هشدار جدی رئیس اتحادیه طلا؛ در اوج قیمت نخرید/ طلای ۲۲ میلیونی اصلاح می‌کند؟

روند افزایشی طلا در بازار ایران طی هفته پایانی مرداد شتاب محسوسی گرفت.

داده‌های تاریخی بازار نشان می‌دهد قیمت پایانی هر گرم طلای ۱۸ عیار در ۲۵ مرداد حدود ۱۹ میلیون و ۱۷۷ هزار تومان بود، اما در اول شهریور قیمت در طول روز حتی به بالای ۲۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسید و در پایان معاملات حوالی ۲۱ میلیون و ۷۷۹ هزار تومان قرار گرفت.

به این ترتیب، افزایش هفتگی طلای ۱۸ عیار حدود ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان یا بیش از ۱۳ درصد بوده است.

اقتصادنیوز نیز در معاملات یکشنبه نرخ ۲۲ میلیون و ۱۱۵ هزار و ۶۰۰ تومان را برای هر گرم طلای ۱۸ عیار گزارش کرد.

بنابراین اصل صحبت نادر بذرافشان درباره ورود طلا به کانال ۲۲ میلیون تومان با داده‌های بازار همخوانی دارد.

اما یک نکته عددی مهم وجود دارد.

اگر عبارت «افزایش روزانه ۲.۵ تا ۳.۵ میلیون تومان» در اظهارات منتشرشده واقعاً درباره هر گرم طلای ۱۸ عیار باشد، با داده‌های قیمت روزانه همخوانی ندارد. افزایش حدود ۲.۵ میلیون تومانی مربوط به مجموع حرکت یک‌هفته‌ای طلاست، نه یک روز معمول معاملات. جهش روزانه ۳۱ مرداد نیز حدود یک میلیون تومان بود.

چرا با تعطیلی بازار جهانی، طلا در ایران گران شد؟

این دقیقاً همان بخشی است که بذرافشان بر آن تأکید کرده است.

بازارهای اصلی جهانی طلا شنبه و یکشنبه تعطیل هستند؛ بنابراین در دو روز پایانی هفته میلادی اونس جهانی عملاً قیمت تازه‌ای تولید نمی‌کند. با این حال طلا در ایران می‌تواند همچنان بالا یا پایین برود، زیرا قیمت طلای داخلی فقط از اونس جهانی تأثیر نمی‌گیرد.

مهم‌ترین متغیر دوم قیمت دلار است.

دلار آزاد امروز دوشنبه دوم شهریور نیز در داده‌های ابتدای بازار حوالی ۱۹۹ هزار و ۶۵۰ تومان ثبت شده است.

در نتیجه حتی اگر اونس جهانی ثابت باشد، افزایش نرخ دلار می‌تواند قیمت ریالی طلا را بالا ببرد.

به زبان ساده، قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران حاصل ترکیب سه عامل اصلی است: اونس جهانی، نرخ ارز داخلی و وضعیت عرضه و تقاضا و حباب بازار.

همین مسئله توضیح می‌دهد چرا در تعطیلات آخر هفته بازار جهانی نیز طلا در تهران توانست وارد کانال ۲۲ میلیون تومان شود.

آیا اونس طلا واقعاً در یک هفته ۵۰۰ دلار بالا رفت؟

اینجا یکی از اعداد مطرح‌شده نیازمند اصلاح است.

رویترز در پایان معاملات جمعه ۲۱ اوت گزارش کرد طلای نقدی با رشد ۲.۴ درصدی به ۴۶۲۳.۹۴ دلار رسید و سقف روزانه ۴۶۳۱.۹۹ دلار را ثبت کرد. رشد هفتگی اونس نیز کمی بیش از ۵ درصد اعلام شد.

در ابتدای همان هفته قیمت طلا حوالی ۴۴۰۰ دلار قرار داشت. رویترز در ۱۷ اوت نیز از بازگشت طلا به محدوده ۴۴۰۰ دلار گزارش داده بود.

بنابراین افزایش هفتگی اخیر بیشتر در محدوده ۲۰۰ تا ۲۳۰ دلار بوده، نه ۵۰۰ دلار.

این تفاوت مهم است؛ زیرا اگرچه رشد پنج‌درصدی اونس در یک هفته بسیار قدرتمند محسوب می‌شود، اما بیان افزایش ۵۰۰ دلاری شدت حرکت را تقریباً دو برابر واقعیت نشان می‌دهد.

اونس جهانی امروز دوباره صعودی شد

با بازگشایی بازارهای جهانی در صبح دوشنبه، اونس بار دیگر حرکت صعودی خود را ادامه داده است.

رویترز امروز گزارش کرد طلای نقدی با حدود ۰.۸ درصد افزایش به ۴۶۴۱.۲۷ دلار رسیده و در بالاترین سطح بیش از سه ماه اخیر معامله شده است. معاملات آتی آمریکا نیز حوالی ۴۶۹۷ دلار قرار دارد.

ضعف دلار آمریکا، برنامه افزایش بازخرید اوراق خزانه‌داری، نگرانی‌های اقتصادی و انتظار سرمایه‌گذاران برای داده تورمی PCE و سخنرانی رئیس فدرال رزرو از عوامل حمایتی فعلی طلا هستند.

این یعنی برخلاف تعطیلات شنبه و یکشنبه، از امروز بازار داخلی دوباره همزمان تحت تأثیر اونس جهانی و دلار قرار گرفته است.

رکورد تاریخی طلا ۵۶۳۸ دلار بود؟

یک عدد دیگر در صحبت‌های نقل‌شده از رئیس اتحادیه نیز نیاز به تصحیح جزئی دارد.

طبق داده‌های رویترز، اونس جهانی در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ به رکورد تاریخی ۵۵۹۴.۸۲ دلار رسید، نه ۵۶۳۸ دلار. روز بعد طلا یکی از شدیدترین سقوط‌های چند دهه اخیر خود را تجربه کرد و تا ۴۸۸۳ دلار پایین آمد.

رویترز در گزارش‌های بعدی نیز همان سقف حدود ۵۵۹۵ دلار را رکورد تاریخی ژانویه اعلام کرده است.

بنابراین جهت کلی صحبت بذرافشان درباره جهش فوق‌العاده طلا در ابتدای سال میلادی درست است، اما رقم دقیق رکورد حدود ۵۵۹۵ دلار بوده است.

همچنین طلا در اسفند ۱۴۰۴ تا نزدیکی ۴۱۰۰ دلار سقوط کرد؛ کف ۴۰۹۷.۹۹ دلار در ۲۳ مارس ثبت شد. عبور به زیر ۴۰۰۰ دلار در واقع بعدتر، در اواخر ژوئن و ابتدای ژوئیه رخ داد.

هشدار بذرافشان؛ در روزهای هیجانی طلا نخرید

مهم‌ترین بخش صحبت‌های رئیس اتحادیه به جای پیش‌بینی عددی، توصیه او درباره نحوه رفتار مردم در بازار است.

بذرافشان معتقد است بعد از تنها یک هفته رشد پرشتاب نمی‌توان افزایش فعلی را «تثبیت‌شده» دانست و معامله‌گران باید برای روشن شدن روند صبر کنند.

این موضع با توصیه‌های قبلی او نیز همخوان است. بذرافشان پیش‌تر نیز تأکید کرده بود برای صحبت از ثبات، بهتر است قیمت‌ها حداقل حدود یک ماه در محدوده‌ای مشخص باقی بمانند.

منطق این توصیه روشن است: بازاری که ظرف یک هفته بیش از ۱۳ درصد رشد کرده، می‌تواند با انتشار یک خبر سیاسی یا اقتصادی ظرف مدت کوتاهی بخشی از افزایش را پس بدهد.

از سوی دیگر، ادامه رشد دلار یا اونس جهانی نیز می‌تواند سقف‌های تازه‌ای برای بازار داخلی ایجاد کند.

در نتیجه خرید در چنین مقطعی بیش از همیشه وابسته به تحمل ریسک و افق زمانی خریدار است.

آیا طلای ۲۲ میلیونی حباب دارد؟

بذرافشان گفته است بخشی از افزایش اخیر ممکن است هیجانی و همراه با حباب باشد.

در مورد طلای خام و طلای ۱۸ عیار، مفهوم حباب با سکه تفاوت دارد. بخش عمده قیمت طلا مستقیماً از حاصل تبدیل قیمت اونس و نرخ دلار به ریال به دست می‌آید، اما در زمان شوک‌های شدید، تفاوت نرخ خرید و فروش، تقاضای ناگهانی و اختلال در عرضه می‌تواند قیمت داخلی را از ارزش نظری فاصله دهد.

در حال حاضر مهم‌ترین نشانه هیجان، سرعت حرکت است.

طلای ۱۸ عیار از حوالی ۱۹.۲ میلیون تومان در یک هفته به محدوده ۲۲ میلیون رسید.

وقتی قیمت در چنین بازه کوتاهی بیش از ۱۳ درصد بالا می‌رود، احتمال نوسانات رفت‌وبرگشتی و شناسایی سود نیز افزایش پیدا می‌کند.

اما وجود هیجان به معنی تضمین ریزش نیست؛ اگر دلار در حوالی ۲۰۰ هزار تومان باقی بماند و اونس جهانی نیز بالای ۴۶۰۰ دلار تثبیت شود، بخشی از سطوح جدید می‌تواند ماندگار شود.

کاهش قدرت خرید بازار طلا را تغییر داده است

یکی از نکات مهم مطرح‌شده توسط بذرافشان، کاهش قدرت خرید خانوارها و افت تولید مصنوعات طلاست.

او از کاهش حدود ۳۵ تا ۴۵ درصدی تولید طی یک سال گذشته سخن گفته و معتقد است افزایش قیمت طلا باعث شده بخش مهمی از تقاضای سنتی مصنوعات طلا کاهش پیدا کند.

این روند از نظر اقتصادی قابل انتظار است. وقتی قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار از مرز ۲۰ میلیون تومان عبور می‌کند، هزینه خرید یک قطعه طلای چندگرمی برای مصرف‌کننده عادی به ده‌ها یا حتی صدها میلیون تومان می‌رسد.

نتیجه آن می‌تواند تغییر الگوی خرید از مصنوعات سنگین به قطعات سبک‌تر، طلای آب‌شده یا ابزارهای سرمایه‌گذاری مرتبط با طلا باشد.

همین تغییر رفتار یکی از چالش‌های جدی صنعت طلا و جواهر است؛ زیرا افزایش قیمت دارایی لزوماً به معنی رونق تولیدکنندگان و طلافروشان نیست.

پیش‌بینی قیمت طلا؛ اصلاح می‌شود یا دوباره رکورد می‌زند؟

برای روزهای آینده چهار متغیر بیشترین اهمیت را دارند: نرخ دلار در ایران، اونس جهانی، خبرهای سیاسی و سیاست پولی آمریکا.

اونس صبح امروز بالای ۴۶۴۰ دلار قرار گرفته و از نظر تکنیکال همچنان مومنتوم صعودی دارد. رویترز هفته گذشته نیز گزارش کرده بود عبور از میانگین متحرک ۲۰۰روزه حوالی ۴۵۱۳ دلار سیگنال مثبتی ایجاد کرده و برخی تحلیلگران سطح ۴۷۰۰ دلار را هدف بعدی می‌دانند.

در بازار داخلی نیز حفظ دلار نزدیک ۲۰۰ هزار تومان می‌تواند اجازه ندهد طلا به آسانی به قیمت‌های چند هفته قبل بازگردد.

اما عکس این سناریو نیز ممکن است: کاهش دلار، خبر سیاسی مثبت یا بازگشت اونس به زیر محدوده ۴۵۰۰ دلار می‌تواند زمینه اصلاح سریع طلای داخلی را فراهم کند.

به همین دلیل هشدار بذرافشان درباره پرهیز از تصمیم‌های هیجانی اهمیت دارد.

طلای ۱۸ عیار طی فقط یک هفته حدود ۲.۶ میلیون تومان گران شده و کانال ۲۲ میلیون را دیده است؛ اما هنوز برای اعلام تثبیت این قیمت زود است.

بازار امروز میان دو نیروی قدرتمند قرار دارد: دلار نزدیک ۲۰۰ هزار تومان و اونس جهانی بالای ۴۶۰۰ دلار از قیمت حمایت می‌کنند، در حالی که رشد بسیار سریع اخیر خطر اصلاح و شناسایی سود را بالا برده است.

در چنین شرایطی، سؤال اصلی دیگر این نیست که طلا «حتماً بالا می‌رود یا پایین»؛ همان‌طور که رئیس اتحادیه نیز تأکید کرده، هیچ‌کس پاسخ قطعی این سؤال را ندارد. سؤال مهم‌تر این است که خریدار حاضر است در بازاری با نوسان روزانه بالا، چه میزان ریسک را تحمل کند.