طلا در تله فدرال رزرو و جنگ ایران؛ آیا قیمت اونس از کانال ۴۴۰۰ دلار پایینتر میرود؟
طلا هفته جدید را ابتدا با تلاش برای جبران بخشی از سقوط روز جمعه آغاز کرد، اما این بازگشت خیلی زود متوقف شد. تازهترین دادههای معاملات دوشنبه ۳۱ اوت نشان میدهد قیمت لحظهای طلا پس از ثبت رشد محدود در ساعات ابتدایی، مسیر خود را تغییر داد و به پایینترین سطح نزدیک به دو هفته اخیر رسید.
رویترز در آخرین بهروزرسانی خود قیمت طلای نقدی را حدود ۴۴۳۹ دلار در هر اونس اعلام کرد؛ در حالی که در بخش دیگری از معاملات قیمت تا محدوده ۴۴۲۰ دلار و حتی پایینتر نیز نوسان کرده است. قراردادهای آتی طلای آمریکا نیز تحت فشار قرار گرفتهاند.
با این حال، تصویر ماهانه بازار هنوز کاملاً صعودی است. طلا با وجود سقوط بیش از ۳ درصدی روز جمعه، در ماه اوت حدود ۱۰ درصد رشد کرده و در آستانه ثبت بهترین عملکرد ماهانه خود از ژانویه قرار دارد. همین مسئله نشان میدهد ریزش اخیر فعلاً بیشتر شبیه اصلاح یک روند قدرتمند است تا فروپاشی کامل چشمانداز صعودی طلا.
کوین وارش ورق بازار طلا را برگرداند
عامل اصلی سقوط اونس، سخنرانی جمعه کوین وارش در نشست سالانه جکسون هول بود. رئیس فدرال رزرو بهصراحت اعلام کرد تورم همچنان بالاتر از سطح مطلوب است و اگر سیاستگذاران از حرکت پایدار تورم به سمت هدف ۲ درصد مطمئن نشوند، فدرال رزرو هنوز «کار بیشتری برای انجام دادن» خواهد داشت.
دادههای رسمی فدرال رزرو نشان میدهد وارش تورم ۱۲ماهه بر مبنای شاخص PCE را ۳.۷ درصد اعلام کرده و تأکید داشته که اولویت فعلی بانک مرکزی باید ثبات قیمتها باشد. او همچنین بازار کار آمریکا را همچنان سازگار با اشتغال کامل ارزیابی کرده است؛ ترکیبی که دست فدرال رزرو را برای سختتر کردن سیاست پولی بازتر میگذارد.
بازار نیز پیام سخنان او را بهسرعت دریافت کرد. احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر که پیش از سخنرانی وارش حدود ۳۶ درصد بود، ابتدا به ۵۸ درصد و در معاملات دوشنبه به حدود ۶۰ درصد رسید. بانک بارکلیز نیز پس از این سخنان پیشبینی خود را تغییر داده و اکنون انتظار دارد فدرال رزرو هم در سپتامبر و هم در دسامبر نرخ بهره را ۲۵ واحد پایه افزایش دهد.
چرا افزایش نرخ بهره برای طلا خبر بدی است؟
طلا برخلاف اوراق قرضه یا سپرده بانکی هیچ سود دورهای پرداخت نمیکند. بنابراین زمانی که معاملهگران انتظار دارند نرخ بهره آمریکا افزایش یابد، جذابیت داراییهای با بازده بیشتر میشود و هزینه فرصت نگهداری طلا بالا میرود.
همین تغییر انتظارات باعث شد اونس روز جمعه بیش از ۳ درصد سقوط کند و یکی از شدیدترین افتهای روزانه چند ماه اخیر را تجربه کند. همزمان دلار آمریکا تقویت شد و بازده اوراق دوساله خزانهداری تا حوالی ۴.۳۳ درصد بالا رفت.
شاخص دلار روز دوشنبه اندکی عقب نشست و در محدوده ۹۹.۶ واحد قرار گرفت، اما همچنان نزدیک بالاترین سطح دو هفته گذشته باقی مانده است. دلار قدرتمند معمولاً عامل منفی دیگری برای طلاست، زیرا اونس با دلار قیمتگذاری میشود و افزایش ارزش ارز آمریکا، خرید آن را برای دارندگان سایر ارزها گرانتر میکند.
جنگ ایران و آمریکا؛ این بار بحران ژئوپلیتیکی به ضرر طلا؟
در شرایط عادی، تشدید تنشهای نظامی در خاورمیانه میتواند موج جدیدی از تقاضا برای طلا بهعنوان دارایی امن ایجاد کند. اما اتفاقات اخیر یک تفاوت مهم دارد: بحران نظامی همزمان قیمت نفت را بالا برده و در نتیجه نگرانی از تورم را تشدید کرده است.
نیروهای آمریکایی روز یکشنبه دو پرتابگر ایرانی را در جزیره لارک در تنگه هرمز هدف قرار دادند؛ نخستین حمله شناختهشده آمریکا به ایران از اواخر ژوئیه. پس از آن، ایران نیز حملاتی علیه دو پایگاه مورد استفاده نیروهای آمریکایی در اردن انجام داد.
این تحولات نفت را بهشدت تحت تأثیر قرار داد. نفت برنت روز دوشنبه حدود ۲ درصد افزایش یافت و به ۸۹.۸۷ دلار در هر بشکه رسید و نفت وستتگزاس اینترمدیت نیز به حدود ۸۴.۸۵ دلار صعود کرد. رویترز گزارش داده است که کاهش تردد کشتیها در تنگه هرمز و نگرانی از حملات جدید همچنان ریسک عرضه جهانی نفت را بالا نگه داشته است.
برای طلا این وضعیت یک شمشیر دولبه است. جنگ از یک طرف تقاضای پناهگاه امن ایجاد میکند، اما نفت گرانتر میتواند تورم آمریکا را بالا نگه دارد و فدرال رزرو را به افزایش نرخ بهره ترغیب کند. فعلاً بازار به نظر میرسد تهدید تورمی نفت را جدیتر از اثر سنتی «پناهگاه امن» در نظر گرفته است.
برگ برنده طلا هنوز روی میز است؛ نگرانی از بدهی آمریکا
با وجود فشار فدرال رزرو، یک نیروی مهم همچنان زیر قیمت طلا قرار دارد: نگرانی سرمایهگذاران از بدهی دولت آمریکا و کاهش ارزش بلندمدت دلار.
وزارت خزانهداری آمریکا در ماه اوت اعلام کرد حجم بازخرید برخی اوراق بلندمدت را از ۲ میلیارد دلار به دستکم ۴ میلیارد دلار در هر عملیات افزایش میدهد. این تصمیم بازده اوراق بلندمدت را پایین آورد، دلار را تضعیف کرد و در یک روز قیمت طلا را بیش از ۴ درصد بالا برد.
این اقدام دوباره اصطلاح «معامله کاهش ارزش پول» یا Debasement Trade را وارد ادبیات بازار کرد؛ یعنی حرکت سرمایهها به سمت داراییهای کمیاب مانند طلا، در شرایطی که سرمایهگذاران نگران بدهی دولت، کسری بودجه و کاهش قدرت خرید ارزهای کاغذی هستند.
این نگرانی یکی از عوامل مهم جهش تاریخی طلا در سال گذشته بود. قیمت طلا در سال ۲۰۲۵ حدود ۶۴ درصد افزایش یافت و بهترین عملکرد سالانه خود از سال ۱۹۷۹ را ثبت کرد؛ رشدی که علاوه بر سیاست پولی، خرید بانکهای مرکزی، تقاضای سرمایهگذاری و ورود پول به صندوقهای ETF نیز از آن حمایت کرد.
پیشبینی قیمت طلا؛ بازار به کدام سمت میرود؟
اکنون مهمترین سؤال این است که محدوده ۴۴۰۰ دلار حفظ خواهد شد یا خیر. از نظر بنیادی، پاسخ بیش از هر چیز به آمارهای اقتصادی آمریکا بستگی دارد.
این هفته مجموعهای از دادههای مهم بازار کار شامل فرصتهای شغلی، اشتغال بخش خصوصی ADP، درخواستهای هفتگی بیمه بیکاری و در نهایت گزارش اشتغال غیرکشاورزی آمریکا منتشر خواهد شد. رویترز تأکید کرده که گزارش اشتغال میتواند یا فشار پس از جکسون هول بر طلا را تشدید کند یا زمینه یک بازگشت قیمتی را فراهم سازد.
اگر آمار اشتغال قوی باشد و دادههای تورمی آینده نیز کاهش محسوسی نشان ندهند، احتمال افزایش نرخ بهره سپتامبر میتواند بیش از سطح فعلی بالا برود. در این سناریو، دلار و بازده اوراق احتمالاً تقویت میشوند و شکست محدوده ۴۴۰۰ دلار میتواند فشار فروش بیشتری ایجاد کند.
اما سناریوی دوم برای خریداران طلا جذابتر است. هر نشانهای از ضعف بازار کار، کاهش تورم یا افزایش نگرانی درباره بدهی آمریکا میتواند انتظارات افزایش نرخ بهره را دوباره پایین بیاورد. همزمان، اگر تنش ایران و آمریکا تشدید شود بدون آنکه جهش تازهای در نفت ایجاد کند، تقاضای دارایی امن نیز ممکن است دوباره به کمک طلا بیاید.
در نتیجه، بازار طلا وارد مقطعی شده که سیاست پولی و ژئوپلیتیک در جهتهای متفاوت بر آن فشار وارد میکنند. کانال ۴۴۰۰ دلار اکنون نخستین میدان نبرد خریداران و فروشندگان است؛ اما جهت بزرگتر بازار را نه یک حمله نظامی یا یک سخنرانی، بلکه ترکیب تورم، اشتغال، نرخ بهره و اعتماد سرمایهگذاران به دلار آمریکا تعیین خواهد کرد.