دلار ۲۲۰ هزار تومان را لمس کرد؛ پنجشنبه بازار ارز وارد کانال جدید میشود؟
بازار ارز چهارشنبه یکی از پرنوسانترین روزهای اخیر خود را پشت سر گذاشت. قیمت دلار که در گزارش تجارتنیوز معاملات روز را در محدوده ۲۱۷ هزار تومان آغاز کرده بود، در ادامه افزایش یافت و در کانال ۲۱۹ هزار تومان به کار خود پایان داد. این رسانه رشد دلار نسبت به نرخ ۲۱۲ هزار تومانی مورد استناد خود در روز سهشنبه را حدود هفت هزار تومان اعلام کرده است.
با این حال، دادههای شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز تصویر دقیقتری از نوسانات داخل روز ارائه میکند. TGJU آخرین نرخ ثبتشده چهارشنبه را ۲۱۹ هزار و ۹۰۰ تومان اعلام کرده و بالاترین قیمت روز را ۲۲۰ هزار و ۵۲۰ تومان ثبت کرده است. کف معاملات نیز ۲۱۶ هزار و ۷۰۰ تومان بوده است.
به این ترتیب دلار نه تنها به مرز روانی ۲۲۰ هزار تومان نزدیک شده، بلکه در جریان معاملات برای مدتی از آن عبور کرده است.
اختلاف ۵ یا ۷ هزار تومانی رشد دلار از کجاست؟
در گزارشهای روز چهارشنبه اعداد متفاوتی برای میزان افزایش قیمت دلار دیده میشود. تجارتنیوز نرخ روز سهشنبه را ۲۱۲ هزار تومان مبنا قرار داده و بر همین اساس از رشد حدود هفت هزار تومانی دلار تا کانال ۲۱۹ هزار تومان خبر داده است.
در مقابل، TGJU نرخ روز گذشته خود را ۲۱۴ هزار تومان ثبت کرده و قیمت پایانی چهارشنبه را ۲۱۹ هزار و ۹۰۰ تومان اعلام کرده است؛ یعنی در این مرجع افزایش روزانه حدود ۵۹۰۰ تومان یا ۲.۷۶ درصد بوده است.
این اختلاف لزوماً تناقض نیست. بازار آزاد ارز یک تابلوی متمرکز با قیمت پایانی رسمی مشابه بورس ندارد و نرخها بسته به ساعت ثبت، منبع قیمتگیری و بازار مورد رصد متفاوت هستند.
آنچه میان منابع مشترک است، جهت بازار است: دلار چهارشنبه با افزایش محسوس قیمت روبهرو شد و تا محدوده ۲۲۰ هزار تومان پیش رفت.
چرا قیمت دلار دوباره جهش کرد؟
مهمترین متغیر این روزهای بازار ارز، افزایش ریسک سیاسی و نظامی است.
رویترز روز چهارشنبه گزارش داد ایران و آمریکا شدیدترین تبادل حملات خود از ماه جولای را تجربه کردهاند. نیروهای آمریکایی مواضعی در سواحل جنوبی ایران را هدف قرار دادهاند و ایران نیز حملاتی علیه اهداف مرتبط با آمریکا در چند کشور منطقه انجام داده است.
برای معاملهگران ارز، مسئله تنها اتفاقی نیست که در ساعات گذشته رخ داده؛ نگرانی اصلی این است که مرحله بعدی تنش چه خواهد بود.
وقتی میزان عدمقطعیت افزایش پیدا میکند، بخشی از فعالان اقتصادی و خانوارها برای حفظ ارزش دارایی یا تأمین نیازهای احتمالی آینده به سمت ارز میروند. همزمان فروشندگان نیز ممکن است برای روشن شدن وضعیت سیاسی از عرضه فوری خودداری کنند.
همین ترکیب میتواند بدون آنکه متغیرهای بنیادی اقتصاد در یک شب تغییر کرده باشند، قیمت را با سرعت بالا جابهجا کند.
دلار در یک هفته نزدیک ۱۰ درصد گران شده است
نگاهی به روند بلندتر بازار نشان میدهد افزایش چهارشنبه را نمیتوان صرفاً حاصل اخبار یک روز دانست.
براساس دادههای TGJU، قیمت دلار نسبت به روز مشابه هفته قبل حدود ۹.۶ درصد افزایش یافته است. رشد یکماهه نیز حدود ۱۴ درصد گزارش شده و قیمت فعلی نسبت به یک سال قبل بیش از دو برابر شده است.
این آمار اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان میدهد بازار پیش از تشدید اخیر تنشها نیز زمینه صعودی داشته است.
ریسک سیاسی اکنون به این روند شتاب داده، اما عواملی مانند انتظارات تورمی، حجم نقدینگی، چشمانداز درآمدهای ارزی، دسترسی به منابع ارزی و سیاستهای بانک مرکزی همچنان در پسزمینه بازار فعال هستند.
بنابراین حتی اگر بخشی از رشد فعلی را «هیجانی» بدانیم، نمیتوان نتیجه گرفت با انتشار یک خبر مثبت تمام افزایش هفتههای گذشته به سرعت تخلیه خواهد شد.
تنگه هرمز چگونه به بازار دلار سیگنال میدهد؟
یکی از دلایل حساسیت بالای بازار به درگیریهای اخیر، محل وقوع بخشی از تنشهاست.
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان محسوب میشود و تحولات نظامی اطراف آن مستقیماً بازار جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده است.
رویترز گزارش داده قیمت نفت چهارشنبه نیز تحت تأثیر نگرانی از اختلال بیشتر در عرضه افزایش یافته است. همچنین بازارهای مالی جهان با دقت تحولات جنگ ایران و آمریکا را دنبال میکنند.
برای ریال، موضوع دو وجه دارد. افزایش قیمت نفت در حالت عادی میتواند بالقوه برای درآمدهای ارزی ایران مثبت باشد؛ اما اگر همزمان امکان صادرات، حملونقل، نقلوانتقال پول و تجارت خارجی با ریسک بیشتری روبهرو شود، اثر افزایش نااطمینانی میتواند بر مزیت افزایش قیمت نفت غلبه کند.
در معاملات این هفته، به نظر میرسد فعالان بازار آزاد بیشتر همین ریسک را در قیمت دلار لحاظ کردهاند.
آیا دلار از ۲۲۰ هزار تومان عبور کرده است؟
از نظر لحظهای، پاسخ مثبت است.
TGJU بالاترین نرخ چهارشنبه را ۲۲۰ هزار و ۵۲۰ تومان ثبت کرده است؛ اما قیمت نهایی نزدیک ساعت ۲۰ دوباره به حدود ۲۱۹ هزار و ۹۰۰ تومان برگشته است.
از نگاه تحلیلی، این تفاوت بسیار مهم است.
«لمس کردن» یک قیمت با «تثبیت» بالای آن یکسان نیست. بازار ممکن است برای چند دقیقه یا چند ساعت سطحی را بشکند اما دوباره پایینتر بازگردد. تثبیت زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که معاملات بعدی نیز بالای آن سطح انجام شود و عرضه نتواند قیمت را پایین بیاورد.
بنابراین مرز ۲۲۰ هزار تومان اکنون عملاً به نخستین آزمون مهم معاملات پنجشنبه تبدیل شده است.
پیشبینی قیمت دلار پنجشنبه ۱۲ شهریور؛ سه سناریوی بازار
در سناریوی نخست، اگر اخبار سیاسی و نظامی همچنان بر افزایش ریسک دلالت کند و دلار بالای محدوده ۲۱۹ تا ۲۲۰ هزار تومان بماند، احتمال افزایش تقاضای احتیاطی وجود دارد. در چنین شرایطی عبور دوباره از سقف چهارشنبه میتواند معاملهگران را به سمت قیمتهای بالاتر سوق دهد.
سناریوی دوم، نوسان فرسایشی اطراف مرز ۲۲۰ هزار تومان است. اگر خبر جدید و تعیینکنندهای منتشر نشود، خریداران و فروشندگان ممکن است در همین محدوده وارد کشمکش شوند و بازار برای مشخص شدن مسیر تحولات صبر کند.
سناریوی سوم با کاهش تنش فعال میشود. اگر خبر معتبری درباره توقف حملات، کاهش درگیری یا آغاز یک مسیر سیاسی منتشر شود، بخشی از تقاضای احتیاطی میتواند عقبنشینی کند. در چنین وضعیتی بازار ظرفیت بازگشت به کانالهای پایینتر را دارد.
به همین دلیل ارائه اهداف قطعی مانند دلار ۲۳۰ یا ۲۵۰ هزار تومانی در شرایط فعلی قابل اتکا نیست؛ زیرا متغیری که بیشترین اثر کوتاهمدت را دارد، قابل پیشبینی دقیق نیست.
دلار ۲۲۰ هزار تومانی چه پیامی برای بازار طلا دارد؟
افزایش نرخ ارز فقط بازار دلار را تحت تأثیر قرار نمیدهد.
طلای ۱۸ عیار و سکه در ایران مستقیماً از قیمت دلار تأثیر میگیرند. همین مسئله چهارشنبه باعث شد با وجود افت اونس جهانی در بخشی از روز، قیمت طلای داخلی مقاومت کند و سکه امامی نیز در محدوده ۲۲۷ میلیون تومان معامله شود.
اگر دلار پنجشنبه بالای ۲۲۰ هزار تومان تثبیت شود، فشار صعودی بر بازار طلا نیز میتواند ادامه پیدا کند. در مقابل، اصلاح ارز احتمالاً بخشی از قیمتهای هیجانی طلا و سکه را نیز تخلیه خواهد کرد.
به همین دلیل بازارهای ارز و طلا در روزهای آینده بیش از همیشه به یکدیگر گره خوردهاند.
بازار پنجشنبه؛ همه نگاهها به یک عدد و یک خبر
دلار چهارشنبه از کف ۲۱۶ هزار و ۷۰۰ تومان تا سقف ۲۲۰ هزار و ۵۲۰ تومان نوسان کرد؛ دامنهای نزدیک به چهار هزار تومان تنها در یک روز.
همین دامنه نشان میدهد بازار در شرایط عادی قرار ندارد و واکنشها به اخبار میتواند بسیار سریع باشد.
از نظر قیمتی، ۲۲۰ هزار تومان مهمترین مرز کوتاهمدت است. اما از نظر بنیادی، مهمترین عامل همچنان مسیر تنش ایران و آمریکا خواهد بود.
اگر ریسکها افزایش یابد، دلار شانس تثبیت بالای سقف فعلی را دارد؛ اگر فضای سیاسی آرامتر شود، معاملهگرانی که در قیمتهای بالا وارد بازار شدهاند ممکن است به فروشنده تبدیل شوند و اصلاح قیمت را تشدید کنند.
بنابراین سؤال اصلی معاملات پنجشنبه دیگر این نیست که دلار میتواند ۲۲۰ هزار تومان را ببیند یا نه؛ این اتفاق چهارشنبه رخ داده است. سؤال اصلی این است که آیا بازار توان ماندن بالای این مرز را خواهد داشت یا ۲۲۰ هزار تومان به سقف موقت موج فعلی تبدیل میشود؟