گوشت ۲.۲ میلیون تومانی آرام گرفت؛ ثبات قیمت واقعی است یا نتیجه عقبنشینی تقاضا؟
بازار گوشت قرمز بعد از چند موج افزایش قیمت، در روزهای پایانی مرداد وارد فاز آرامتری شده است. نرخهای خردهفروشی فعلاً جهش تازهای نشان نمیدهند و گزارشهای بازار نیز از نبود اختلال جدی در عرضه حکایت دارند؛ اما «ثبات قیمت» در بازاری که بعضی قطعات گوسفندی بیش از ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم قیمت دارند، الزاماً به معنای ارزان شدن یا عادی شدن شرایط برای خانوار نیست. پشت آرامش فعلی سه عامل قرار دارد: عرضه نسبتاً باثبات دام، موجودی نهادهها و از سوی دیگر، تقاضایی که فعالان صنعت درباره کاهش آن هشدار میدهند. بنابراین سؤال مهم این نیست که گوشت امروز گرانتر شده یا نه؛ سؤال این است که این سکون قیمتی چقدر دوام میآورد و چه بخشی از آن ناشی از کاهش قدرت خرید مصرفکننده است؟
۱۲:۲۷ - ۲۸ مرداد ۱۴۰۵
وانانیوز|
بازار گوشت قرمز در روزهای اخیر از تکانههای تازه فاصله گرفته است. گزارش بازار در ۲۷ مرداد نیز از ثابت ماندن قیمت گوشت گوسفندی و گوساله و نبود کمبود محسوس در دسترسی به محصول خبر میداد. همزمان رئیس شورای تأمین دام کشور نیز در تازهترین ارزیابی خود وضعیت بازار دام و گوشت را باثبات توصیف کرده و قیمت بره پرواری زنده را در محدوده حدود ۷۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم اعلام کرده است.
با این حال ثبات نباید با ارزانی اشتباه گرفته شود.
ماهیچه ۲ میلیون؛ ران گوسفندی بالای ۲.۱ میلیون
نرخهای منتشرشده در خردهفروشی نشان میدهد قیمت بسیاری از قطعات پرمصرف گوشت مدتهاست از محدوده یک میلیون تومان فاصله گرفته است.
برای نمونه، قیمت ماهیچه گوسفندی حدود ۲ میلیون و ۴۰ هزار تومان در برخی فهرستهای اخیر بازار ثبت شده و ران بدون استخوان گوسفندی نیز با نرخ ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان عرضه شده است.
در بخش گوشت گوساله نیز جهش هفتههای اخیر محسوس بوده است. تازهترین نرخهای منتشرشده در ۲۶ مرداد قیمت ران گوساله را ۲ میلیون و ۸۰ هزار تومان و سردست خورشتی را بیش از ۲ میلیون و ۱۸۰ هزار تومان نشان میدهد.
گوشت چرخکرده گوساله نیز بسته به نوع، درصد چربی، محل عرضه و برند با قیمتهای متفاوتی فروخته میشود؛ برای نمونه قیمت یک محصول یککیلویی چرخکرده گوساله ممتاز در بازار خردهفروشی ۱ میلیون و ۳۸۵ هزار تومان ثبت شده است.
نکته مهم این است که این ارقام «نرخ رسمی واحد کشوری» نیستند. بازار گوشت بهشدت تحت تأثیر نوع برش، کیفیت، بستهبندی، محل فروش و داخلی یا وارداتی بودن محصول قرار دارد و به همین علت ممکن است دو فروشگاه برای یک عنوان ظاهراً مشابه قیمتهای متفاوتی ارائه کنند.
پس وقتی از «قیمت گوشت امروز» صحبت میشود، بیشتر با تصویری از نرخهای خردهفروشی مواجهیم تا یک قیمت واحد و سراسری.
چرا با وجود گوشت ۲ میلیونی، بازار آرام شده است؟
یک پاسخ را باید در سمت عرضه جستوجو کرد.
رئیس شورای تأمین دام کشور طی روزهای اخیر وضعیت بازار دام و گوشت را باثبات دانسته و گفته دام مورد نیاز بازار در دسترس است. در گزارشی دیگر نیز فعالان صنعت از وجود حدود ۷۵ میلیون رأس دام در کشور سخن گفتهاند و قیمت دام زنده در محدودهای قرار گرفته که فعلاً از یک جهش جدید در ابتدای زنجیره حکایت ندارد.
اما فاصله میان قیمت دام زنده و گوشت داخل ویترین همچنان یکی از نقاط بحثبرانگیز بازار است.
براساس محاسبهای که رئیس انجمن صنفی گاوداران مطرح کرده، با قیمت حدود ۷۲۰ هزار تومان برای هر کیلو دام زنده، هزینه هر کیلو لاشه در کشتارگاه میتواند به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برسد. از آن مرحله به بعد نیز هزینه کشتار، افت وزنی، استخوان و چربی، قطعهبندی، حمل، بستهبندی و حاشیه توزیع به قیمت نهایی اضافه میشود.
به همین دلیل مقایسه مستقیم «۷۰۰ هزار تومان دام زنده» با «۲ میلیون تومان ران یا ماهیچه» بدون در نظر گرفتن ضریب تبدیل دام به گوشت قابل فروش، تصویر کاملی از زنجیره قیمت نمیدهد.
با این حال همین اختلاف بزرگ باعث شده فعالان تولید بارها از سهم واسطهها و هزینههای زنجیره توزیع انتقاد کنند.
نهادهها فعلاً بحران فوری ندارند؛ اما هشدار برای پاییز باقی است
عامل دوم آرامش فعلی به خوراک دام مربوط میشود.
محمد مسعودی، مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای کارخانجات دام، طی تیرماه اعلام کرد موجودی نهادههای دام و طیور در انبارها برای حدود چهار ماه کافی است و در کوتاهمدت نگرانی از بابت تأمین خوراک وجود ندارد.
این خبر از منظر قیمت اهمیت زیادی دارد، زیرا خوراک یکی از بزرگترین اجزای هزینه پرورش دام است.
اما در همان حال، فعالان واردات گوشت درباره آثار افزایش شدید هزینه تولید هشدار دادهاند. دبیر انجمن واردکنندگان فرآوردههای خام دامی گفته پس از تغییر سیاست ارزی، هزینه نهادههای دامی چند برابر شده و نیاز نقدینگی دامداران نیز بهشدت افزایش یافته است. او هشدار داده خروج دامداران کوچک از چرخه پرواربندی میتواند آثار خود را از پاییز بیشتر نشان دهد.
بنابراین آرامش فعلی بازار لزوماً تضمین نمیکند که همین وضعیت تا پایان سال ادامه پیدا کند.
اگر هزینه خوراک، حملونقل یا تأمین مالی بالا برود و همزمان عرضه دام کاهش یابد، امکان بازگشت فشار قیمتی وجود دارد.
واردات کمتر شده؛ یک ریسک دیگر برای نیمه دوم سال
عامل دیگری که باید در معادله دیده شود، واردات است.
دبیر انجمن واردکنندگان فرآوردههای خام دامی در پایان تیرماه مدعی شد واردات گوشت در چهار ماه نخست سال حدود ۷۰ درصد کاهش یافته است. طبق ارقام اعلامی او، در حالی که به اعتقاد این انجمن حدود ۱۰ هزار تن واردات ماهانه برای تنظیم بازار لازم است، کل واردات چهار ماهه در محدوده ۱۰ تا ۱۲ هزار تن بوده است.
این آمار رسمی گمرک نیست و باید به عنوان برآورد یک تشکل صنفی دیده شود، اما اگر روند کاهش واردات ادامه پیدا کند، بازار در ماههایی که عرضه داخلی افت میکند حساستر خواهد شد.
همین انجمن معتقد است افزایش عرضه از طریق تسهیل واردات میتواند مانع جهش قیمت در نیمه دوم سال شود.
یک اصلاح مهم؛ ثبات بازار الزاماً حاصل «تعادل قدرت خرید و عرضه» نیست
یکی از گزارههایی که درباره آرامش فعلی بازار مطرح میشود، رسیدن عرضه و قدرت خرید خانوار به نوعی تعادل است.
اما این عبارت میتواند گمراهکننده باشد.
یک بازار ممکن است به این دلیل آرام شود که عرضه کافی است؛ ولی ممکن است بخشی از ثبات نیز نتیجه عقبنشینی تقاضا در اثر گرانی باشد.
دبیر انجمن صنعت بستهبندی گوشت و مواد پروتئینی در اردیبهشت امسال ادعا کرد میزان تقاضای فروشگاهها برای گوشت قرمز نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۵۰ درصد کاهش یافته و کاهش قدرت خرید طی سالهای گذشته باعث افت مصرف گوشت شده است.
البته درباره این موضوع اتفاقنظر وجود ندارد. وزیر جهاد کشاورزی همین هفته کاهش سرانه مصرف برخی اقلام پروتئینی را رد کرده و با استناد به رشد تولید و طرح کالابرگ گفته مصرف داخلی کاهش نداشته است.
بنابراین دو روایت متفاوت وجود دارد: بخشی از فعالان بازار افت شدید تقاضا را گزارش میکنند، در حالی که دولت چنین برداشتی را نمیپذیرد.
با وجود این اختلاف، از منظر اقتصادی یک نکته روشن است: ثابت ماندن گوشت در قیمت دو میلیون تومان همان معنایی را ندارد که ثابت ماندن آن در یک سطح قابل دسترس برای اکثریت خانوارها دارد.
چرا گوشت گوساله بیشتر تکان خورد؟
حرکت اخیر قیمتها عمدتاً در برخی قطعات گوساله قابل مشاهده بوده است.
برای مثال ران گوساله که در برخی فهرستهای اوایل مرداد در محدوده ۱.۷ تا ۱.۹ میلیون تومان دیده میشد، در آخرین نرخهای منتشرشده به حدود ۲ میلیون و ۸۰ هزار تومان رسیده است.
در مقابل، بعضی اقلام گوسفندی طی روزهای اخیر تغییر کمتری داشتهاند و گزارش ۲۶ مرداد نیز مشخصاً از ثبات بخش گوسفندی در برابر افزایش برخی قطعات گوساله خبر داده بود.
این تفاوت نشان میدهد نمیتوان بازار گوشت را با یک عدد تحلیل کرد. حتی در یک هفته ممکن است قیمت ران گوساله بالا برود، در حالی که ران گوسفندی بدون تغییر بماند.
آیا گوشت در هفتههای آینده دوباره گران میشود؟
در کوتاهمدت نشانهای از یک شوک فوری در بازار دیده نمیشود. عرضه دام فعلاً باثبات گزارش شده، کمبود عمومی محصول مشاهده نشده و تشکلهای صنعت از وجود موجودی نهاده خبر دادهاند.
اما برای میانمدت، چند متغیر باید زیر نظر باشد: قیمت نهاده، هزینه حمل، نرخ ارز مؤثر بر واردات، حجم واقعی واردات گوشت و مهمتر از همه تعداد دامدارانی که توان ادامه پرواربندی دارند.
هشدار صنفی درباره خروج دامداران کوچک و احتمال آشکار شدن اثر آن از پاییز، مهمترین علامت احتیاط در بازار امروز است.
به همین دلیل نمیتوان با مشاهده چند روز ثبات، از پایان دوره گرانی صحبت کرد.
بازار گوشت فعلاً آرام گرفته، اما در ارتفاعی بسیار بالا. ماهیچه و رانهای بیش از دو میلیون تومان، چرخکرده بالای یک میلیون تومان و فاصله محسوس قیمت دام زنده تا ویترین فروشگاهها نشان میدهد مسئله اصلی خانوار دیگر فقط «افزایش روزانه قیمت» نیست؛ بلکه سطحی است که قیمتها در آن تثبیت شدهاند.
اگر عرضه دام و نهاده حفظ شود، آرامش فعلی میتواند ادامه پیدا کند. اما اگر هشدارهای مربوط به کاهش تولید یا اختلال در واردات تحقق یابد، پاییز میتواند آزمون واقعی این ثبات باشد.
فعلاً گوشت گرانتر نشده؛ اما برای بخش بزرگی از مصرفکنندگان، خبر مهمتر این است که هنوز هم ارزان نشده است.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
