جنجال بزرگ گل تراکتور به گل‌گهر؛ حکم کارشناس داوری صادر شد / گل حسین‌زاده سالم بود اما داور اشتباه کرد؟

دیدار تراکتور و گل‌گهر در هفته ششم لیگ برتر با نتیجه یک بر صفر به سود شاگردان جواد نکونام تمام شد، اما تقریباً تمام بحث‌های پس از مسابقه نه درباره مسائل فنی، بلکه درباره اتفاق دقیقه ۴۳ بود.

در این صحنه ابتدا کمک‌داور به نشانه کرنر برای گل‌گهر پرچم زد. بازیکنان تیم سیرجانی نیز با تصور اینکه قرار است ضربه کرنر بزنند، به سمت محوطه جریمه تراکتور حرکت کردند. وحید زمانی، داور وسط، اما نظر کمک خود را نپذیرفت و ضربه دروازه به سود تراکتور اعلام کرد.

علیرضا بیرانوند بلافاصله بازی را آغاز کرد و با یک ارسال بلند، توپ را به فضای خالی پشت مدافعان گل‌گهر فرستاد. امیرحسین حسین‌زاده نیز از این فرصت استفاده کرد و تک‌گل مسابقه را به ثمر رساند؛ گلی که تراکتور را به پنجمین برد فصل رساند و صدرنشینی این تیم را حفظ کرد.

همین تغییر سریع تصمیم از کرنر به ضربه دروازه و شروع فوری بازی، اعتراض شدید بازیکنان و کادر فنی گل‌گهر را در پی داشت.

حیدر سلیمانی: گل تراکتور کاملاً سالم بود

حیدر سلیمانی در تازه‌ترین کارشناسی خود، بخش نخست این ماجرا را روشن دانسته است. به گفته او، اینکه کمک‌داور ابتدا پرچم خود را برای کرنر بالا برده، الزاماً داور وسط را ملزم به پذیرش آن تصمیم نمی‌کند.

سلیمانی تأکید کرده تصمیم نهایی در زمین مسابقه با داور است و داور می‌تواند پس از مشورت یا بر اساس تشخیص خودش، تصمیم کمک‌داور را تغییر دهد. بنابراین تبدیل کرنر به ضربه دروازه از نظر اختیارات داوری تخلف قانونی محسوب نمی‌شود. او در نهایت نیز صریحاً اعلام کرد که گل امیرحسین حسین‌زاده صحیح بوده است.

اما نکته مهم کارشناسی سلیمانی از همین‌جا آغاز می‌شود؛ او صحت گل را به معنای بی‌نقص بودن عملکرد وحید زمانی نمی‌داند.

اشتباه اصلی وحید زمانی چه بود؟

از نگاه حیدر سلیمانی، مشکل اصلی نه تصمیم به اعلام ضربه دروازه، بلکه مدیریت صحنه بعد از تغییر تصمیم بوده است.

بازیکنان گل‌گهر چند لحظه قبل تصور می‌کردند صاحب ضربه کرنر هستند و به همین دلیل بخش قابل توجهی از تیم برای حضور در فاز هجومی جلو کشیده بود. ناگهان تصمیم عوض شد و در همان شرایط، بیرانوند اجازه پیدا کرد بازی را سریع آغاز کند.

این اتفاق باعث شد سازمان دفاعی گل‌گهر کاملاً به‌هم‌ریخته باشد و حسین‌زاده فضای بسیار زیادی پشت مدافعان در اختیار داشته باشد.

سلیمانی معتقد است داور می‌توانست چند ثانیه بیشتر صحنه را مدیریت کند تا بازیکنان متوجه تغییر تصمیم شوند و وضعیت بازی روشن شود. به تعبیر این کارشناس، قوانین یک بخش ماجرا هستند و «مدیریت داوری» بخش دیگری است؛ وحید زمانی از نظر قانونی تصمیم صحیحی گرفت، اما در بخش دوم موفق عمل نکرد.

قانون IFAB درباره شروع سریع ضربه دروازه چه می‌گوید؟

بررسی آخرین نسخه قوانین رسمی IFAB نکته‌ای مهم را به این بحث اضافه می‌کند.

طبق قانون ۱۶ فوتبال، هنگام ضربه دروازه، بازیکنان حریف باید تا زمان به جریان افتادن توپ خارج از محوطه جریمه باشند و توپ زمانی در جریان محسوب می‌شود که زده شود و به وضوح حرکت کند. اما در همان قانون یک استثنای مهم وجود دارد: اگر ضربه دروازه سریع زده شود و بازیکنان حریف به دلیل سرعت شروع مجدد فرصت خروج از محوطه را نداشته باشند، داور می‌تواند اجازه ادامه بازی را بدهد.

بنابراین صرف حضور چند بازیکن گل‌گهر در محوطه جریمه تراکتور الزاماً به معنای غیرقانونی بودن شروع مجدد نیست.

IFAB حتی در توضیحات خود تأکید کرده که در شروع سریع، اگر بازیکنان حریف واقعاً فرصت خروج نداشته باشند، بازی می‌تواند ادامه پیدا کند؛ مگر آنکه بازیکن حاضر در محوطه در اجرای ضربه دخالت کرده یا برای توپ ایجاد مزاحمت کند.

این دقیقاً همان نقطه‌ای است که جمله «گل سالم بود، اما مدیریت داور ضعیف بود» معنا پیدا می‌کند.

چرا گل‌گهری‌ها همچنان معترض هستند؟

از نگاه گل‌گهر، مشکل تنها حضور بازیکنان داخل محوطه نبود. آنها معتقدند رفتار تیم داوری باعث شد بازیکنان‌شان ابتدا برای زدن کرنر به سمت دروازه تراکتور حرکت کنند و سپس بدون فرصت کافی برای بازگشت، مسابقه در جهت عکس شروع شود.

علیرضا علیزاده، کاپیتان گل‌گهر، نیز پس از مسابقه همین موضوع را مطرح کرد و پرسید چرا وقتی بازیکنان تیمش هنوز در محوطه تراکتور حضور داشتند، اجازه شروع بازی داده شد. او همچنین مدعی شد تغییر تصمیم ارتباطی با بررسی VAR نداشته است.

مهدی رحمتی واکنشی به‌مراتب تندتر داشت. سرمربی گل‌گهر گفت بازیکنانش با اعلام اولیه کرنر جلو کشیده بودند و شروع سریع بازی پس از تغییر تصمیم، ساختار دفاعی تیمش را از بین برد. رحمتی این اتفاق را عامل مهم شکست یک بر صفر تیمش دانست.

به این ترتیب اختلاف دو طرف بیشتر درباره «عدالت و مدیریت صحنه» است تا اصل اختیار قانونی داور برای تغییر تصمیم کمک‌داور.

یک اتفاق چندثانیه‌ای که تمام مسابقه را تحت تأثیر قرار داد

اهمیت این صحنه زمانی بیشتر می‌شود که تراکتور با همان گل مسابقه را برد. اگر این اتفاق در دیداری با چند گل رخ می‌داد، احتمالاً حجم اعتراض‌ها کمتر بود؛ اما حسین‌زاده تنها گل بازی را زد و نتیجه نهایی مستقیماً به همان صحنه گره خورد.

مسابقه نیز در ادامه کاملاً تحت تأثیر تنش‌های داوری قرار گرفت. در نیمه دوم، برخورد امید عالیشاه با حسین‌زاده اعتراض تراکتوری‌ها را برانگیخت؛ آنها اعتقاد داشتند عالیشاه که از قبل اخطار داشت، باید کارت زرد دوم دریافت می‌کرد. اعتراض‌های خداداد عزیزی به تصمیمات داور نیز در نهایت به اخراج مدیر تیم تراکتور از کنار زمین انجامید.

جالب آنکه هر دو تیم پس از مسابقه نسبت به قضاوت اعتراض داشتند؛ گل‌گهر درباره گل تراکتور و تراکتوری‌ها درباره چند برخورد و کارت داده‌نشده.

گل حسین‌زاده سالم بود یا باید مردود می‌شد؟

با جمع‌بندی کارشناسی منتشرشده و متن قانون، فعلاً نمی‌توان صرفاً به دلیل شروع سریع ضربه دروازه، گل تراکتور را غیرقانونی دانست.

وحید زمانی اختیار داشت نظر کمک‌داور را تغییر دهد. از طرف دیگر، قوانین IFAB اجازه شروع سریع ضربه دروازه را می‌دهند و حتی در صورتی که بازیکنان حریف به علت نداشتن زمان کافی هنوز محوطه را ترک نکرده باشند، در شرایط مشخص بازی می‌تواند ادامه پیدا کند.

بنابراین نتیجه‌گیری حیدر سلیمانی قابل توجه است: اصل گل صحیح بود، اما داور می‌توانست صحنه را بسیار بهتر مدیریت کند.

نوید مظفری، دیگر کارشناس داوری نیز در بررسی این اتفاق بر ضعف مدیریت صحنه تأکید کرده و شروع بازی در آن شرایط را از منظر مدیریتی قابل انتقاد دانسته است.

حاشیه‌ای که ممکن است برای وحید زمانی ادامه داشته باشد

نکته کلیدی در اظهارات سلیمانی شاید هشدار او درباره پیامد این تصمیم باشد. یک داور تنها مسئول اجرای متن قانون نیست؛ باید فضای مسابقه، واکنش بازیکنان و شرایط حاصل از تغییر ناگهانی تصمیم را نیز کنترل کند.

در این مسابقه، تغییر کرنر به ضربه دروازه به خودی خود قانونی بود، اما سرعت اتفاقات به شکلی پیش رفت که گل‌گهری‌ها احساس کردند فرصت سازماندهی مجدد نداشته‌اند. همین احساس بی‌عدالتی باعث شد یک تصمیم قانونی به یکی از بزرگ‌ترین جنجال‌های هفته تبدیل شود.

برای تراکتور، نتیجه اما تغییری نکرده است؛ این تیم با گل چهارم امیرحسین حسین‌زاده در شش هفته نخست لیگ بیست‌وششم یک بر صفر پیروز شد و جایگاه خود را در صدر جدول حفظ کرد.