گوشت از موج گرانی عقب نشست؟ ماهیچه ۲ میلیون و ۱۶۰ هزار تومان ماند

بازار گوشت قرمز در هفته‌های میانی تابستان برخلاف دوره‌های پرالتهاب قبلی، با جهش فراگیر قیمت مواجه نشده است. تازه‌ترین نرخ‌های ثبت‌شده در بازار نیز نشان می‌دهد نوسان‌ها بیشتر به چند قلم خاص محدود شده‌اند و هنوز موج افزایشی هماهنگی میان گوشت گوسفندی و گوساله دیده نمی‌شود.

قیمت گوشت قرمز امروز ۲۲ مرداد ۱۴۰۵

این نرخ‌ها مربوط به نمونه‌های اعلام‌شده در بازار هستند و بسته به کیفیت، نوع بسته‌بندی، محل فروش، میزان پاک‌شدن گوشت و شهر محل عرضه ممکن است قیمت نهایی فروشگاه‌ها متفاوت باشد.

ماهیچه گوسفندی فقط ۱۰ هزار تومان بالا رفت

برای سنجش واقعی آرامش بازار می‌توان قیمت امروز را با ابتدای مرداد مقایسه کرد.

پنجم مرداد، ماهیچه گوسفندی حدود ۲ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان قیمت داشت. نرخ امروز ۲ میلیون و ۱۶۰ هزار تومان است؛ یعنی در فاصله بیش از دو هفته تنها حدود ۱۰ هزار تومان، معادل کمتر از نیم درصد، افزایش دیده می‌شود.

راسته با استخوان گوسفندی نیز چهارم مرداد دقیقاً یک میلیون و ۵۵۰ هزار تومان اعلام شده بود و امروز همچنان در همان محدوده قرار دارد.

این دو نمونه از این فرض حمایت می‌کنند که دست‌کم در بخش‌هایی از بازار گوشت گوسفندی، قیمت‌ها در نیمه نخست مرداد وارد یک دوره نسبتاً کم‌نوسان شده‌اند.

سردست گوساله کمی گران‌تر شد

در بخش گوشت گوساله تصویر کاملاً ثابت نیست.

اقتصادآنلاین در چهارم مرداد قیمت سردست گوساله را یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان اعلام کرده بود؛ نرخ امروز یک میلیون و ۸۵۰ هزار تومان است. بنابراین در این مقایسه افزایش ۵۰ هزار تومانی، معادل حدود ۲.۸ درصد، دیده می‌شود.

این رشد در مقایسه با جهش‌هایی که بازار مواد غذایی طی ماه‌های گذشته تجربه کرده، هنوز محدود محسوب می‌شود، اما نشان می‌دهد نمی‌توان از «فریز کامل قیمت‌ها» صحبت کرد.

از سوی دیگر، مقایسه قیمت گوشت میان منابع مختلف باید با احتیاط انجام شود. عباراتی مانند «سردست ممتاز»، «بدون استخوان»، «پاک‌شده» یا محصول بسته‌بندی‌شده می‌توانند قیمت یک قطعه ظاهراً مشابه را صدها هزار تومان تغییر دهند. به همین دلیل، تغییر یک نرخ فروشگاهی لزوماً نماینده کل بازار نیست.

آرامش امروز بعد از یک تورم سنگین آمده است

مهم‌ترین نکته‌ای که در تحلیل بازار نباید فراموش شود، سطح بسیار بالای قیمت پایه است.

گزارش مرکز آمار ایران از اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان می‌دهد گروه «گوشت قرمز و گوشت ماکیان» در آن ماه تورم ماهانه حدود ۱۱ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه ۱۷۶ درصدی داشته است.

بنابراین اینکه ماهیچه گوسفندی چند هفته در محدوده ۲.۱ تا ۲.۲ میلیون تومان ثابت بماند، از منظر معامله‌گران به معنای آرام شدن بازار است، اما برای مصرف‌کننده‌ای که درآمدش با همان سرعت افزایش پیدا نکرده، الزاماً خبر از بهبود قدرت خرید نمی‌دهد.

به عبارت دیگر، بازار از «جهش قیمت» فاصله گرفته، نه اینکه قیمت‌ها به سطوح ارزان گذشته برگشته باشند.

چرا فعلاً کمبود جدی گوشت دیده نمی‌شود؟

یکی از دلایل ثبات نسبی می‌تواند وضعیت عرضه باشد.

طبق آمار رسمی مرکز آمار ایران، در اردیبهشت ۱۴۰۵ حدود ۳۷ هزار و ۱۹۴ تن گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی کشور عرضه شد. این میزان نسبت به فروردین حدود ۱۰ درصد افزایش داشت و در مقایسه با اردیبهشت سال گذشته نیز تغییر محسوسی نشان نمی‌داد. گوشت گاو و گوساله با سهم ۵۶.۹ درصدی بیشترین سهم عرضه را داشت و گوسفند و بره نیز ۳۴.۱ درصد کل عرضه را تشکیل دادند.

این آمار البته کل تولید کشور نیست؛ مرکز آمار یادآوری کرده بخشی از کشتار دام، به‌ویژه دام سبک، خارج از کشتارگاه‌های رسمی انجام می‌شود و در این داده‌ها وجود ندارد.

با این حال رشد ماهانه عرضه رسمی یکی از عواملی است که می‌تواند فشار کمبود را کاهش دهد و اجازه ندهد قیمت‌ها تنها با یک موج کوتاه تقاضا جهش کنند.

دامداران از ظرفیت بالای تولید می‌گویند

در سمت تولید نیز فعالان صنعت دام از وجود ظرفیت قابل‌توجه صحبت می‌کنند.

رئیس انجمن صنفی گاوداران ایران در هشتم مرداد اعلام کرد دام سبک و سنگین کشور در سطح بالایی قرار دارد و صنعت دامی ظرفیت تولید بیش از یک میلیون تن گوشت قرمز را دارد؛ هرچند این رقم یک برآورد صنفی است و نباید آن را معادل تولید قطعی سالانه دانست.

او هم‌زمان خواستار ایجاد زنجیره مستقیم‌تر تولید و توزیع گوشت شد تا واسطه‌ها کمتر شوند و فاصله قیمت دامدار تا مصرف‌کننده کاهش پیدا کند.

این موضوع برای بازار ایران اهمیت زیادی دارد؛ زیرا پایین آمدن قیمت دام زنده الزاماً به همان نسبت در ویترین قصابی منعکس نمی‌شود و هزینه کشتار، حمل، بسته‌بندی، افت وزن و حاشیه‌های مختلف شبکه توزیع در نرخ نهایی نقش دارند.

خطر اصلی همچنان خوراک دام و هزینه تولید است

ثبات فعلی تضمین‌شده نیست.

تولیدکنندگان بخش دام و طیور در هفته‌های اخیر همچنان درباره هزینه بالای نهاده‌ها و فشار نقدینگی هشدار داده‌اند. در هشتم مرداد برخی فعالان این صنعت اعلام کردند نهاده‌ها طی ماه‌های گذشته با هزینه‌های بالایی تأمین شده و ادامه این وضعیت می‌تواند توان مالی تولیدکنندگان را تحت فشار قرار دهد.

اگر خوراک دام، حمل‌ونقل، انرژی یا هزینه تأمین مالی دوباره جهش کند، دامدار در نهایت تلاش خواهد کرد افزایش هزینه را در قیمت دام زنده منعکس کند.

از سوی دیگر، خشکسالی و وضعیت مراتع برای دام سبک اهمیت بالایی دارند. کاهش علوفه طبیعی به معنی اتکای بیشتر به خوراک خریداری‌شده است و همین مسئله می‌تواند هزینه تمام‌شده را بالا ببرد.

بنابراین آرامش امروز بازار بیشتر یک تعادل شکننده است تا تضمینی برای ثابت ماندن قیمت‌ها تا پایان سال.

آیا قیمت گوشت در هفته‌های آینده کاهش می‌یابد؟

بر اساس داده‌های فعلی، سناریوی ثبات از جهش یا ریزش شدید محتمل‌تر به نظر می‌رسد.

اگر عرضه دام در سطح فعلی باقی بماند، نهاده‌های دامی بدون اختلال جدی تأمین شوند و تقاضای مصرفی نیز جهش نکند، قیمت بسیاری از قطعات می‌تواند در همین محدوده‌ها نوسان کند.

برای شکل‌گیری یک کاهش محسوس، صرفاً وفور دام کافی نیست. کاهش قیمت باید از دام زنده و عمده‌فروشی به شبکه توزیع منتقل شود و هزینه‌های جانبی نیز اجازه تعدیل بدهند.

در مقابل، شوک در نهاده‌های دامی، افزایش هزینه حمل، محدودیت در عرضه یا افزایش ناگهانی تقاضا می‌تواند ثبات فعلی را از بین ببرد.

ثبات هست؛ ارزانی نه

جمع‌بندی بازار گوشت قرمز در ۲۲ مرداد یک تناقض مهم دارد.

از یک طرف، ماهیچه گوسفندی نسبت به پنجم مرداد تنها ۱۰ هزار تومان افزایش داشته، راسته با استخوان گوسفندی در مقایسه با چهارم مرداد ثابت مانده و بازار از جهش‌های روزانه فاصله گرفته است.

از طرف دیگر، ماهیچه همچنان بیش از دو میلیون تومان برای هر کیلوگرم قیمت دارد و سردست گوساله نیز به یک میلیون و ۸۵۰ هزار تومان رسیده است.

بنابراین توصیف دقیق وضعیت فعلی این است: تب افزایش قیمت گوشت فعلاً پایین آمده، اما خود قیمت‌ها همچنان در ارتفاع بسیار بالایی قرار دارند.

اگر عرضه مناسب و تأمین نهاده ادامه پیدا کند، احتمال حفظ این آرامش وجود دارد؛ اما برای آنکه این ثبات به یک خبر واقعی برای سفره خانوار تبدیل شود، بازار به چیزی بیش از توقف گرانی نیاز دارد: کاهش پایدار قیمت و بهبود قدرت خرید مصرف‌کننده.