گوسفند ۶۳۵ هزار تومان قفل شد؛ پس چرا گوشت هنوز ۲.۲۸ میلیون است؟

بر اساس تازه‌ترین نرخ‌های بازار، در تهران میانگین قیمت هر کیلوگرم گوسفند زنده حدود ۶۳۴ هزار تومان و گوساله زنده حدود ۶۰۸ هزار تومان است.

در اصفهان گوسفند زنده حدود ۶۳۵ هزار تومان و گوساله زنده حدود ۶۰۹ هزار و ۲۵۰ تومان قیمت دارد.

در چهارمحال‌وبختیاری نیز نرخ گوسفند زنده حدود ۶۳۲ هزار و ۵۰۰ تومان و گوساله زنده حدود ۶۰۸ هزار و ۵۰۰ تومان گزارش شده است.

مقایسه این ارقام با بازار هفته گذشته نشان می‌دهد نرخ‌ها واقعاً در محدوده بسیار ثابتی حرکت کرده‌اند. در ششم و هفتم شهریور نیز گوسفند در استان‌های مختلف عمدتاً بین ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله بین ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان معامله می‌شد.

بنابراین درباره خود «قیمت دام زنده» می‌توان از ثبات هفتگی صحبت کرد.

اما از این ثبات نباید نتیجه گرفت تمام حلقه‌های زنجیره گوشت قرمز نیز آرام شده‌اند.

اختلاف قیمت استان‌ها فقط چند هزار تومان است

یکی از نکات جالب بازار امروز، فاصله بسیار کم میان استان‌هاست.

گوسفند تهران ۶۳۴ هزار تومان و اصفهان ۶۳۵ هزار تومان است؛ یعنی اختلاف فقط هزار تومان در هر کیلو یا کمتر از دو دهم درصد.

گوساله نیز در بسیاری از بازارهای استانی در محدوده‌ای حتی فشرده‌تر معامله می‌شود.

داده‌های هفته قبل نشان می‌داد بیشترین قیمت گوسفند در اصفهان و فارس ۶۳۵ هزار تومان و کمترین قیمت در قم، همدان و مرکزی ۶۳۰ هزار تومان بود؛ فقط پنج هزار تومان فاصله میان کف و سقف بازار. در گوساله نیز فاصله نرخ ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان بود.

این همگرایی می‌تواند نشانه نبود شوک عرضه منطقه‌ای بزرگ در کوتاه‌مدت باشد.

اما ادعای اینکه «جریان انتقال دام در سراسر کشور بدون هیچ گلوگاه و کاملاً استاندارد است» از این اعداد قابل اثبات نیست. قیمت مشابه می‌تواند نتیجه عوامل مختلفی، از عرضه و تقاضا گرفته تا انتظارات بازار و نحوه گزارش نرخ‌ها باشد.

دام ۶۳۵ هزار تومانی چگونه به گوشت ۲.۲ میلیونی تبدیل می‌شود؟

اینجا یکی از رایج‌ترین خطاهای مقایسه رخ می‌دهد.

قیمت دام زنده را نمی‌توان مستقیم با قیمت یک کیلو گوشت ران یا ماهیچه مقایسه کرد.

وقتی یک دام زنده وارد کشتارگاه می‌شود، تمام وزن آن به گوشت خالص قابل فروش تبدیل نمی‌شود. پوست، استخوان، سر، احشاء، چربی‌های جداشده و سایر اجزا از وزن زنده کم می‌شوند. سپس هزینه کشتار، حمل، سردخانه، افت وزن، قطعه‌بندی، بسته‌بندی و حاشیه سود شبکه عمده‌فروشی و خرده‌فروشی نیز به قیمت اضافه می‌شود.

ضمن اینکه ران و ماهیچه از قطعات مرغوب‌تر لاشه هستند و قیمتشان معمولاً بالاتر از میانگین ارزش کل لاشه است.

بنابراین اگر گوسفند زنده کیلویی ۶۳۵ هزار تومان باشد، نمی‌توان انتظار داشت یک کیلو ران گوسفندی هم نزدیک همین رقم به مصرف‌کننده برسد.

با این حال فاصله فعلی همچنان قابل توجه است.

قیمت گوشت امروز؛ ماهیچه به ۲ میلیون و ۲۸۰ هزار رسید

تازه‌ترین جدول بازار گوشت قرمز در ۱۳ شهریور نشان می‌دهد هر کیلوگرم ران گوسفندی ۲ میلیون و ۲۷۰ هزار تومان و ماهیچه گوسفندی ۲ میلیون و ۲۸۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است.

ران گوساله نیز حدود ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان و راسته گوساله حدود ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان گزارش شده است.

یعنی در حالی که دام زنده طی هفته تقریباً ثابت بوده، سطح عمومی قیمت گوشت همچنان بسیار بالاست.

خود گزارش بازار امروز نیز تأکید می‌کند قیمت گوشت بعد از موج افزایشی اخیر فعلاً متوقف شده، نه اینکه کاهش قابل توجهی پیدا کرده باشد.

این تفاوت معنایی مهم است:

ثبات بعد از گرانی، همان ارزانی نیست.

چرا کاهش قیمت دام فوراً به قصابی نمی‌رسد؟

اولین دلیل، موجودی قبلی بازار است.

قصاب یا فروشگاهی که گوشت را چند روز قبل با قیمت بالاتر خریداری کرده، الزاماً همان روزی که دام زنده ارزان یا ثابت می‌شود قیمت ویترین را پایین نمی‌آورد.

دوم، زمان انتقال قیمت در زنجیره است. دام باید فروخته شود، به کشتارگاه برسد، ذبح شود، لاشه سرد شود و سپس وارد شبکه عمده‌فروشی و خرده‌فروشی شود.

سوم، قیمت دام فقط یکی از اجزای هزینه است.

حمل، دستمزد، انرژی، اجاره، سردخانه، افت وزن، هزینه مالی و حاشیه سود تمام حلقه‌های زنجیره در قیمت نهایی اثر دارند.

چهارم، قیمت قطعات متفاوت است. وقتی رسانه از «گوشت ۲.۲ میلیون تومانی» صحبت می‌کند، معمولاً منظور ران، راسته یا ماهیچه ممتاز است، نه متوسط ارزش همه قسمت‌های لاشه.

تولید گوشت قرمز ۶ درصد کمتر شده است

عامل مهم‌تری نیز در سمت عرضه وجود دارد.

مرکز آمار ایران اعلام کرده در تیرماه ۱۴۰۵ مجموع گوشت قرمز عرضه‌شده در کشتارگاه‌های رسمی کشور ۳۷ هزار و ۳۱۲ تن بوده که نسبت به تیر سال قبل ۶ درصد کاهش داشته است.

از این مقدار، ۲۱ هزار و ۶۹۹ تن مربوط به گاو و گوساله بوده که حدود ۵۸.۱ درصد کل گوشت قرمز عرضه‌شده در کشتارگاه‌های رسمی را تشکیل می‌دهد.

این آمار یک هشدار مهم برای تفسیر «تعادل کامل بازار» است.

ممکن است قیمت دام در یک هفته ثابت باشد، اما اگر عرضه گوشت در مقیاس سالانه کاهش یافته باشد، بازار مصرف همچنان ظرفیت افت شدید قیمت را نخواهد داشت.

به بیان دیگر، آرامش قیمت دام کوتاه‌مدت با وفور بلندمدت گوشت یک مفهوم نیست.

نهاده‌های دامی هم ارزان نشده‌اند

در متن اولیه گفته شده پایداری قیمت دام «نشان از تثبیت هزینه‌های خوراک» دارد، اما داده‌های بازار چنین نتیجه قطعی‌ای نمی‌دهند.

در چهارم شهریور، ذرت حدود ۴۲ هزار و ۵۵۰ تومان، جو حدود ۵۴ هزار تومان و کنجاله سویا بیش از ۶۲ هزار تومان در هر کیلو گزارش شده بود. چند روز بعد نیز قیمت‌های عرضه‌شده در برخی کانال‌های تجاری برای ذرت وارداتی تا محدوده ۵۰ تا ۵۴ هزار تومان و سویا تا بالای ۶۵ هزار تومان دیده می‌شد.

از سمت تأمین، مقام‌های صنفی گفته‌اند در حال حاضر کمبود فوری نهاده وجود ندارد، اما نسبت به استمرار ثبت سفارش، تخصیص ارز، حمل و ترخیص هشدار داده‌اند؛ چون وقفه در این زنجیره می‌تواند دوباره هزینه تولید دام و طیور را بالا ببرد.

بنابراین عبارت دقیق‌تر این است:

عرضه نهاده فعلاً با بحران کمبود مواجه نیست، اما قیمت خوراک همچنان یکی از ریسک‌های مهم بازار دام است.

آیا قیمت گوشت در هفته آینده پایین می‌آید؟

ثبات دام زنده از نظر نظری مانع مثبتی در برابر افزایش بیشتر قیمت گوشت است.

اگر گوسفند در محدوده ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله نزدیک ۶۰۸ تا ۶۱۰ هزار تومان باقی بماند، یکی از مهم‌ترین محرک‌های افزایش قیمت لاشه خنثی خواهد بود.

اما برای کاهش محسوس قیمت مصرف‌کننده به عوامل بیشتری نیاز است.

ورودی دام به کشتارگاه‌ها باید بالا بماند، هزینه نهاده و حمل افزایش پیدا نکند، عرضه گوشت رشد کند و شبکه توزیع نیز کاهش هزینه خرید را به مصرف‌کننده منتقل کند.

از سوی دیگر، آمار کاهش ۶ درصدی تولید گوشت قرمز و قیمت بالای نهاده‌ها نشان می‌دهد هنوز برای پیش‌بینی یک موج جدی ارزانی زود است.

گوسفند ثابت ماند؛ حالا نوبت گوشت است؟

پیام بازار امروز روشن است.

دام زنده طی یک هفته تقریباً تکان نخورده است. در تهران گوسفند حدود ۶۳۴ هزار تومان و گوساله ۶۰۸ هزار تومان است و اصفهان نیز تقریباً همین نرخ‌ها را دارد.

این ثبات می‌تواند احتمال شوک تازه قیمتی از سمت دام را کاهش دهد.

اما مصرف‌کننده هنوز ران و ماهیچه گوسفندی را بالای ۲.۲ میلیون تومان می‌بیند.

پس آزمون واقعی بازار از اینجا آغاز می‌شود: اگر دام زنده چند هفته دیگر همین‌جا بماند، آیا قیمت گوشت در ویترین قصابی‌ها هم عقب می‌نشیند؟

فعلاً پاسخ قطعی نیست.

گوسفند ۶۳۵ هزار تومانی قفل شده، اما گوشت ۲ میلیون و ۲۸۰ هزار تومانی هنوز قفلش باز نشده است. اگر ثبات دام ادامه پیدا کند ولی گوشت پایین نیاید، توجه بازار بیش از گذشته از «قیمت دامدار» به هزینه و حاشیه‌های میان کشتارگاه تا خرده‌فروشی معطوف خواهد شد.