قیمت گوشت قرمز امروز ثابت ماند؛ آرامش بازار روی قله ۲ میلیون تومانی تا کی ادامه دارد؟

بازار گوشت قرمز امروز دوشنبه ۹ شهریور ۱۴۰۵ برخلاف بسیاری از بازارهای دارایی، روز کم‌نوسانی را پشت سر گذاشت. بررسی قیمت‌های خرده‌فروشی نشان می‌دهد در بخش عمده محصولات گوسفندی و گوساله افزایش قابل توجه تازه‌ای اتفاق نیفتاده و فروشندگان نرخ‌هایی نزدیک به روزهای قبل ارائه کرده‌اند.

بر اساس یکی از رصدهای بازار، هر کیلو راسته با استخوان گوسفندی حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان قیمت خورده و سردست بدون استخوان گوسفندی نیز تا حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان عرضه شده است. در همین فهرست، ماهیچه و راسته گوساله به ترتیب حدود ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار و ۲ میلیون و ۱۷۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده‌اند.

بنابراین خبری از موج جدید افزایش قیمت در معاملات امروز نیست؛ اما این آرامش در سطحی شکل گرفته که تا همین چند سال قبل برای بازار گوشت قابل تصور نبود.

قیمت گوشت ثابت است؛ اما «ارزان» نشده است

مهم‌ترین نکته در تحلیل قیمت گوشت امروز تفاوت میان دو مفهوم «ثبات» و «ارزانی» است.

وقتی گفته می‌شود قیمت‌ها ثابت مانده، تنها به این معناست که در مقایسه با روزهای قبل جهش جدیدی رخ نداده است. این وضعیت به معنای بازگشت قدرت خرید مصرف‌کنندگان یا کاهش محسوس هزینه خانوار نیست.

داده‌های رسمی نیز همین تصویر را نشان می‌دهند. بر اساس گزارش‌های استخراج‌شده از آمار مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه گروه گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها در تیرماه ۱۴۰۵ حدود ۱۴۵.۲ درصد بوده است؛ یعنی قیمت این گروه نسبت به تیر سال گذشته به طور متوسط بیش از دو برابر شده بود. در خرداد نیز تورم نقطه‌ای زیرگروه گوشت قرمز و گوشت ماکیان به محدوده بسیار بالاتری رسیده بود.

آمار مرداد نیز از ادامه فشار سنگین خوراکی‌ها خبر می‌دهد و برخی گزارش‌های مبتنی بر داده‌های مرکز آمار، تورم نقطه‌به‌نقطه گوشت قرمز و ماکیان را در محدوده ۱۴۴ درصد نشان می‌دهند.

پس اگرچه نمودار روزانه قیمت فعلاً آرام شده، خانواری که درآمدش متناسب با این رشد قیمت افزایش پیدا نکرده، همچنان با گوشت بسیار گران‌تری نسبت به یک سال قبل مواجه است.

قیمت واقعی گوشت چقدر است؟ از ۱.۴ تا بالای ۲ میلیون تومان

نکته دیگر این است که نمی‌توان برای هر قطعه گوشت یک قیمت واحد در کل بازار اعلام کرد. نوع بسته‌بندی، محل عرضه، کیفیت، داخلی یا وارداتی بودن محصول و حتی منطقه جغرافیایی روی قیمت نهایی اثر می‌گذارد.

نرخنامه امروز سازمان مدیریت میادین میوه و تره‌بار تهران نمونه روشنی از این اختلاف است.

بر اساس نرخ‌های اعلام‌شده در ۹ شهریور، راسته بدون استخوان گوساله در مدل‌های مختلف بسته‌بندی از حدود یک میلیون و ۶۹۹ هزار تا یک میلیون و ۹۹۵ هزار تومان قیمت دارد. ران گوساله نیز بین حدود یک میلیون و ۶۷۴ هزار تا یک میلیون و ۹۹۵ هزار تومان عرضه شده است.

برای ماهیچه گوساله نیز نرخ‌های حدود یک میلیون و ۷۳۰ هزار تا یک میلیون و ۹۶۵ هزار تومان در میادین ثبت شده؛ در حالی که در برخی رصدهای بازار آزاد همین محصول تا حدود ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان قیمت دارد.

همین اختلاف نشان می‌دهد وقتی از «قیمت گوشت» صحبت می‌کنیم، باید محل عرضه را نیز در نظر گرفت.

گوشت گوسفندی همچنان گران‌ترین انتخاب خانوار

وضعیت در بازار گوشت گوسفندی نیز مشابه است.

نرخنامه سازمان میادین، قیمت شقه کامل گوسفندی بسته‌بندی‌شده در محل را حدود یک میلیون و ۵۳۰ هزار تومان اعلام کرده است. سردست با ماهیچه در انواع مختلف بسته‌بندی حدود یک میلیون و ۶۱۰ هزار تا یک میلیون و ۹۳۳ هزار تومان قیمت دارد و ماهیچه گوسفندی نیز بسته به شیوه عرضه از حدود یک میلیون و ۶۵۱ هزار تومان تا یک میلیون و ۹۴۰ هزار تومان فروخته می‌شود.

در بخش‌هایی از بازار آزاد اما قیمت برخی قطعات بدون استخوان از مرز ۲ میلیون تومان عبور کرده است.

این اختلاف قیمت یکی از دلایلی است که مصرف‌کنندگان در ماه‌های اخیر بیش از گذشته به سمت خرید قطعات ارزان‌تر، گوشت مخلوط، خرید از میادین یا حتی جایگزین‌هایی مانند مرغ و تخم‌مرغ حرکت کرده‌اند.

دولت محدودیت واردات گوشت را برداشت؛ قیمت پایین می‌آید؟

یکی از مهم‌ترین اتفاقاتی که می‌تواند بر آینده بازار اثر بگذارد، تصمیم تازه وزارت جهاد کشاورزی درباره واردات است.

معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده از ابتدای شهریور محدودیت مربوط به سقف و سابقه تجاری برای ثبت سفارش واردات انواع گوشت قرمز گرم و منجمد برداشته شده است. این تصمیم شامل گوشت گاو، گوساله و گوسفند می‌شود و هدف اعلام‌شده آن، تأمین کسری تولید و کمک به ثبات بازار است.

از نظر اقتصادی، افزایش واردات می‌تواند فشار سمت عرضه را کاهش دهد. اگر گوشت بیشتری وارد بازار شود، فروشنده داخلی فضای کمتری برای افزایش قیمت پیدا می‌کند و رقابت میان گوشت داخلی و وارداتی می‌تواند دست‌کم مانع جهش شدیدتر شود.

اما این سیاست یک شرط مهم دارد: گوشت وارداتی باید با سرعت و قیمت مناسب به شبکه توزیع و در نهایت به مصرف‌کننده برسد.

صرف ثبت سفارش بیشتر لزوماً تضمین نمی‌کند قیمت گوشت در قصابی محله کاهش پیدا کند.

نهاده دامی؛ متغیری که می‌تواند آرامش بازار را به هم بزند

طرف دیگر معادله، هزینه تولید دام است.

بخش قابل توجهی از هزینه دامداری به خوراک دام و نهاده‌هایی مانند ذرت و کنجاله مربوط می‌شود. در روزهای اخیر وزارت جهاد کشاورزی نیز برای تسهیل واردات نهاده اقدام کرده و از فراهم شدن امکان ثبت سفارش انواع کنجاله بدون سقف سابقه خبر داده است؛ همچنین گزارش شده صدها هزار تن ذرت از بنادر برزیل به مقصد ایران بارگیری شده است.

این موضوع برای بازار گوشت اهمیت زیادی دارد. اگر نهاده به میزان کافی و با قیمت قابل کنترل به دست دامدار برسد، فشار هزینه تولید کاهش پیدا می‌کند؛ اما افزایش نرخ ارز، اختلال واردات یا رشد قیمت خوراک دام می‌تواند دوباره هزینه پرورش دام را بالا ببرد و با چند ماه تأخیر خود را در قیمت گوشت نشان دهد.

بنابراین ثبات فعلی هنوز شکننده است.

چرا با این قیمت‌ها بازار آرام شده است؟

یک عامل مهم دیگر را نباید نادیده گرفت: قدرت خرید مردم.

ثبات قیمت همیشه نتیجه افزایش فراوان عرضه نیست. گاهی قیمت آن‌قدر افزایش پیدا می‌کند که بخشی از تقاضا از بازار حذف می‌شود.

وقتی یک کیلو گوشت معمولی بین یک‌ونیم تا بیش از ۲ میلیون تومان قیمت دارد، یک خانواده چهار نفره برای خرید تنها چهار کیلو گوشت در ماه باید رقمی حدود ۶ تا ۸ میلیون تومان یا حتی بیشتر کنار بگذارد.

در چنین شرایطی خانوار ممکن است مقدار مصرف را کاهش دهد، قطعات ارزان‌تر بخرد یا گوشت را با منابع پروتئینی دیگر جایگزین کند.

کاهش تقاضای مؤثر نیز به خودی خود می‌تواند مانع افزایش بیشتر قیمت شود. بنابراین آرام بودن بازار الزاماً نشانه بهبود وضعیت معیشتی نیست؛ ممکن است بخشی از آن حاصل برخورد قیمت‌های بالا با محدودیت قدرت خرید مصرف‌کننده باشد.

پیش‌بینی قیمت گوشت در شهریور ۱۴۰۵؛ کاهش یا موج جدید گرانی؟

در کوتاه‌مدت، سه عامل به نفع ثبات بازار عمل می‌کنند: ادامه عرضه دام، افزایش امکان واردات گوشت و محدود شدن تقاضا به دلیل قیمت‌های بالا.

در مقابل سه ریسک نیز وجود دارد: نرخ ارز، قیمت نهاده‌های دامی و هزینه‌های حمل‌ونقل و تولید.

اگر عرضه وارداتی ادامه پیدا کند و نهاده مورد نیاز دامداران بدون اختلال تأمین شود، احتمال تداوم ثبات یا حتی تعدیل محدود قیمت‌ها وجود دارد. اما جهش دوباره ارز یا افزایش هزینه خوراک دام می‌تواند این تعادل را تغییر دهد.

به همین دلیل مهم‌ترین پیام بازار گوشت در ۹ شهریور ۱۴۰۵ این نیست که «گوشت ارزان شده»، بلکه این است که فعلاً موج تازه‌ای از گرانی شکل نگرفته است.

بازار روی قله‌ای بسیار بلند آرام گرفته؛ راسته، سردست و ماهیچه در بسیاری از مراکز فروش به محدوده یک‌ونیم تا بیش از ۲ میلیون تومان رسیده‌اند و اگر قرار باشد خانوار واقعاً اثر کاهش قیمت را احساس کند، صرف ثابت ماندن این اعداد کافی نیست.

آرامش واقعی بازار زمانی معنا خواهد داشت که افزایش عرضه و کنترل هزینه تولید نه فقط جلوی رشد بیشتر قیمت را بگیرد، بلکه قیمت گوشت را به سطحی نزدیک‌تر به قدرت خرید خانوار ایرانی برگرداند.