انفجار مازیار زارع بعد از پرسپولیس؛ «خبر استعفا در دقیقه ۸۰» سرنخ مافیا یا یک خطای رسانه‌ای؟

دیدار پرسپولیس و ملوان در هفته چهارم لیگ برتر، شنبه ۷ شهریور ۱۴۰۵ در ورزشگاه شهدای شهر قدس برگزار شد و سرخپوشان با سه گل از سد تیم مازیار زارع گذشتند. محمد پاپی با گل به خودی، تیوی بیفوما و علی علیپور گل‌های پرسپولیس را به ثمر رساندند و ملوان یکی از سنگین‌ترین شکست‌های اخیر خود را تجربه کرد.

با این حال، اتفاق مهم‌تر برای سرمربی ملوان ظاهراً بیرون از مستطیل سبز رخ داده بود؛ خبری که هنوز مسابقه تمام نشده، از استعفای او حکایت داشت.

مازیار زارع: دقیقه ۸۰ از استعفای من خبر داشتند!

زارع بعد از مسابقه صریحاً خبر استعفای خود را تکذیب کرد. او با کنایه به رسانه‌ای که این خبر را منتشر کرده بود گفت برخی خبرنگاران ظاهراً از اتفاقی اطلاع داشته‌اند که حتی خودش از آن خبر نداشته است.

سرمربی ملوان سپس پا را فراتر گذاشت و موضوع را به وجود گروه‌ها و جریان‌هایی در فوتبال ایران ارتباط داد. مضمون حرف او روشن بود: در فوتبال افرادی وجود دارند که برای بالا بردن بعضی چهره‌ها و پایین کشیدن برخی دیگر با یکدیگر همکاری می‌کنند و زارع معتقد است انتشار خبر استعفایش در دقیقه ۸۰ مسابقه می‌تواند در همین چارچوب بررسی شود. او همچنین تأکید کرد که استعفا نداده و مسئولیت شکست مقابل پرسپولیس را نیز می‌پذیرد.

روزنامه اطلاعات نیز در گزارشی که پس از این اتفاق منتشر شد، از قول زارع نوشت او در دوران بازی و مربیگری به کسی «باج» نداده و انتشار چنین خبری در حساس‌ترین دقایق مسابقه را نشانه‌ای می‌داند که باید درباره منشأ آن تحقیق شود.

یک نکته مهم؛ «خبر دقیقه ۸۰» سند مافیا نیست، اما قابل بررسی است

در تحلیل این ماجرا باید میان دو موضوع تفاوت جدی قائل شد. اینکه خبر استعفای یک سرمربی قبل از پایان مسابقه منتشر شده، اتفاقی غیرمعمول و قابل سؤال است؛ اما همین اتفاق به تنهایی اثبات نمی‌کند یک رسانه با «مافیای فوتبال» ارتباط دارد.

ممکن است رسانه‌ای اطلاعات غلط دریافت کرده باشد، منبعی درون باشگاه چنین ادعایی را مطرح کرده باشد یا خبر بر اساس گمانه‌زنی منتشر شده باشد. در سناریویی دیگر، ممکن است فرد یا افرادی واقعاً در حال زمینه‌سازی برای تغییر روی نیمکت بوده باشند. تعیین اینکه کدام فرضیه به واقعیت نزدیک‌تر است تنها با بررسی مستند امکان‌پذیر خواهد بود.

اتفاقاً نقطه‌ای که زارع روی آن دست گذاشته ــ زمان انتشار خبر ــ می‌تواند شروع یک بررسی باشد. زمان دقیق انتشار خبر چه بوده؟ منبع اولیه خبر چه کسی بوده است؟ آیا پیش از انتشار، از مدیرعامل یا دیگر مدیران ملوان استعلام شده؟ آیا کسی در داخل باشگاه از تصمیمی برای تغییر سرمربی صحبت کرده بود؟ پاسخ به همین سؤال‌های ساده می‌تواند مشخص کند با یک خطای رسانه‌ای روبه‌رو بوده‌ایم یا موضوع ابعاد دیگری داشته است.

بنابراین دقیقه ۸۰ می‌تواند یک سرنخ باشد، اما هنوز مدرک اثبات مافیا نیست.

دعوای مازیار زارع و رسانه‌ها به خبر استعفا محدود نماند

نشست خبری بعد از مسابقه حاشیه دیگری هم داشت. زارع از حضور خبرنگار و تصویربردار برنامه «فوتبال برتر» در نشست خود ابراز نارضایتی کرد و گفت تمایلی ندارد تصویرش از این برنامه پخش شود. او در صحبت‌هایش به نحوه برخورد این برنامه با مربیانی که در برنامه «فوتبال ۳۶۰» حاضر شده‌اند نیز اشاره کرد.

به این ترتیب، یک شکست فوتبالی به بحثی بسیار گسترده‌تر درباره رابطه مربیان، رسانه‌ها و جریان‌های تأثیرگذار فوتبال ایران تبدیل شد.

البته اینجا نیز باید دو ماجرا را از هم جدا کرد. اعتراض زارع به نحوه عملکرد یک برنامه تلویزیونی یک بحث رسانه‌ای است و اتهام او درباره وجود «مافیا» موضوعی بسیار جدی‌تر محسوب می‌شود. کنار هم قرار دادن این دو بدون سند می‌تواند باعث شود اصل ادعای مطرح‌شده در هیاهوی یک جدال رسانه‌ای گم شود.

چرا ادعای «مافیا در فوتبال» اهمیت زیادی دارد؟

واژه مافیا سال‌هاست در ادبیات فوتبال ایران شنیده می‌شود. مدیران، مربیان و حتی بازیکنان بارها از دلالی، فشار برای انتخاب بازیکن، دخالت در انتخاب مربی یا فضاسازی رسانه‌ای صحبت کرده‌اند؛ اما مشکل اصلی این است که بخش بزرگی از این ادعاها در مرحله اظهارنظر باقی می‌ماند.

وقتی فردی در جایگاه سرمربی یک تیم لیگ برتری می‌گوید گروه‌هایی برای بالا بردن یا پایین آوردن افراد با یکدیگر همکاری می‌کنند، با ادعایی مواجهیم که در صورت صحت، دیگر یک اختلاف شخصی یا فوتبالی ساده نیست.

از سوی دیگر، سنگینی همین اتهام ایجاب می‌کند که به جای قضاوت سریع درباره افراد یا رسانه‌ها، مسیر مستند طی شود. اگر سندی وجود دارد، ارائه آن می‌تواند به ورود نهادهای مسئول کمک کند؛ اگر هم سندی وجود ندارد، اتهام مستقیم علیه یک رسانه یا فرد مشخص ممکن است خود زمینه یک مناقشه تازه را ایجاد کند.

شکست ۳ گله‌ای که زارع از مسئولیت آن فرار نکرد

نکته قابل توجه در صحبت‌های مازیار زارع این بود که او ماجرای رسانه‌ها را بهانه‌ای برای فرار از مسئولیت فنی شکست نکرد. سرمربی ملوان عملکرد تیمش برابر پرسپولیس را «فاجعه‌بار» توصیف کرد، از هواداران عذر خواست و مسئولیت اشتباهات بازیکنان را پذیرفت.

این مسئله اهمیت دارد، زیرا باعث می‌شود بحث اصلی نشست پس از مسابقه را نتوان صرفاً واکنش عصبی یک مربی به نتیجه سه بر صفر دانست.

زارع پیش از این مسابقه نیز پرسپولیس را یکی از پرمهره‌ترین تیم‌های لیگ معرفی کرده بود و از دشواری بازی در تهران سخن گفته بود. اما احتمالاً حتی خودش هم تصور نمی‌کرد چند ساعت بعد، نتیجه مسابقه زیر سایه خبری قرار بگیرد که از خداحافظی او با ملوان حکایت داشت.

مازیار زارع می‌ماند؛ اما سؤال دقیقه ۸۰ باقی است

بر اساس آخرین اظهارات خود زارع، او استعفا نکرده است. بنابراین دست‌کم در مقطع فعلی، خبری که پیش از پایان مسابقه منتشر شد با موضع رسمی سرمربی ملوان تطابق ندارد.

همین نقطه، ماجرا را جذاب‌تر می‌کند. اگر هیچ استعفایی مطرح نبوده، منبع خبر چه کسی بوده است؟ اگر در باشگاه بحثی درباره تغییر سرمربی جریان داشته، چه فردی آن را پیش از پایان بازی به رسانه منتقل کرده؟ و اگر هیچ‌کدام از این موارد وجود نداشته، چرا خبری با چنین حساسیتی در زمانی منتشر شده که مسابقه هنوز جریان داشته است؟

پاسخ به این سؤال‌ها احتمالاً از خود اصطلاح «مافیا» مهم‌تر است.

مازیار زارع اتهامی بسیار جدی مطرح کرده؛ اتهامی که فعلاً اثبات نشده و نباید به عنوان واقعیت قطعی با آن برخورد کرد. با این حال، انتشار خبر استعفای سرمربی ملوان در دقیقه ۸۰ مسابقه و تکذیب صریح آن توسط خود او، موضوعی است که ارزش بررسی دارد.