قیمت گوشت قرمز قفل شد؛ ران گوسفندی ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان / ارزانی در راه است؟

بازار گوشت قرمز امروز شنبه ۷ شهریور ۱۴۰۵ نخستین روز کاری هفته را بدون جهش تازه آغاز کرده است.

بر اساس تازه‌ترین فهرست منتشرشده، قیمت ران بدون استخوان گوسفندی برای هر کیلوگرم ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان، ران گوساله ۲ میلیون و ۱۳۰ هزار تومان و مخلوط گوساله یک میلیون و ۹۱۰ هزار تومان اعلام شده است. ماهیچه گوسفندی نیز ۲ میلیون و ۱۱۰ هزار تومان و گردن گوسفندی یک میلیون و ۵۴۰ هزار تومان قیمت دارد. منبع این نرخ‌ها تأکید کرده که ارقام نسبت به روزهای قبل تغییر نکرده‌اند.

این آرامش در نگاه اول خبر مثبتی برای مصرف‌کننده است، اما یک نکته مهم را نباید فراموش کرد: ثبات در سطح دو میلیون تومان با ارزانی تفاوت دارد.

قیمت گوشت قرمز امروز ۷ شهریور ۱۴۰۵

فهرست امروز از «نوسان صفر» در این اقلام خبر می‌دهد و دلیل آن را تعادل نسبی عرضه و تقاضا و نبود اختلال جدی در کشتار و توزیع می‌داند.

اما این ارقام را نباید به‌عنوان یک نرخ واحد برای همه قصابی‌ها، فروشگاه‌های زنجیره‌ای و میادین کشور در نظر گرفت.

نوع قطعه، میزان پاک‌شدگی، وجود یا نبود استخوان، کیفیت دام، بسته‌بندی، برند عرضه‌کننده و محل فروش می‌تواند قیمت نهایی را به شکل قابل‌توجهی تغییر دهد. بنابراین عبارت «هیچ تغییر قیمتی در کل بازار رخ نداده» از نظر تحلیلی بیش از حد مطلق است؛ دقیق‌تر این است که بگوییم در سری قیمت مورد بررسی امروز، نرخ‌ها ثابت مانده‌اند.

دام زنده هم امروز تکان نخورد

عامل مهم دیگری که از ثبات بازار گوشت حمایت می‌کند، آرامش قیمت دام زنده است.

طبق آمار منتسب به اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، قیمت گوسفند و گوساله امروز نسبت به روز قبل نوسان نداشته است.

بیشترین قیمت گوسفند زنده در اصفهان و فارس کیلویی ۶۳۵ هزار تومان ثبت شده و کمترین قیمت، مربوط به قم، همدان و مرکزی با ۶۳۰ هزار تومان است. گوساله نیز در همدان تا ۶۱۰ هزار تومان قیمت دارد و کمترین نرخ گزارش‌شده آن در یزد ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان است.

این اعداد نشان می‌دهند دام سبک و سنگین فعلاً در یک محدوده فشرده قیمتی قرار دارند.

اما یک سؤال طبیعی مطرح می‌شود: وقتی گوسفند زنده حدود ۶۳۵ هزار تومان است، چرا ران بدون استخوان به بیش از ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان می‌رسد؟

فاصله ۶۳۵ هزار تا ۲.۱۹ میلیون تومان از کجا می‌آید؟

ران گوسفندی امروز تقریباً ۳.۴۵ برابر قیمت هر کیلو گوسفند زنده است.

ران گوساله ۲ میلیون و ۱۳۰ هزار تومانی نیز حدود ۳.۵ برابر سقف قیمت گوساله زنده ۶۱۰ هزار تومانی است.

اما این نسبت را نباید به‌عنوان «سود قصاب» یا حاشیه سود شبکه توزیع تفسیر کرد.

تمام وزن دام زنده پس از کشتار به گوشت بدون استخوان تبدیل نمی‌شود. پوست، سر، پا، احشا، استخوان و افت وزن از وزن اولیه کم می‌شود و بعد از آن نیز لاشه به قطعات مختلف با ارزش‌های متفاوت تقسیم می‌شود.

هزینه کشتارگاه، حمل، سردخانه، قطعه‌بندی، بسته‌بندی، ضایعات و حاشیه فروش نیز به قیمت اضافه می‌شود.

به همین دلیل مقایسه مستقیم کیلوی دام زنده با کیلوی ران پاک‌شده تصویر واقعی از سود زنجیره ارائه نمی‌دهد.

با این حال، ثبات همزمان دام زنده و گوشت خرده‌فروشی یک پیام دارد: فعلاً فشار تازه‌ای از مبدا دام برای افزایش قیمت ویترین دیده نمی‌شود.

چرا قیمت گوشت پایین هم نمی‌آید؟

سمت دیگر معادله به هزینه تولید مربوط است.

دامدار همچنان با هزینه خوراک، حمل‌ونقل، نیروی کار و سرمایه در گردش روبه‌روست. بنابراین حتی اگر بازار از حالت هیجانی خارج شده باشد، کاهش محسوس قیمت دام بدون افت هزینه تولید یا افزایش قابل‌توجه عرضه آسان نیست.

از طرف مصرف‌کننده نیز قیمت‌های بالای فعلی کشش خرید را محدود کرده‌اند.

در واقع بازار ممکن است در نقطه‌ای قرار گرفته باشد که فروشندگان توان افزایش بیشتر قیمت را ندارند، اما تولیدکننده نیز فضای کافی برای کاهش جدی نرخ نمی‌بیند.

همین وضعیت می‌تواند توضیح دهد که چرا نمودار قیمت برای مدتی «افقی» می‌شود.

بنابراین سکون فعلی الزاماً نشانه یک بازار پررونق و کاملاً متعادل نیست؛ ضعف تقاضای خانوار نیز می‌تواند بخشی از این تعادل باشد.

یک خبر مثبت از سمت خوراک دام

در سمت نهاده‌ها یک تحول مهم رخ داده است.

وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده تولید جو در سال زراعی جاری با رشد ۶۲ درصدی از ۲.۴ میلیون تن در سال گذشته به حدود ۳.۹ میلیون تن رسیده است. جو یکی از اجزای مهم خوراک دام است و افزایش تولید داخلی می‌تواند بخشی از فشار هزینه‌ای دامداران را کاهش دهد.

در بخش واردات نیز جریان تأمین متوقف نشده است.

بر اساس آمار منتشرشده از سوی ایانا، در ماه اوت ۴۲۶ هزار و ۵۴۴ تن ذرت از بنادر برزیل به مقصد ایران بارگیری شده است. این اتفاق در شرایطی رخ داده که محدودیت‌های حمل‌ونقل دریایی همچنان ریسک تأمین کالاهای اساسی را بالا نگه داشته‌اند.

این دو خبر برای بازار گوشت مثبت‌اند، اما هنوز نمی‌توان گفت مسئله نهاده کاملاً حل شده است.

دولت از ۹ شهریور مسیر کنجاله را هم بازتر می‌کند

قرار است از ۹ شهریور ثبت سفارش واردات پنج نوع کنجاله شامل سویا، آفتابگردان، گلرنگ، پنبه‌دانه و کلزا بدون سقف سابقه بازرگان انجام شود.

این اقلام از نهاده‌های مورد استفاده در دام و طیور هستند و وزارت جهاد کشاورزی هدف از این تصمیم را تسهیل واردات کالاهای اساسی اعلام کرده است.

اگر واردات واقعاً به ورود فیزیکی کالا و عرضه منظم در بازار نهاده منجر شود، می‌تواند هزینه خوراک را قابل‌کنترل‌تر کند.

اما میان «ثبت سفارش» و «رسیدن خوراک به دامداری» فاصله وجود دارد؛ تخصیص ارز، خرید، حمل، ترخیص و توزیع همگی بر زمان و قیمت نهایی اثر می‌گذارند.

بنابراین هنوز برای پیش‌بینی کاهش فوری قیمت گوشت زود است.

واردات گوشت هم بدون سقف سابقه باز شد

عامل مهم‌تر برای قیمت مصرف‌کننده، تصمیم جدید دولت درباره واردات مستقیم گوشت قرمز است.

وزارت جهاد کشاورزی از ابتدای شهریور محدودیت سقف و سابقه تجاری ثبت سفارش واردات گوشت گرم و منجمد گاو، گوساله و گوسفند را برداشته است. هدف رسمی این سیاست افزایش تعداد واردکنندگان، جبران کسری تولید داخلی و کمک به ثبات قیمت‌ها عنوان شده است.

طبق گزارش تسنیم، تولید سالانه گوشت قرمز ایران حدود ۹۰۰ هزار تن است و به‌طور میانگین سالانه حدود ۱۰۰ هزار تن نیز برای تأمین نیاز بازار وارد می‌شود.

اگر آزادتر شدن ثبت سفارش به افزایش واقعی واردات منجر شود، این متغیر می‌تواند در هفته‌ها و ماه‌های آینده روی بازار داخلی فشار کاهشی وارد کند.

اما اثر آن فوری نیست.

آیا گوشت در شهریور ارزان می‌شود؟

در کوتاه‌مدت، نشانه‌ای از یک شوک افزایشی تازه دیده نمی‌شود.

دام زنده ثابت است، تولید جو افزایش یافته، محموله‌های ذرت در مسیر ایران قرار دارند، ثبت سفارش کنجاله آسان‌تر می‌شود و محدودیت واردات گوشت نیز کاهش یافته است. مجموعه این عوامل از سناریوی ثبات یا تعدیل تدریجی حمایت می‌کند.

اما برای کاهش محسوس قیمت گوشت به چند شرط نیاز است: نهاده ارزان‌تر واقعاً به دامدار برسد، واردات گوشت افزایش پیدا کند، عرضه دام آماده کشتار افت نکند و هزینه‌های حمل و توزیع نیز جهش تازه‌ای نداشته باشند.

تا آن زمان، محتمل‌ترین سناریو ادامه نوسان محدود در همین محدوده‌های گران است.

ثبات قیمت، خبر خوب یا تثبیت گرانی؟

ران گوسفندی ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومانی و ران گوساله ۲ میلیون و ۱۳۰ هزار تومانی امروز گران‌تر نشده‌اند؛ اما همین ارقام نشان می‌دهند مصرف‌کننده همچنان با سطح بالایی از قیمت روبه‌روست.

بازار در حال حاضر میان دو فشار گرفتار شده است: هزینه تولید اجازه کاهش سریع نمی‌دهد و قدرت خرید خانوار نیز ظرفیت افزایش بیشتر قیمت را محدود کرده است.

اگر برنامه‌های تازه دولت برای افزایش واردات گوشت و نهاده در عمل به عرضه بیشتر منجر شوند، شهریور می‌تواند به جای ماه جهش قیمت، دوره تثبیت و حتی تعدیل محدود باشد.

بنابراین خبر مهم امروز فقط «صفر بودن نوسان» نیست؛ مسئله اصلی این است که آیا این سکون سرانجام به کاهش قیمت می‌رسد یا گوشت قرمز برای مدت طولانی در کانال ۲ میلیون تومان قفل خواهد ماند.