دردسر تازه قلعه‌نویی بعد از جام جهانی؛ اردوی تیم ملی از همان روز اول ناقص است / لژیونرها دیر می‌رسند

حدود هفت هفته از پایان جام جهانی ۲۰۲۶ گذشته است؛ نه کمتر از سه هفته. فینال جام جهانی روز ۱۹ جولای برگزار شد و حالا تیم ملی ایران برای نخستین پنجره بین‌المللی پس از این تورنمنت آماده می‌شود. فیفا از همین مقطع یک تغییر مهم نیز در تقویم ایجاد کرده و پنجره سپتامبر و اکتبر را از سال ۲۰۲۶ به یک بازه ۱۶ روزه تبدیل کرده است که تیم‌های ملی می‌توانند در آن حداکثر چهار مسابقه انجام دهند.

اما پیش از بحث درباره حریفان ایران، اولین سؤال مربوط به خود اردو است: تیم ملی دقیقاً چه زمانی کامل خواهد شد؟

اردوی تیم ملی ۲۳ شهریور آغاز می‌شود یا ۲۷ شهریور؟

تازه‌ترین گزارش منتشرشده در روز یکشنبه ۱۵ شهریور از آغاز اردوی داخلی تیم ملی در ۲۳ شهریور خبر می‌دهد؛ یعنی درست در روزی که استقلال و تراکتور باید مسابقات آسیایی خود را آغاز کنند. همین گزارش تأکید کرده فدراسیون فوتبال هنوز جزئیات کامل برنامه آماده‌سازی تیم ملی را به‌صورت رسمی منتشر نکرده است.

نکته قابل توجه این است که پیش‌تر، در گزارشی به تاریخ ۲۸ مرداد، ۲۷ شهریور به‌عنوان زمان احتمالی شروع اردو مطرح شده بود؛ تصمیمی که ظاهراً با هدف کاهش تداخل با مسابقات آسیایی باشگاه‌ها مورد بررسی قرار داشت.

بنابراین تا زمانی که فدراسیون فوتبال برنامه نهایی را رسماً اعلام نکند، تاریخ شروع اردو را نمی‌توان کاملاً قطعی دانست. اما چه اردو ۲۳ شهریور شروع شود و چه چند روز دیرتر، یک مسئله تغییر نمی‌کند: قلعه‌نویی در آغاز کار همه نفرات اصلی‌اش را در اختیار نخواهد داشت.

استقلال و تراکتور درست همزمان با اردو در آسیا بازی دارند

فشردگی تقویم از ۲۳ شهریور به شکل جدی آغاز می‌شود. تراکتور در نخستین مسابقه خود در لیگ نخبگان آسیا باید در دبی مقابل شباب‌الاهلی قرار بگیرد. برنامه فعلی این مسابقه را برای همان روز ثبت کرده است.

استقلال نیز در ۲۳ شهریور نخستین دیدار آسیایی خود را برابر السد قطر برگزار می‌کند.

یک روز بعد نوبت گل‌گهر است. تیم مهدی رحمتی در ۲۴ شهریور فعالیت خود در لیگ قهرمانان آسیا ۲ را آغاز می‌کند و در گروهی که الجزیره امارات، المحرق بحرین و آرکاداغ ترکمنستان حضور دارند، وارد مسابقات خواهد شد. برنامه فعلی، دیدار گل‌گهر و الجزیره را در همین هفته نخست قرار داده است.

نتیجه روشن است؛ هر بازیکنی که از استقلال، تراکتور یا گل‌گهر در فهرست جدید قلعه‌نویی حضور داشته باشد، حداقل در آغاز اردو نمی‌تواند مانند سایر بازیکنان داخلی در اختیار کادر فنی تیم ملی قرار بگیرد.

این مسئله مخصوصاً زمانی مهم می‌شود که قلعه‌نویی قصد داشته باشد پس از جام جهانی نفرات جدیدی را آزمایش کند. بازیکن جدید بیش از ستاره باتجربه به زمان تمرین، شناخت تاکتیکی و هماهنگی با سایر نفرات نیاز دارد.

لژیونرهای تیم ملی چه زمانی به اردو اضافه می‌شوند؟

مشکل دوم به بازیکنان شاغل در خارج از ایران مربوط است.

پنجره رسمی بین‌المللی فیفا در سال ۲۰۲۶ از دوشنبه ۲۱ سپتامبر، برابر با ۳۰ شهریور، آغاز می‌شود و تا ۶ اکتبر، برابر با ۱۴ مهر، ادامه دارد. این پنجره برخلاف سال‌های قبل ۱۶ روز طول می‌کشد. منابع رسمی فوتبال آفریقا نیز همین بازه ۲۱ سپتامبر تا ۶ اکتبر را بر اساس تقویم فیفا اعلام کرده‌اند.

مقررات فیفا درباره آزادسازی بازیکنان ملی‌پوش در ضمیمه یک مقررات وضعیت و انتقال بازیکنان تعریف شده و خود فیفا نیز تصریح کرده مقررات آزادی و بازگشت بازیکنان برای پنجره‌های تقویم بین‌المللی در همین بخش قرار دارد.

به زبان ساده، فدراسیون ایران نمی‌تواند از باشگاه خارجی انتظار داشته باشد یک هفته پیش از آغاز پنجره رسمی، بازیکنش را الزاماً تحویل دهد. اضافه شدن زودتر لژیونرها تنها در صورتی امکان‌پذیر است که باشگاه مربوطه همکاری کند.

بنابراین اگر اردو واقعاً ۲۳ شهریور آغاز شود، فاصله‌ای هفت‌روزه تا شروع فیفادی وجود دارد که طی آن قلعه‌نویی احتمالاً بخش مهمی از لژیونرهای خود را در اختیار ندارد.

ایران و ازبکستان؛ نخستین محک بعد از جام جهانی

اولین مسابقه‌ای که فعلاً با جزئیات مشخص شده، دیدار با ازبکستان است.

فدراسیون فوتبال ازبکستان رسماً اعلام کرده دو تیم روز ۲۴ سپتامبر، برابر با ۲ مهر ۱۴۰۵ در ورزشگاه استقلال شهر فرغانه به مصاف یکدیگر خواهند رفت. این مسابقه ساعت ۱۹ به وقت ازبکستان و ۱۷:۳۰ به وقت ایران آغاز می‌شود.

ازبکستان برای تیم قلعه‌نویی حریف ناشناخته‌ای نیست. ایران در سال‌های اخیر بارها با این تیم روبه‌رو شده و همین مسئله باعث شده تقابل دو کشور به یکی از پرتکرارترین بازی‌های فوتبال آسیا تبدیل شود.

با این حال هدف این بار باید با گذشته متفاوت باشد. نخستین فیفادی پس از جام جهانی زمانی برای آزمایش است و اگر قرار باشد ایران دوباره تنها با ترکیب آشنای سال‌های گذشته وارد زمین شود، بخش مهمی از ارزش این پنجره از دست خواهد رفت.

بازی ایران و روسیه ۷ مهر در کازان

دومین دیدار قطعی، مسابقه برابر روسیه است.

فدراسیون فوتبال روسیه اعلام کرده ۲۹ سپتامبر، برابر با سه‌شنبه ۷ مهر در شهر کازان میزبان ایران خواهد بود. مسابقه در کازان آره‌نا برگزار می‌شود.

این بازی از نظر سبک مسابقه می‌تواند آزمون متفاوت‌تری نسبت به ازبکستان باشد. ایران و روسیه در سال‌های گذشته چند بار مقابل یکدیگر بازی کرده‌اند و آخرین تقابل دو تیم در اکتبر ۲۰۲۵ با پیروزی دو بر یک روسیه تمام شد.

مهدی تاج نیز پیش‌تر اعلام کرده بود ایران در این پنجره قصد برگزاری سه مسابقه دوستانه را دارد و روسیه یکی از حریفان قطعی است.

بر اساس گزارش‌های اخیر، مسابقه سوم احتمالاً حوالی ۱۱ مهر برگزار خواهد شد، اما حریف آن هنوز به‌صورت رسمی نهایی و معرفی نشده است. بنابراین در حال حاضر فقط ازبکستان و روسیه را می‌توان حریفان قطعی دانست.

فیفادی ۱۶ روزه؛ فرصت طلایی برای تغییر نسل تیم ملی

اهمیت این اردو فقط به تعداد مسابقات مربوط نیست.

ایران در آخرین رده‌بندی رسمی فیفا پس از جام جهانی در رتبه ۲۲ جهان قرار گرفته است. به‌روزرسانی بعدی رده‌بندی نیز برای ۷ اکتبر، درست بعد از پایان این پنجره، برنامه‌ریزی شده است.

اما مهم‌تر از رنکینگ، مسئله سن و آینده ترکیب تیم ملی است. پس از جام جهانی معمولاً بهترین زمان برای آغاز یک چرخه جدید محسوب می‌شود. فاصله تا جام ملت‌های آسیا و سپس مسیر جام جهانی بعدی فرصت می‌دهد تا بدون فشار یک تورنمنت نزدیک، بازیکنان جوان به تدریج وارد ساختار اصلی شوند.

برای قلعه‌نویی، این پنجره می‌تواند فرصتی باشد تا پاسخ چند سؤال مشخص شود: چه تعداد از بازیکنان باتجربه همچنان ستون اصلی تیم خواهند بود؟ کدام جوانان لیگ شانس ورود به ترکیب را پیدا می‌کنند؟ و آیا تیم ملی قرار است با همان هسته جام جهانی ادامه دهد یا واقعاً پروژه تغییر نسل آغاز خواهد شد؟

اولین چالش فدراسیون پس از جام جهانی

در کنار مسائل فنی، این اردو یک آزمون مدیریتی نیز محسوب می‌شود.

زمان پنجره بین‌المللی از مدت‌ها قبل مشخص بوده است. فیفا در سال ۲۰۲۳ اعلام کرده بود که از سال ۲۰۲۶ پنجره سپتامبر و اکتبر به یک بازه ۱۶ روزه تبدیل خواهد شد. از سوی دیگر، تقویم لیگ نخبگان و لیگ قهرمانان آسیا نیز پیش از شروع فصل در اختیار باشگاه‌ها و فدراسیون قرار گرفته بود.

با این وجود هنوز درباره حتی تاریخ دقیق آغاز اردو گزارش‌های متفاوتی وجود دارد و حریف سوم ایران نیز معرفی نشده است.

این شرایط باعث می‌شود نخستین فیفادی بعد از جام جهانی، پیش از آنکه آزمونی برای بازیکنان باشد، به محک برنامه‌ریزی فدراسیون تبدیل شود.