلوگرم تا فینال پیش رفت. او پس از استراحت در دور نخست، ایلیا سوخینین از قرقیزستان و هسینگجن چن از چینتایپه را شکست داد، اما در دیدار نهایی مقابل فضلالدین رافیکوف از ازبکستان نتیجه را واگذار کرد و نقره گرفت. رافیکوف پیش از مسابقات در تازهترین فهرست کلی مردان جوان فدراسیون جهانی در میان دو نفر نخست ردهبندی قرار داشت.
رتبه هفتم جوانان؛ مدالهای امیدوارکننده، جایگاه قابل بهبود
ایران با یک نقره و چهار برنز در جدول مجموع جوانان هفتم شد. ازبکستان با هفت طلا، قزاقستان با پنج طلا و هند با یک طلا سه تیم نخست مسابقات بودند. ایران از نظر تعداد کل مدال وضعیت قابلقبولی داشت، اما نداشتن مدال طلا باعث شد پایینتر از کرهجنوبی، چینتایپه و قرقیزستان قرار بگیرد.
تفاوت عملکرد نوجوانان و جوانان نکته مهم این مسابقات بود. نوجوانان با دو قهرمانی به رتبه سوم رسیدند، در حالی که جوانان با وجود پنج مدال، به دلیل نداشتن طلا هفتم شدند. این مقایسه نشان میدهد در جدول جودو، کیفیت و رنگ مدال بیش از تعداد آنها تعیینکننده است.
سهم مهم دختران در مدالهای جودوی ایران
سه مدال از ۹ نشان ایران توسط دختران به دست آمد: طلای مهسا شکیبایی و برنزهای سمیرا خاکخواه و مهشید صفری. این سهم یکسومی، آن هم با تعداد محدود نمایندگان زن، یکی از مهمترین پیامهای مسابقات امان بود.
موفقیت دختران فقط به افزایش تعداد مدالها کمک نکرد؛ طلای شکیبایی ارزش تاریخی داشت و برنزهای خاکخواه و صفری نیز نشان داد جودوی بانوان در دو رده سنی مختلف امکان رقابت با قدرتهای سنتی آسیا را پیدا کرده است. حفظ این مسیر میتواند در آینده ترکیب تیمهای ملی بزرگسالان را نیز تقویت کند.
۹ مدال؛ نتیجهای امیدوارکننده با یک هشدار روشن
کاروان ایران در امان نشان داد جودوی کشور از نظر استعدادهای پایه با کمبود جدی روبهرو نیست. کسب دو مدال در یک وزن در هر دو رده، حضور سه دختر روی سکو و رسیدن بنائیان به فینال سنگینوزن، نشانههای مثبتی از کیفیت فنی نسل تازه بودند.
با این حال، تمرکز بخش بزرگی از مدالها در اوزان بالاتر و نبود قهرمان در تیم جوانان، هشداری برای کادر فنی است. ایران برای نزدیک شدن به قدرتهایی مانند ازبکستان و قزاقستان باید در اوزان سبک نیز مدعی بسازد و تعداد بیشتری از جودوکاران را به رقابتهای بینالمللی اعزام کند.
۹ مدال امان را میتوان یک گام موفق در بازسازی جودوی ایران دانست، اما ارزش نهایی این نتیجه زمانی مشخص میشود که مدالآوران نوجوان و جوان در مسیر انتقال به تیم بزرگسالان حفظ شوند. طلای تاریخی مهسا شکیبایی آغاز یک مسیر تازه است؛ مسیری که با تداوم حمایت فنی و حضور بینالمللی میتواند به افتخارات بزرگتری در آسیا و جهان منتهی شود.